I SAB/Wa 1608/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi I.K. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji 1. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], która miała charakter rażącego naruszenia prawa; 2. w pozostałym zakresie umarza postępowanie; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz I.K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] października 2016 r. I.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] września 1974 r. nr [...]. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. I.K. złożyła odwołanie od powyższej decyzji i akta wraz z odwołaniem zostały doręczone do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa w dniu 29 maja 2015 r. I.K. pismem z dnia [...] marca 2016 r. wezwała Ministra Infrastruktury i Budownictwa do usunięcia naruszenia prawa. W skardze na bezczynność organu skarżąca wniosła o zobowiązanie Ministra do merytorycznego załatwienia sprawy w terminie 14 dni i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Ponadto wskazał na wielką liczbę spraw pozostających do załatwienia w zakresie jego obowiązków oraz złożonością toczących się postępowań i związanym z nimi nakładem pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1 ww. ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie, w związku z wydaniem przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] - orzekanie o zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Wydanie decyzji powoduje bowiem, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy na podstawie art. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu w sprawie (pkt 2 sentencji wyroku). Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność (jak w niniejszej sprawie) lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12). Tym samym, w tym zakresie, Sąd jest zobowiązany się wypowiedzieć. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. wpłynęło do Ministra w dniu 29 maja 2015 r. i od tego momentu rozpoczął swój bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zgodnie z art. 35 § 3 załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że po otrzymaniu odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r., organ nie podjął działania zmierzającego do merytorycznego zakończenia postępowania, kierując jedynie do Urzędu [...] pismo z dnia [...] lipca 2015 r. o przesłanie akt lokalowych budynku przy ul. [...]. Następnie pismem z dnia [...] lipca 2015 r. poinformował skarżącą o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do dnia 31 września 2015 r. Od tej daty Minister nie podejmował żadnych działań zmierzających do rozpatrzenia odwołania i zakończenia sprawy. Decyzję zaś wydał dopiero po wniesieniu skargi do Sądu w dniu [...] listopada 2016 r, jeden dzień przed sporządzeniem odpowiedzi na skargę. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że od ponad półtora roku organ pozostawał w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu działań ukierunkowanych na merytoryczne załatwienie sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Nawet złożenie przez stronę wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie skłoniło organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Nastąpiło to dopiero miesiąc po wniesieniu skargi do Sądu. Stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to również spraw skomplikowanych i wymagających zgromadzenia dokumentów. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywą zawartą w art. 7 k.p.a. zobowiązującym organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli. Z tych względów Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o zobowiązanie organu do dyscyplinarnego ukarania pracownika bądź pracowników odpowiedzialnych za niezałatwienie sprawy w terminie Sąd wskazuje, że w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność organu Sąd stosuje przepis art. 149 p.p.s.a. wyżej przytoczony i tylko w zakresie w nim określonym. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 wyroku oraz na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 jak w pkt 2 wyroku w zw. z art. 120 p.p.s.a., o kosztach postępowania zwartych w punkcie 3 sentencji wyroku rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.