I SAB/Wa 1609/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2017 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] czerwca 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu [...] z dnia [...] sierpnia 1980 r. nr [...], która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] solidarnie kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] pismem z dnia [...] września 2016 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu [...] z dnia [...] sierpnia 1980 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] objętej księgą hipoteczną nr [...] o pow. [...] położonej przy ul. [...] w [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. [...] złożyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosek z dnia [...] czerwca 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu [...] z dnia [...] sierpnia 1980 r. nr [...]. [...] pismem z dnia [...] marca 2015 r. wezwali Kolegium do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji rozstrzygającej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przekazało wniosek z dnia [...] czerwca 2010 r. Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa jako organowi właściwemu do jego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że dawna nieruchomość hipoteczna nr [...] wchodzi obecnie w skład działki ew. nr [...] z obr. [...] i stanowi własność Skarbu Państwa, pozostając w trwałym zarządzie Zarządu Dróg Miejskich. W skardze na bezczynność skarżący wskazali, że postępowanie toczy się ponad 6 lat. W ostatnim okresie Kolegium nie wykazuje żadnej aktywności w sprawie. Skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie wskazując na dużą liczbę spraw pozostających do załatwienia w zakresie jego obowiązków. W związku z tym, że postępowanie przed Kolegium uległo zakończeniu, tym samym ustała bezczynność Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W sprawie niniejszej, w związku z przekazaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosku skarżących z dnia [...] czerwca 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu [...] z dnia [...] sierpnia 1980 r. nr [...], do rozparzenia według właściwości Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa, orzekanie o zobowiązaniu organu – Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Przekazanie do organu właściwego ww. wniosku powoduje bowiem, iż brak jest podstaw do zobowiązania organu przekazującego do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2010 r. (pkt 2 sentencji wyroku). Wskazać jednak należy, że przekazanie przez organ wniosku skarżących z dnia [...] czerwca 2010 r. po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. (aktualnie art. 149 § 1a p.p.s.a.), że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zaistniała na dzień wniesienia skargi bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - dalej jako: "k.p.a."), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z analizy akt administracyjnych wynika, że po otrzymaniu wniosku Kolegium podejmowało czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego niezbędnego do zakończenia sprawy (wystąpienia z dnia [...] sierpnia 2010 r., [...] sierpnia 2011 r., [...] sierpnia 2011 r., [...] lutego 2012 r. oraz [...] maja 2012 r.). W dniu [...] lipca 2012 r. do Kolegium wpłynęła informacja udzielona przez Biuro Geodezji i Katastru Urzędu [...] zgodnie z którą, działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w trwałym zarządzie Zarządu Dróg Miejskich. Kolejną czynność w sprawie Kolegium podjęło dopiero w dniu [...] listopada 2016 r., a więc po ponad czteroletniej bezczynności kiedy, przekazało wniosek z dnia [...] czerwca 2010 r. Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa jako organowi właściwemu do jego rozpoznania. Powyższe miało miejsce po skierowaniu przez skarżących wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz wniesieniu przedmiotowej skargi na bezczynność. Taki stan sprawy obrazuje podejście organu do szybkiego zakończenia postępowania. Organ mógł niewątpliwie wcześniej dokonać czynności przekazania wniosku skarżących, gdyż już w lipcu 2012 r. posiadał wiedzę, że działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] stanowi własność Skarbu Państwa, a zatem organem właściwym do rozpoznania wniosku jest Minister Infrastruktury i Budownictwa. Stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to również spraw skomplikowanych i wymagających zgromadzenia dokumentów. W ocenie Sądu, postępowanie Kolegium niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Z tych względów Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie Sąd nie uznał za zasadne i celowe uwzględnienie wniosku skarżących o wymierzenie organowi grzywny o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Wymierzenie grzywny jest bowiem dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji (lub jednej z nich) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z k.p.a. W ocenie Sądu, taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, albowiem organ przekazał według właściwości wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Z uwagi na powyższe Sąd oddalił skargę w zakresie wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2 wyroku. W punkcie 1 wyroku orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. W punkcie 3 wyroku orzeczno na podstawie art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 4 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm).