I SAB/Wa 1612/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2017 r. sprawy ze skargi I.K. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] listopada 1973 r. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz I.K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I.K. pismem z dnia [...] października 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] listopada 1973 r. nr [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. I.K. złożyła do Prezydenta [...] wniosek z dnia [...] czerwca 2014 r. m.in. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] listopada 1973 r. nr [...]. Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Prezydent [...] przekazał wniosek z dnia [...] czerwca 2014 r. do rozpoznania Wojewodzie [...]. Zawiadomieniem z dnia [...] października 2014 r. Wojewoda [...] przekazał wniosek z dnia [...] czerwca 2014 r. w zakresie żądania stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] listopada 1973 r. nr [...] Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju (obecnie Minister Infrastruktury i Budownictwa) jako organowi właściwemu do jego rozpoznania. I.K. pismami z dnia [...] lutego 2015 r. i [...] marca 2016 r. wezwała Ministra do usunięcia naruszenia prawa poprzez nieterminowe załatwienie sprawy. W skardze na bezczynność skarżąca zarzuciła Ministrowi nierozpoznanie sprawy w terminie nałożonym przez ustawę oraz brak zawiadomienia strony o przyczynach zwłoki w rozpoznaniu sprawy oraz nowym terminie jej załatwienia. W związku z powyższym wniosła o zobowiązanie organu do merytorycznego załatwienia sprawy w terminie 14 dni od dnia wydania prawomocnego orzeczenia w sprawie, zobowiązanie organu do dyscyplinarnego ukarania pracownika, bądź pracowników odpowiedzialnych za niezałatwienie sprawy w terminie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie wskazując na dużą liczbę spraw pozostających do załatwienia w zakresie jego obowiązków, złożoność toczących się postępowań i związanym z nimi nakładem pracy oraz konieczność rozpatrywania spraw według kolejności wpływu. Powyższe okoliczności w ocenie Ministra stanowią o braku podstaw do uznania kwalifikowanej bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanych przepisów, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Ministra, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że organ nie rozpoznał wniosku z dnia 12 czerwca 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji oraz nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, a więc nadal pozostaje w zwłoce. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o stwierdzenie nieważności należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Sąd wyznaczając wskazany termin miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania i zdaniem Sądu, jest on rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie wniosek o odszkodowanie wpłynął do Ministra w dniu 13 października 2014 r. i od tego momentu rozpoczął swój bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że po otrzymaniu wniosku o odszkodowanie, organ podjął pierwszą czynność w sprawie w dniu 16 marca 2015 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego dla [...] o nadesłanie zaświadczenia z działów I – IV księgi hipotecznej oraz Archiwum Państwowego [...] o nadesłanie decyzji lokalizacyjnej nr [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r. Jednocześnie organ pismem z dnia [...] marca 2015 r. poinformował pełnomocnika wnioskodawcy, że nie jest możliwe zakończenie przedmiotowego postępowania w terminach określonych w art. 35 k.p.a. z uwagi na konieczność zgromadzenia materiału dowodowego oraz wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 18 sierpnia 2015 r. Następnie Minister w dniu 23 czerwca 2015 r. wypożyczył Wojewodzie [...] akta własnościowe nieruchomości. Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Minister poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2016 r. Nierozpoznanie przez organ wniosku w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., a także zachowanie organu niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Sąd stwierdził jednak, że choć istotnie rozpoznanie przez organ wniosku skarżącej nastąpiło z naruszeniem terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, to bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Taka sytuacja, w ocenie Sądu, nie miała miejsca. Oceniając w tym zakresie sprawę Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że organ podejmował czynności celem zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, a także wziął pod uwagę skomplikowany charakter sprawy rozpoznawanej w postępowaniu nieważnościowym. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o zobowiązanie organu do dyscyplinarnego ukarania pracownika bądź pracowników odpowiedzialnych za niezałatwienie sprawy w terminie Sąd wskazuje, że w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność organu Sąd stosuje przepis art. 149 p.p.s.a. wyżej przytoczony i tylko w zakresie w nim określonym. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).