I SAB/Wa 1626/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Iwona Kosińska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. L. i J. L. na bezczynność Prezydenta m. [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu 1. zobowiązuje Prezydenta m. [...] do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...] przy ul. [...], nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta m. [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta m. [...] na rzecz skarżących W. L. i J. L. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 25 października 2016 r. W. L. i J. L. (następcy prawni byłego właściciela) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m. [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku o ustanowienie, w trybie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279), prawa użytkowania wieczystego m.in. do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...]. Z analizy akt sprawy wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. stwierdziło nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...][...] z dnia [...] października 1978 r. odmawiającej byłemu właścicielowi nieruchomości [...] prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu. Decyzja ta spowodowała konieczność ponownego rozpatrzenia zasadności tzw. wniosku dekretowego. Pismem z dnia 2 stycznia 2014 r. organ I instancji wystąpił z prośbą o wydanie mapy z naniesionymi granicami hipotecznymi przedmiotowej nieruchomości. Następnie pismem z dnia 28 maja 2014 r. organ zwrócił się do Archiwum Państwowego m. [...] o nadesłanie kopii zdjęć lotniczych terenu obejmującego przedmiotową nieruchomość z lat 1945-1946 oraz kopii dokumentów zawierających szczegółowy opis zniszczeń budynków znajdujących się na tym gruncie. Tego samego dnia organ powiadomił strony o braku możliwości rozpatrzenia złożonego wniosku w ustawowym terminie i planowanym terminie zakończenia postępowania administracyjnego do końca października 2014 r. Następnie termin ten pismem z dnia 30 listopada 2016 r. organ przesunął do końca kwietnia 2017 r. W dniu 14 października 2014 r. skarżący złożyli zażalenie na przewlekłość Prezydenta [...] w związku z nierozpatrzeniem wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej przy ul. [...] i [...] w terminie ustawowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]czerwca 2014 r. uznało zażalenie za uzasadnione i zobowiązało Prezydenta m. [...] do wydania rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie w terminie 60 dni od dnia wydania postanowienia. Pismem z dnia 21 grudnia 2015 r. organ I instancji, w trybie art. 10 kpa, poinformował strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów. Następnie pismami z dnia 30 listopada 2016 r. organ I instancji wystąpił do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] m. [...], Ministerstwa Finansów, Biura Organizacji Urzędu m. [...] Wydziału Architektury, Dyrektora Archiwum Państwowego m [...] , Biura Mienia Miasta i Skarbu Państwa Urzędu m. [...] o nadesłanie dodatkowych dokumentów i informacji. W tej sytuacji W. L. i J. L. pismem z dnia 25 października 2016 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m. [...] (uzupełnioną pismem z dnia 13 stycznia 2017 r.) w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Skarżący zarzucili Prezydentowi m. [...] naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 §1 kpa. Skarżący wnieśli m.in. o zobowiązanie organu do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w terminie 30 dni od dnia "doręczenia akt organowi" oraz wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę Prezydent m. [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując na skomplikowany charakter sprawy i fakt, że postępowanie w sprawach dotyczących gruntów [...] polega m.in. na gromadzeniu wszelkich niezbędnych do rozpatrzenia sprawy dokumentów. Równocześnie organ wyjaśnił, że pismem z dnia 30 listopada 2016 r. poinformował strony o planowanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, ze zm.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, pismem z dnia 14 października 2014 r. skarżący złożyli zażalenie na przewlekłość Prezydenta m. [...] w związku z nierozpatrzeniem wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej przy ul. [...] i [...] w terminie ustawowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. uznało zażalenie za uzasadnione i zobowiązało Prezydenta m. [...] do wydania rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie w terminie 60 dni od dnia wydania postanowienia. Z nadesłanych do Sądu dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia rozpatrzenia skargi przez Sąd organ I instancji nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności, co skutkowało zobowiązaniem przez Sąd organu do rozpoznania wniosku skarżących w zakreślonym terminie. Jednocześnie, biorąc pod uwagę datę wszczęcia postępowania (2013 r.) a także charakter niniejszej sprawy oraz znaną Sądowi z urzędu ilość spraw dotyczących tzw. nieruchomości dekretowych, Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała w sprawie bezczynność obecnie nie miała jeszcze miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie Sąd uznał, że termin 2 miesięcy jest okresem wystarczającym, aby rozpoznać wniosek skarżących w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu tzw. nieruchomości [...]. Jednocześnie Sąd nie dostrzega obecnie potrzeby wymierzenia organowi dodatkowej sankcji w postaci zasądzenia na rzecz skarżących sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu jest to bowiem dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym. Powinien być zatem stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, ze bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Zdaniem Sądu taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie jeszcze nie zachodzi. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 i 1a (pkt 1 i 2 wyroku) oraz na podstawie art. 151 w związku z art. 149 § 2 (pkt 3 wyroku) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.