I SAB/Wa 164/09
WyrokWSA w Warszawie2010-03-09
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, Agnieszka Miernik, Gabriela Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Infrastruktury pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczeń o wywłaszczeniu i odszkodowaniu, a jeśli tak, to jakie są konsekwencje prawne tej bezczynności?Ratio decidendi
Minister Infrastruktury pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia o odszkodowaniu, ponieważ przekroczył ustawowe terminy załatwienia sprawy, a do dnia orzekania przez sąd nie wydał rozstrzygnięcia w tym zakresie. W związku z tym sąd zobowiązał Ministra do rozpoznania wniosku w terminie miesiąca. Postępowanie w zakresie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu zostało umorzone, ponieważ organ wydał decyzję w tym przedmiocie po wniesieniu skargi na bezczynność.Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczeń o wywłaszczeniu i odszkodowaniu. Wniosek został złożony w 2007 r., a organ wielokrotnie przekraczał wyznaczone terminy załatwienia sprawy, wskazując na konieczność uzyskania archiwalnych akt i ustalenia spadkobierców. Po wniesieniu skargi organ wydał decyzję odmowną w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu, jednakże wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia o odszkodowaniu pozostał nierozpatrzony.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązał Ministra Infrastruktury do rozpoznania wniosku z dnia 28 czerwca 2007 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta K. z [...] lutego 1972 r. w terminie miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. 2. Umorzył postępowanie sądowe w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2010 r. sprawy ze skargi S. G. i T. Z. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczeń o wywłaszczeniu i odszkodowaniu 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury do rozpoznania wniosku z dnia 28 czerwca 2007 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta K. z [...] lutego 1972 r. nr [...] w terminie miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie.
Skarżący S. G. i T. Z. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej miasta K. z [...] maja 1971 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonych w Gm,. Kat. C., w części dotyczącej działki ozn. Lwh [...] o powierzchni [...] m2 oraz działki ozn. Lwh [...] o pow. [...] m 2,, będących własnością spadkobierców J. M. oraz orzeczenia z [...] lutego 1972 r. nr [...], dotyczącego przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Wnieśli o zobowiązanie Ministra Infrastruktury do wydania decyzji w tych sprawach w terminie nie przekraczającym 15 dni od dnia wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony w 2007 r. Organ wskazał kolejne terminy załatwienia sprawy: 30 marca 2008 r., 31 maja 2009 r., 31 grudnia 2009 r. Jednakże do dnia złożenia skargi sprawa nie została rozpoznana.
W ocenie skarżących nie było żadnego obiektywnego powodu tak długiego załatwienia sprawy, tym bardziej, że skarżący przesłali organowi szereg dokumentów (wymienionych w uzasadnieniu skargi).
Skarżący podnieśli, że pomimo iż postępowania odwoławcze było przez pewien czas zawieszone, to jednakże ponad półroczny czas przed zawieszeniem postępowania oraz półroczny po jego podjęciu był wystarczający na zgromadzenie potrzebnej dokumentacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Organ wskazał, że postanowieniem z [...] stycznia 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury zawiesił z urzędu postępowanie nadzorcze do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej stronie postępowania – S. M.
W związku z ustaniem przyczyn zawieszenia, Minister postanowieniem z
[...] listopada 2008 r. nr [...] podjął zawieszone postępowanie.
Pismem z dnia 2 grudnia 2008 r. organ ponownie zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. o nadesłanie archiwalnych akt dotyczących orzeczeń z [...] maja 1971 r. i z [...] lutego 1972 r. lub ich uwierzytelnionych kopii, ewentualnie o wskazanie miejsca ich składowania.
[...] Urząd Wojewódzki w K. poinformował, że żądane akta wywłaszczeniowe zostały wypożyczone do Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, a następnie przesłane do Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie do sprawy o sygn. akt I SA 1428/02, której termin rozprawy został wyznaczony na 18 lutego 2009 r., wobec czego wyposażenie akt celem sporządzenia uwierzytelnionych kserokopii nie było możliwe.
Organ nadzoru wyjaśnił że pismem z 26 lutego 2009 r. Wydział Geodezji Urzędu Miasta K. nadesłał aktualne na dzień 24 lutego 2009 r. wypisy z rejestru gruntów dla działek ewidencyjnych nr [...], które wchodzą w skład wywłaszczonej nieruchomości.
Następnie pismami z 22 kwietnia 2009 r. wnioskodawcy poinformowali organ, że zmarła strona postępowania – H. R., po której spadek, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z [...] marca 2009 r. sygn. akt
I [...], nabyli synowie: R. R. oraz P. R. Jednocześnie do powyższego pisma załączono pełnomocnictwo udzielone przez R. R. dla P. R. do reprezentowania go w toku postępowania nadzorczego.
Pismem z 20 maja 2009 r. Minister Infrastruktury poinformował strony postępowania o przewidywanym terminie zakończenia sprawy do 31 grudnia 2009 r. z uwagi na konieczność uzyskania archiwalnych akt wywłaszczeniowych przekazanych do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz ze skargą kasacyjną z 16 stycznia 2008 r. wniesioną przez Akademię [...] im. [...] w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1192/07.
Organ nadzoru wskazał, że pismem z 16 czerwca 2009 r. S. G. i T. Z. uzupełnili wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w K. z [...] maja 1971 r. nr [...] w części dotyczącej działki ozn. lwh [...] o powierzchni [...] m2 oraz działki ozn. lwh [...] o powierzchni [...] m2 będących własnością spadkobierców J. M. oraz orzeczenia z [...] lutego 1972 r. nr [...] w części dotyczącej przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, podnosząc m. in., iż wezwanie do odsprzedaży nieruchomości było nieprawidłowe, zaś orzeczenia nie zostały skierowane do wszystkich spadkobierców po byłym właścicielu wywłaszczonej nieruchomości – J. M.
Organ nadzoru podniósł, że 20 maja 2009 r. wpłynął do organu wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z 12 listopada 2007 r. sygn. akt 1192/07 wraz z aktami sprawy, w tym również z aktami Prezydium Rady Narodowej miasta K., które omyłkowo zostały odesłane do [...] Urzędu Wojewódzkiego.
W związku z powyższym Ministerstwo Infrastruktury zwróciło się do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. o pilne nadesłanie akt dotyczących nieruchomości położonej w K. Dzielnica [...] przy ul.[...], ozn. jako l.kat. [...], zwróconych do Urzędu przy piśmie Ministerstwa Infrastruktury z 10 lutego 2009 r.
Pismem z 8 lipca 2009 r. nr [...] organ zwrócił się do Sądu Rejonowego dla K. o nadesłanie odpisów z ksiąg wieczystych prowadzonych dla obecnych działek ewidencyjnych znajdujących się w granicach wywłaszczonej nieruchomości.
Organ nadzoru wskazał, że nie wpłynęła odpowiedź z [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. jak również z Sądu Rejonowego dla K.
W ocenie organu wobec konieczności uzyskania archiwalnych akt wywłaszczeniowych, jak również potwierdzenia, na podstawie informacji z ksiąg wieczystych, praw rzeczowych do działek ewidencyjnych znajdujących się w granicach wywłaszczonej nieruchomości, oraz podejmowanych w tym celu działaniach organu niezasadne jest twierdzenie o bezczynności organu.
Po wniesieniu skargi na bezczynność Minister Infrastruktury decyzją z
[...] października 2009 r. w sprawie [...], odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia, Prezydium Rady Narodowej miasta K. z [...] maja 1971 r. o wywłaszczeniu nieruchomości w części dotyczącej działki ozn. lwh [...] o powierzchni [...] m2 oraz działki ozn. lwh [...] o powierzchni [...] m2 (k. 44-46 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo zasadna.
Z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Przy czym z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach.
Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności. Organ pozostaje zatem w bezczynności, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a.
Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.
Skarżący 16 lipca 2007 r. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczeń Prezydium Rady Narodowej m. K. z [...] maja 1971 r. o wywłaszczeniu i z [...] lutego 1972 r. o odszkodowaniu.
Minister Infrastruktury rozpoznając wniosek skarżących (dwa i pół roku) przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach, a do dnia orzekania przez Sąd wydał rozstrzygnięcie jedynie w zakresie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu. Nie został natomiast rozpatrzony wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia o odszkodowaniu i dlatego skarga w tym zakresie została uwzględniona.
Jak wynika z akt administracyjnych, pomimo że wniosek skarżących wpłynął do organu nadzoru w lipcu 2007 r., to dopiero 18 grudnia 2007 r. organ ten zwrócił się do Archiwum Państwowego w K., [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. i do Urzędu Miasta K. o nadesłanie akt archiwalnych. Jest to opieszałe działanie organu.
Nie zmienia tej oceny okoliczność zawieszenia postępowania przez okres dziewięciu miesięcy, ani fakt, że akta archiwalne znajdowały się przez pewien czas w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. O tym, że akta znajdują się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym organ wiedział od lutego 2008 r., a już w listopadzie 2008 r. zostało podjęte zawieszone postępowanie administracyjne. Rozprawa została wyznaczona na 18 lutego 2009 r., a więc od listopada 2008 r. do lutego 2009 r. było wystarczająco dużo czasu na wypożyczenie akt archiwalnych z Sądu.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Wobec wydania po wniesieniu skargi przez Ministra Infrastruktury decyzji z
[...] października 2009 r. o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. K. z [...] maja 1971 r. o wywłaszczeniu stwierdzić należy, że pomimo iż organ, którego dotyczyła skarga na bezczynność, pozostawał w zwłoce, to jednakże w dacie orzekania przez Sąd przestał on już tkwić w bezczynności. Zatem postępowanie sądowo administracyjne w sprawie tej bezczynności stało się bezprzedmiotowe i dlatego w pkt 2 sentencji wyroku Sąd orzekł o umorzeniu postępowania w tej części na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 wyżej wskazanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło