I SAB/Wa 1657/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Iwona Kosińska, sędzia WSA Gabriela Nowak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2017 r. sprawy ze skargi R. L., M. L. i E. L. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r, nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżących R. L., M. L. i E. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. R. L., M. L. i E. L., w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r., wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] zawieszającym z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] maja 1952 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] marca 1952 r. nr [...] odmawiającego przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] róg [...] ozn. nr hip. "[...]". Jako powód zawieszenia postępowania wskazano konieczność ustalenia następców prawnych współużytkowników wieczystych gruntu przedmiotowej nieruchomości. Skarżące zarzuciły organowi naruszenie art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", poprzez przekroczenie ustawowych terminów do załatwienia sprawy oraz wniosły o zobowiązanie Ministra do zakończenia sprawy, rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a., oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie oraz o rozpatrzenie sprawy na rozprawie. Dodatkowo organ wskazał, że w niniejszej sprawie występuje ponad 730 osób, które mają status strony postępowania. Organ wskazał także, że po wpłynięciu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w dniu 31 sierpnia 2015 r. wpłynęły do akt sprawy dokumenty potwierdzające następstwo prawne po uczestnikach niniejszego postępowania. Następnie pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. Minister, działając na podstawie art. 127 § 3 K.p.a. w związku z art. 131 K.p.a., zawiadomił strony o prowadzeniu postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r i jednocześnie na podstawie art. 36 K.p.a., poinformował o przyczynach zwłoki i o przewidywanym terminie rozstrzygnięcia sprawy do dnia 31 grudnia 2016 r. Pismami z tej samej daty organ zwrócił się również do właściwych Urzędów Stanu Cywilnego o nadesłanie aktów zgonu uczestników postępowania oraz zwrócił się do stron postępowania o nadesłanie dokumentów potwierdzających następstwo prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a. zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Stosownie do art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). W myśl art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga R. L., M. L. i E. L. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r. zasługuje na uwzględnienie, co skutkuje zobowiązaniem organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w zakreślonym w wyroku terminie. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że Minister w prowadzonym postępowaniu dopuścił się bezczynności. Nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek ten wpłynął do Ministra w dniu 27 sierpnia 2015 r. Zatem od tej daty rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 K.p.a., który upłynął we wrześniu 2015 r. Tymczasem pomimo upływu ponad 20 miesięcy od wpływu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister nie zakończył postępowania zainicjowanego tym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia. Nie został również dotrzymany termin, który został zakreślony przez organ, który wskazał dzień 31 grudnia 2016 r. jako przewidywany termin rozstrzygnięcia sprawy. Organ wprawdzie zastrzegł, że podejmie czynności, jeśli wpłyną wymagane dokumenty spadkowe, to jednak nie powinien utożsamiać załatwienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem o zawieszeniu postępowania z uzupełnieniem przez strony dokumentów wskazanych w postanowieniu o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Postanowienie o zawieszeniu postępowania jest kwestionowane przez strony właśnie z powodu stanowiska organu, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji muszą uczestniczyć wszystkie podmioty mające tytuł prawnorzeczowy do przedmiotowej nieruchomości i w związku z tym z koniecznością dostarczenia przez strony dokumentów potwierdzających następstwo prawne. Organ powinien sprawnie zakończyć postępowanie wszczęte wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem o zawieszeniu postępowania. Z tego względu Sąd zobowiązał Ministra do rozpatrzenia wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przy czym, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony termin dwumiesięczny dla załatwienia wniosku jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego oraz wydania orzeczenia merytorycznego. Ponadto, zdaniem Sądu, przebieg prowadzonego postępowania przez organ daje podstawy do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Rozpoznając sprawę Sąd wziął pod uwagę datę wpływu wniosku oraz fakt, że stwierdzona przez Sąd bezczynność dotyczy postępowania odwoławczego. Zgodnie bowiem z art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca od daty otrzymania odwołania, czyli już ponad 20 miesięcy temu. Ponadto organ dopiero po upływie ponad roku, tj. pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. zawiadomił strony postępowania o prowadzeniu postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. i jednocześnie na podstawie art. 36 K.p.a., poinformował o przyczynach zwłoki i o przewidywanym terminie rozstrzygnięcia do dnia 31 grudnia 2016 r. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 1a w związku z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a.