I SAB/Wa 166/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska- Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 25 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. S. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oddala skargę. I. S. pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Ministra do wydania decyzji będącej odpowiedzią na wniosek w terminie miesiąca, zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz nałożenie na organ stosownej grzywny. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że w dniu [...] października 2018 r. działając przez pełnomocnika wniosła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, której daty i symbolu oraz nazwy organu wydającego nigdy organy administracji nie wskazały ani skarżącej, ani jej poprzednikom prawnym. Na mocy tej decyzji Skarb Państwa nabył nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębu [...], jako działki nr [...],[...],[...], uregulowanej w księdze wieczystej [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Wniesione do organu w dniu 28 stycznia 2019 r. ponaglenie uznane zostało za bezzasadne z powodu nieuzupełnienia podania poprzez wskazanie konkretnie oznaczonej decyzji. Skarżąca zaznaczyła, że pismem z dnia 12 listopada 2018 r. organ wezwał stronę do wskazania konkretnej decyzji (wraz ze wskazaniem daty jej wydania, sygnatury, organu, który ją wydał) w stosunku, do której ma być prowadzone postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 kpa. Zdaniem skarżącej powyższe postępowanie organu jest niezrozumiałe, gdyż wnioskodawczyni we wniosku dokładnie sprecyzowała, że pierwotna decyzja nigdy nie została wskazana przez organy administracji, a ponadto przedstawiła ona szczegółowo szereg naruszeń, których dopuszczono się w sprawie. Żądanie organu jest więc nieuzasadnione, a ponadto organ dopuszcza się przewlekłości w swoim działaniu. Postępowanie w sprawie toczy się już 6 miesięcy, a ostatnią czynnością dokonaną przez Ministra jest wystosowanie pisma z dnia [...] lutego 2019 r., w którym poinformowano, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zostaje pozostawiony bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia wniosku w terminie 7 dni. Przewlekłość postępowania niewątpliwie działa na szkodę wnioskodawczyni, której przysługuje prawo dochodzenia przysługujących jej roszczeń. Skarga zasługuje więc na uwzględnienie. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podnosząc, że pismem z dnia 12 listopada 2018 r., działając na podstawie art. 64 § 2 kpa, wezwano pełnomocnika wnioskodawczyni do uzupełnienia wniosku z dnia [...] października 2018 r. poprzez wskazanie konkretnie oznaczonej decyzji (daty, sygnatury, organu, który wydał decyzję) w stosunku, do której organ ma prowadzić postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 kpa. Poinformowano jednocześnie, że nieusunięcie w/w braku - w terminie 7 dnia od dnia doręczenia wezwania - spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznaniu. Z uwagi na brak odpowiedzi w określonym terminie, pismem z [...] lutego 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pozostawił wniosek bez rozpoznania. Następnie pismem z [...] lutego 2019 r. organ uznał za niezasadne złożone ponaglenie. Tym samym sprawę uznano za zakończoną. Minister zaznaczył, że pomimo wezwania wnioskodawczyni nie wskazała przedmiotu postępowania. Brak określenia decyzji administracyjnej, co do której ma być prowadzone postępowanie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa o stwierdzenie nieważności, uniemożliwia rozpoznanie żądania, bądź przekazanie go zgodnie z właściwością do innego organu administracji publicznej. Pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 kpa następuje w drodze czynności materialnotechnicznej, o której podjęciu organ powiadamia wnoszącego podanie na piśmie. Podejmując tę czynność, organ prowadzący postępowanie informuje stronę, że nie rozpozna jej sprawy na podstawie wniesionego podania, ponieważ nie uzupełniła ona w terminie jego braków. Następstwem pozostawienia podania bez rozpoznania jest zakończenie postępowania administracyjnego bez wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia. Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Instytucja skargi na bezczynność ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy. Oceniając czy organ pozostaje w bezczynności, Sąd bierze pod uwagę sytuację faktyczną i prawną istniejącą w dacie orzekania. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, że złożona skarga na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie zasługuje na uwzględnienie. Ministrowi nie można bowiem zarzucić bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia [...] października 2018 r. o stwierdzenie nieważności decyzji. Jak wynika z analizy akt skarżąca występując z wnioskiem z dnia [...] października 2018 r. nie wskazała jakiej konkretnie decyzji stwierdzenia nieważności się domaga. W uzasadnieniu wniosku podano, że dotyczy on stwierdzenia nieważności decyzji "nigdy nie wskazanej przez organy administracji publicznej, na mocy której Skarb Państwa nabył nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów jednostce ewidencyjnej obrębu [...], jako działki nr [...],[...],[...], uregulowanej w księdze wieczystej [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]". Skarżąca nie wskazała we wniosku daty, numeru oraz organu, który wydał decyzję objętą przedmiotowym wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Danych tych skarżąca nie podała również mimo wystosowanego przez organ w dniu 12 listopada 2018 r. wezwania do uzupełnienia wniosku, poprzez podanie konkretnie oznaczonej decyzji. W wezwaniu tym wyjaśniono, że organ nie jest uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony, która decyduje o treści żądania. Pouczono ponadto, że nieusunięcie tego braku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Przedmiotowe wezwanie doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącej w dniu 6 grudnia 2018 r., a następnie – wobec niesprecyzowania żądania – pismem z dnia [...] lutego 2019 r. poinformowano skarżącą o pozostawieniu wniosku z dnia [...] października 2018 r. bez rozpoznania, wyjaśniając jednocześnie, że pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 kpa nie wymaga wydania decyzji. Wskazać należy, że pozostawienie podania bez rozpoznania, w trybie art. 64 § 2 kpa, jest formą zakończenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków podania w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia. Powołany art. 64 § 2 kpa stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań (niż wskazany w art. 64 § 1 kpa wymóg wskazania przez wnioskodawcę jego adresu) ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym warunkiem zastosowania rygoru pozostawienia podania bez rozpoznania jest po pierwsze rzeczywiste istnienie braku formalnego pisma, czyli takiego jego niedostatku, który stoi w sprzeczności z wymogami stawianymi mu przez prawo. Po drugie konieczne jest uprzednie jasne i zrozumiałe wezwanie do usunięcia określonego braku. Po trzecie zaś warunkiem pozostawienia podania bez rozpoznania jest niewywiązanie się przez wnioskodawcę z obowiązku wskazanego w wezwaniu. Innymi słowy negatywne konsekwencje z art. 64 § 2 kpa mogą być zastosowane wobec wnioskodawcy tylko wtedy, gdy nie wywiąże się on z treści wezwania. Nie jest natomiast dopuszczalne pozostawienie podania bez rozpoznania obciążonego brakami, jeśli o ich usunięcie strona nie została właściwie wezwana. W świetle powyższego stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonej skargi na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu - nie można skutecznie zarzucić organowi bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] października 2018 r. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca, mimo prawidłowego wezwania do usunięcia braków formalnych złożonego wniosku, nie wykonała wezwania organu. Zasadnie zatem Minister zastosował art. 64 § 2 kpa pozostawiając wniosek bez rozpoznania. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i podlega oddaleniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a. ----------------------- 1