I SAB/Wa 1661/16
WyrokWSA w Warszawie2017-02-23
Skład orzekający: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, Sędzia WSA Joanna Skiba, Sędzia WSA Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość w terminie czterech miesięcy, stwierdzając jednocześnie, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego, ponieważ organ podjął pewne czynności w sprawie, a wniosek wpłynął stosunkowo niedawno i dotyczył skomplikowanej materii historycznej.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość przejętą na mocy dekretu z 1945 r. Zarzucili organowi naruszenie przepisów Kpa dotyczących szybkości i wnikliwości postępowania. Prezydent w odpowiedzi wskazał, że prowadzi postępowanie i wyznaczono mu dodatkowy termin przez Wojewodę. Sąd uznał bezczynność organu, ale nie uznał jej za rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Prezydenta do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania w terminie czterech miesięcy. 2. Stwierdzono bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądzono od Prezydenta na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. G., T. G., G. G., J. G., A. G., A. G. i W. G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], ozn. hip. "[...]", dz. [...] rej. hip. [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz W. G., T. G., G. G., J. G., A. G., A. G. i W. G. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W. G., T. G., G. G., J. G., A. K., A. G. i W. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.) - zwanej dalej "ugn", za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], pochodzącą z nieruchomości pn. "[...]", rej. hip. nr [...]. Skarżący zarzucili Prezydentowi [...], w szczególności naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 12, art. 35 § 1 i 2 Kpa poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób wnikliwy i szybki oraz niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki, jako skomplikowanej, w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przez Prezydenta [...] zasad zawartych w art. 7 i art. 8 Kpa, tj. zasady praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej; 2) art. 37 § 2 Kpa poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o: 1) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym; 2) zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania decyzji w terminie określonym przez Sąd, z jednoczesnym stwierdzeniem, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa" lub przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 Ppsa; 4) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu podnieśli, że skarżący w dniu [...] kwietnia 2016 r. wystąpili o przyznanie odszkodowania za przejęcie przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Prezydent [...] nie podejmuje żadnych konstruktywnych czynności zmierzających do wydania decyzji. Realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnej zasady postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 Kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Oznacza to obowiązek podejmowania przez organ nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 3 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później, niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później, niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 Kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Skarżący zauważyli, że w przedmiotowej sprawie, po wpłynięciu w dniu [...] kwietnia 2016 r. wniosku o odszkodowanie, po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 Kpa, do załatwienia sprawy administracyjnej w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 Kpa. Tymczasem Prezydent [...] przekroczył wszelkie terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach i pozostał bezczynny.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie i o nierozpatrywanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu organ wskazał, że przez Prezydentem [...] prowadzone jest postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za grunt nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" dz. [...], rej. hip. nr [...], zgodnie z art. 215 ust. 2 ugn. Postanowieniem Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2016 r. wyznaczono dodatkowy termin załatwienia sprawy do 3 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia. Postanowienie Wojewody [...] nr [...] wpłynęło do organu w dniu [...] września 2016 r., a zatem termin wyznaczony przez Wojewodę [...] upływa z dniem [...] grudnia 2016 r. Ponadto pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. wystąpiono do Biura Mienia Miasta i Skarbu Państwa Urzędu [...] w Dzielnicy [...] o przesłanie akt spornej nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 Ppsa. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin dwóch miesięcy) został w niniejszej sprawie przekroczony. Poza sporem jest to, że w aktach administracyjnych znajduje się wniosek skarżących z dnia [...] kwietnia 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] przy ul. [...], pochodzącą z nieruchomości pn. "[...]", rej. hip. nr [...], złożony organowi w dniu [...] kwietnia 2016 r. na podstawie art. 215 ust. 2 ugn. Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej decyzja w sprawie nie została wydana.
Sąd uznał, że istniejąca w sprawie bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Z akt sprawy wynika bowiem, że Prezydent [...] zareagował na wniosek o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość [...] i prowadzi w tej sprawie postępowanie. Organ pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. wystąpił do Biura Mienia Miasta i Skarbu Państwa Urzędu [...] o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości.
Nie można pominąć i tego, że w niniejszej sprawie wniosek o odszkodowanie został złożony stosunkowo niedawno w porównaniu z innymi tego typu sprawami, które rozpatruje Sąd. Nie jest to wniosek zalegający w aktach sprawy kilka, czy kilkanaście lat, jak to wielokrotnie ma miejsce w tego rodzaju sprawach znanych Sądowi z urzędu. Poza tym sprawy o odszkodowanie za nieruchomości [...] są sprawami skomplikowanymi, ponieważ ich wyjaśnienie opiera się na ustaleniu przesłanek odnoszących się do okoliczności sprzed wielu lat wstecz, a przez to trudnych do ustalenia.
Sąd uznał za bezzasadną skargę w zakresie wniosku o wymierzenie organowi grzywny i żądania przyznania od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej, o których mowa w przepisie art. 149 § 2 Ppsa. Z akt sprawy wynika, że wniosek o odszkodowanie został złożony w stosunkowo nieodległym czasie, bo oczekuje na rozpatrzenie sprawy ponad 10 miesięcy. Bezczynność organu nie ma zatem charakteru rażącego naruszenia prawa. W niniejszej sprawie nie ujawnił się fakt uporczywego niepodejmowania czynności przez organ, noszący znamiona celowej, złej woli organu w rozpatrzeniu sprawy o odszkodowanie, w szczególności przypadek bezczynności organu po wniesieniu kolejnej skargi na bezczynność. Wobec tego – zdaniem Sądu – nakładanie dodatkowych sankcji finansowych na organ w niniejszej sprawie było przedwczesne.
Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku odszkodowawczego w terminie 4 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczenie organowi terminu w powyższym wymiarze jest celowe, z uwagi na stan prowadzonego w sprawie postępowania. Jeżeli bowiem okaże się, że przesłanki z art. 215 ust. 2 ugn będą spełnione (czego na obecnym etapie sprawy nie można ocenić), wówczas konieczne będzie zlecenie biegłemu rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości, do którego strony mają prawo wnieść zastrzeżenia i uwagi.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 § 1a Ppsa (pkt 1 i 2 wyroku) oraz na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 Ppsa (pkt 3 wyroku), a także art. 119 pkt 4 i art. 120 Ppsa orzekł, jak w sentencji. O zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło