I SAB/Wa 1664/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J.M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 1975 r. nr [...] oraz decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 1975 r. nr [...], w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J.M. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. J. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w sprawie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. (data wpływu do organu w dniu [...] stycznia 2016 r.) o podjęcie zawieszonego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 1975 r., nr [...] o odmowie L. Z., W. S., Z. i B. małżonkom O., J. i A. małżonkom P. oraz L. i K. małżonkom P. przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...],[...],[...] i [...] oznaczonej nr hip. [...] dz. [...],[...],[...] i [...] oraz decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 1975 r., nr [...], utrzymującej w mocy ww. decyzję. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że ww. postępowanie zostało zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] (utrzymanym w mocy postanowieniem tego organu z dnia [...] marca 2008 r., nr [...]) do czasu zakończenia postępowania sądowego w sprawie zmiany treści aktów stanu cywilnego (tj. sprostowania aktów zgonu A. S. i H. S. oraz unieważnienia aktu zgonu H. S.). Dalej podniósł, że wobec ustania przyczyny zawieszenia postępowania, co nastąpiło w wyniku zakończenia postępowania przed sądem powszechnym (postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] maja 2014 r., sygn. akt [...] - wcześniej m.in. sygn. akt I [...]- oraz Sądu Okręgowego w W., Wydział [...][...] z dnia [...] stycznia 2016 r., sygn. akt [...]), organ administracji ma obowiązek podjąć zawieszone postępowanie. Jednocześnie wskazał, że pomimo wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (pismo z dnia [...] września 2016 r.), Kolegium nie podjęło żadnych czynności w sprawie. W konsekwencji strona skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie Kolegium do wydania postanowienia w powyższym zakresie w terminie 14 dni od daty otrzymania wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdzenie, że zaistniała bezczynność organu miała charakter rażący; oraz 3) zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w dniu [...] listopada 2016 r. wystąpił do E. K. o przedłożenie poświadczonych za zgodność z oryginałem: postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w W. z dnia [...] maja 2014r., sygn. akt [...] oraz postanowienia Sądu [...] w W. z dnia [...] stycznia 2016r., sygn. akt [...]. W zakreślonym terminie E. K. nie udzieliła odpowiedzi i nie przedstawiła organowi nadzoru żądanych dokumentów. Ponadto, organ ustalił, że w dniu [...] kwietnia 2012 r. zmarła W. S., której pełnomocnikiem była E. K.. E. K. nie poinformowała organu nadzoru o śmierci swojej mocodawczym, w zaistniałej sytuacji Kolegium wystąpiło do E. K. o wyjaśnienie, czy zostało ustalone następstwo prawne po zmarłej. Tym samym, zdaniem Kolegium, organ podjął stosowne działania mające na celu rozpoznanie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, jednakże brak dokumentów potwierdzających, iż faktycznie ustała przyczyna zawieszenia uniemożliwiły merytoryczne rozpoznanie wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a tym samym zasadne jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. o podjęcie zawieszonego postępowania prowadzonego w wyżej opisanym zakresie w terminie wskazanym w sentencji wyroku. Poza sporem pozostaje okoliczność, iż organ nie rozpoznał ww. wniosku i nadal pozostaje w zwłoce w kwestii podjęcia stanowiska co do ewentualnego podjęcia zawieszonego postępowania. Pomimo upływu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. ustawowego terminu organ nie zakończył postępowania wpadkowego zainicjowanego wskazanym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia, co stanowi o zasadności niniejszej skargi na bezczynność organu. Z tego względu Sąd zobowiązał Kolegium do rozpatrzenia powyższego wniosku w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, wyznaczony termin dla załatwienia przedmiotowego wniosku jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego sprawy. Jednocześnie skład orzekający zauważa, że w niniejszym postępowaniu nie przesądza o zasadności podjęcia zawieszonego postępowania, bądź zasadności odmowy jego podjęcia, wskazuje jedynie o konieczności rozpatrzenia wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. w formie do tego przewidzianej przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto podniesienia wymaga, że brak reakcji ze strony E. K. na zobowiązanie przesłania organowi wymaganych orzeczeń sądu powszechnego nie zwalnia Kolegium od samodzielnego wystąpienia do sądu jak i podjęcia innych prawnie dozwolonych działań celem ustalenia ewentualnych następców prawnych po zmarłej W. S. Oceniając zaś przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania wpłynął do Kolegium w dniu [...] stycznia 2016 r. i od tego momentu rozpoczął swój bieg termin do załatwienia niniejszej wpadkowej sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że po wniesieniu wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. (wobec trwającej bezczynności Kolegium) wnioskodawczyni skierowała do organu wezwanie do usunięcia prawa, a następnie w dniu [...] listopada skargę do tutejszego Sądu. Organ pierwszą czynność ukierunkowaną na załatwienie sprawy podjął dopiero w dniu [...] listopada 2016 r., a więc po ponad dziesięciu miesiącach swojej bezczynności, występując do E. K. o stosowaną dokumentację. Jednakże nie sposób nie zauważyć, że powyższą czynność podjął dopiero w konsekwencji wniesienia przedmiotowej skargi na bezczynność organu, co wynika z daty jej wpływu (tj. [...] listopada 2016 r.). Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy - przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu działań ukierunkowanych na załatwienie sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Nie można pominąć również faktu, że organ prowadząc postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, następnie je zawieszając, przez ponad 10 miesięcy od złożenia wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. o jego podjęcie, nie poinformował strony o przyczynach swojego zaniechania, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 k.p.a. Z tych względów Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm).