I SAB/Wa 167/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Kamil Kowalewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. I. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie skargi na Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności postanawia: odrzucić skargę. W piśmie z 4 lipca 2025 r. P. I. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie skargi na Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie. Pismem z 7 sierpnia 2025 r., w wykonaniu Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I, Sąd wezwał skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania braków formalnych skargi, przez złożenie skargi z 4 lipca 2025 r. podpisanej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym wraz z załączonym certyfikatem potwierdzającym prawidłowość złożonego podpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. W tym samym piśmie wezwano skarżącego do udzielenie, w terminie 7 dnia od dnia otrzymania wezwania, informacji czy przed wniesieniem skargi do Sądu występował do organu z ponagleniem w trybie art. 37 § 1 k.p.a. i w razie złożenia takiego ponaglenia, Sąd zobowiązał skarżącego do jego nadesłania, pod rygorem uznania, że ponaglenie nie zostało złożone. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący złożył pismo z dnia 7 sierpnia 2025 r., w którym wyjaśnił, że monit do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej składał poprzez e-Puap w dniu 11 czerwca 2025 r. i może przedstawić to pismo na żądanie Sądu. Do odpowiedzi skarżący dołączył też skan podpisanego odręcznie pisma – "reklamacji" dołączonego wcześniej do skargi z 4 lipca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na akt organu administracji publicznej składana do wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna spełniać określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wymogi formalne, a także odpowiadać wymogom dotyczącym opłaty sądowej. Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Podstawowe wymogi, jakim powinny odpowiadać pisma w postępowaniu sądowym, określa art. 46 i art. 47 p.p.s.a. Zgodnie zatem z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Podpis na piśmie wnoszonym w formie papierowej musi być własnoręczny, nie może on być także odtworzony mechanicznie. Natomiast, gdy pismo (odpowiednio skarga) wnoszone jest w formie dokumentu elektronicznego - zgodnie z art. 46 § 2a p.p.s.a. powinno zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Powyższa zasada podpisywania pism dotyczy także załączników wnoszonych w formie dokumenty elektronicznego (art. 46 § 2b p.p.s.a.). Na gruncie obecnie obowiązującego prawa dopuszczalne są trzy, powyżej wskazane, formy podpisywania pism wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. W związku z tym, że wniesiona skarga nie była podpisana w prawidłowy sposób, w sprawie został zastosowany art. 49 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod odpowiednim rygorem. W przypadku skargi rodzaj rygoru ustawodawca określił w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. W niniejszej sprawie wniesiono skargę za pomocą środków komunikacji elektronicznej w formie dokumentu elektronicznego. Skarga ta jednak nie spełniała jednego z podstawowych wymogów formalnych - nie była podpisana. Pomimo skierowanego do skarżącego w dniu 7 sierpnia 2025 r. wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie jej ponownie tym razem jednak opatrzonej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym wraz z załączonym certyfikatem potwierdzającym prawidłowość złożonego podpisu wraz z pouczeniem o skutkach nieuzupełniania skargi w zakreślonym terminie, skarżący nie sprostał otrzymanemu wezwaniu. W odpowiedzi na wezwanie przesłał do Sądu skan opatrzonego własnoręcznym podpisem załącznika do skargi złożonej w formie elektronicznej w piśmie z 4 lipca 2025 r. Z tych względów skarga winna zostać odrzucona, stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Niezależnie od tego należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Z treści powołanego przepisu wyraźnie wynika, że dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści art. 52 § 2 p.p.s.a., rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie. Warunek ten dotyczy także skargi na bezczynność organu, co potwierdza treść art. 53 § 2b p.p.s.a., który stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Przepis ten wskazuje na konieczność złożenia ponaglenia jako warunku formalnego wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, jednak nie określa w żaden sposób jaki czas powinien dzielić obie te czynności. Ustawodawca nie zakreśla także terminu, w którym można wnieść skargę na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) wprowadzając jedynie warunek, że skargę w tym zakresie można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W rozpoznawanej sprawie skarżący pomimo skierowanego do niego wezwania nie wykazał, że przed złożeniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie ze skargi na Miejski Ośrodek ds. Orzekania o Niepełnosprawności skarżący wyczerpał przysługujące mu środków zaskarżenia. Nie udokumentował, że przed wniesieniem skargi skorzystał z prawa do złożenia ponaglenia na przewlekłe prowadzenie postępowania w trybie przepisów art. 37 k.p.a., co oznacza, że pomimo otrzymanego wezwania nie uzupełnił braków formalnych skargi także i w tym zakresie. Zatem i z tego względu wniesiona skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.