I SAB/Wa 170/17
WyrokWSA w Warszawie2017-05-15
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Iwona Kosińska, Gabriela Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona skarżąca nie przedłożyła niezbędnych dokumentów do ustalenia kręgu spadkobierców, sąd administracyjny powinien stwierdzić bezczynność organu w sprawie o przyznanie odszkodowania za nieruchomość?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność organu, uznając, że brak jest podstaw do stwierdzenia bezczynności, gdy strona skarżąca nie współdziała z organem i nie przedkłada niezbędnych dokumentów do rozpatrzenia sprawy. W sytuacji istotnych braków dowodowych wynikających z braku współdziałania strony, sąd nie może zobowiązać organu do wydania decyzji w zakreślonym terminie.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość w 1998 r. Po wielu latach wniósł skargę na bezczynność Prezydenta. Prezydent wskazał, że strona nie uzupełniła akt sprawy o dokumenty potwierdzające następstwo prawne po współwłaścicielach hipotecznych nieruchomości oraz aktualne adresy spadkobierców. Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów, w tym oryginałów postanowień spadkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2017 r. sprawy ze skargi P.S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską oddala skargę.
P.S. pismem z dnia [...] listopada 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] ozn. hip. [...].
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym.
P.S. złożył do Urzędu Rejonowego w [...] wniosek z dnia [...] grudnia 1998 r. (data wpływu do organu 29 grudnia 1998 r.) o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. [...].
Skarżący pismem z dnia [...] listopada 2016 r. wniósł do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta w terminie sprawy o przyznanie odszkodowania.
W skardze na bezczynność skarżący zarzucił Prezydentowi niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie. W związku z powyższym wniósł o zobowiązanie organu do wydania w terminie dwóch miesięcy decyzji w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że w dniu [...] lipca 2009 r. strony postepowania zostały poinformowane o koniczności uzupełnienia akt sprawy poprzez nadesłanie dokumentów poświadczających następstwo prawne po współwłaścicielach hipotecznych przedmiotowej nieruchomości oraz wskazania aktualnych adresów korespondencyjnych wszystkich żyjących spadkobierców ww. osób. W dniu [...] października 2016 r. Pani W.S. z Kancelarii r. pr. A.K. zapoznała się z aktami sprawy i zobowiązała się do dostarczenia oryginału lub poświadczonej kopii postanowień spadkowych. Następnie pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. organ ponownie zwrócił się z prośbą o uzupełnienie akt poprzez nadesłanie do dnia [...] marca 2017 r. oryginału bądź poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po: J.S., M.S., J.S., ponieważ w aktach sprawy znajdują się tylko kopie ww. dokumentów. Ponadto zwrócono się o udzielenie informacji o aktualnym adresie zamieszkania współwłaścicieli nieruchomości: P.W., J.D., ewentualnie w przypadku śmierci postanowienia sądu o nabyciu praw do spadku oraz ewentualnych pozostałych następcach prawnych dawnego właściciela nieruchomości wraz ze wskazaniem aktualnych adresów zamieszkania wszystkich uprawnionych, o udzielenie informacji o aktualnym adresie zamieszkania następców prawnych współwłaścicieli nieruchomości: Z.S., J.S., H.S., A.S., J.S., ewentualnie w przypadku śmierci postanowienia sądu o nabyciu praw do spadku oraz ewentualnych pozostałych następcach prawnych dawnego właściciela wraz ze wskazaniem aktualnych adresów zamieszkania wszystkich uprawnionych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym.
Skarga nie jest uzasadniona, co skutkowało jej oddaleniem.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanych przepisów, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest to, że organ nie rozpoznał wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość oraz nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Jednakże w realiach niniejszej sprawy Sąd nie miał możliwości zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania w zakreślonym terminie z uwagi na istotne braki w zgromadzonym przez organ materiale dowodowym wynikające z braku współdziałania po stronie skarżącego.
Jak wynika z akt administracyjnych współwłaścicielami hipotecznymi przedmiotowej nieruchomości byli m.in. J.D. oraz J. i M.S. W aktach sprawy znajdują się kserokopie postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po J.S. i M.S. oraz po J.S. Jak słusznie wskazał organ, w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami o ustalenie odszkodowania za nieruchomość objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy niezbędne jest ustalenie wszystkich stron postepowania, a w przypadku niniejszej sprawy współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości bądź ich następców prawnych. Dwukrotnie organ zwracał się do skarżącego i jego pełnomocnika o złożenie niezbędnych dokumentów w celu poczynienia powyższych ustaleń, ale jak wynika z akt sprawy bezskutecznie. Przy czym zaznaczyć należy, że znajdujące się w aktach sprawy kopie postanowień o nabyciu spadku nie mogą zostać uznane za dokumenty urzędowe. Wprawdzie kodeks postepowania administracyjnego nie zawiera definicji dokumentu urzędowego, jednakże aby dokument mógł zostać uznany za urzędowy, powinien zostać sporządzony przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania w przepisanej formie. Zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. Takie poświadczenie ma charakter dokumentu urzędowego (art. 76a § 2 i 3 k.p.a.). Kserokopie dokumentów nie poświadczone za zgodność z oryginałem, jak w niniejszej sprawie nie mają żadnej mocy dowodowej.
Wprawdzie obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, nie znaczy to jednak, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza iż nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych. W rozpoznawanej sprawie nie można stwierdzić by skarżący współdziałał z organem, a nie składając niezbędnych do rozpatrzenia sprawy dokumentów, zasadnie żądanych przez organ, uniemożliwił załatwienie sprawy. Pewnych dowodów organ nie jest w stanie zgromadzić, nie posiada przecież wiedzy czy wszyscy spadkobiercy dawnych współwłaścicieli żyją, nie dysponuje też ich czy też ich następców prawnych adresami. A w interesie skarżącego pozostaje by żądane dokumenty zostały złożone do akt. Bez nich bowiem jak wskazano wyżej Prezydent nie może zakończyć postępowania, opierając się nie dość że na niekompletnej dokumentacji, to jeszcze złożonej w formie kserokopii, które nie mają żadnej mocy dowodowej.
W tej sytuacji Sąd uznał skargę na bezczynność Prezydenta [...] za bezzasadną, gdyż jak wskazano wyżej brak jest na datę wyrokowania w sprawie możliwości zobowiązania organu do zakończenia postepowania o ustalenie odszkodowania wobec braku niezbędnych dokumentów nie przedłożonych przez skarżącego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło