I SAB/Wa 171/10
WyrokWSA w Warszawie2010-10-12
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Jolanta Dargas, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent W. dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, pomimo upływu wielu lat od jego złożenia i wielokrotnego wyznaczania terminów załatwienia sprawy?Ratio decidendi
Prezydent W. dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, ponieważ mimo upływu wielu lat od jego złożenia i wielokrotnego wyznaczania terminów załatwienia sprawy, organ nie podjął merytorycznych działań. Okoliczności takie jak skomplikowany charakter sprawy, brak środków finansowych czy duża ilość spraw nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla opieszałości organu i naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.Stan faktyczny
Skarżący E.P., Z.P. i E.T. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, złożonego pierwotnie w 1987 r. przez ich spadkodawczynię. Pomimo podjęcia zawieszonego postępowania w 2006 r., organ nie podjął żadnych czynności mających na celu merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez kolejne lata, tłumacząc to skomplikowanym charakterem sprawy i brakiem środków finansowych. Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi, wskazując na złożoność sprawy i konieczność wykonania operatu szacunkowego.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Prezydenta W. do rozstrzygnięcia wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zasądzono od Prezydenta W. na rzecz skarżących zwrot wpisu sądowego oraz koszty zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2010 r. sprawy ze skargi E.P., Z.P. i E.T. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozstrzygnięcia wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] pochodzącą z dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]" - dz. nr [...] o pow. [...] m2 w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących: E.P., Z.P. i E.T. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz na rzecz skarżących po 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
E.P., Z.P. i E.T. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie lub przyznanie działki zamiennej, w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami w następstwie odebrania skarżącym nieruchomości przy ul. [...] (bez numeru) w W. W skardze skarżące wniosły o nakazanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Prezydentowi W., by w terminie jednego miesiąca od otrzymania akt sprawy wydał decyzję merytoryczną rozstrzygającą wniosek skarżących w sprawie o odszkodowanie lub przyznanie działki zamiennej w związku z odebraniem nieruchomości skarżących przy ul. [...] (bez numeru) w W. oraz o zwrot na rzecz skarżących od Prezydenta W. niezbędnych kosztów postępowania sądowo-administracyjnego, w tym wpisu od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz wydatków na ustanowienie jednego pełnomocnika profesjonalnego, zgodnie z normami przepisanymi. Skarżące podniosły, że organ administracji pomimo zainicjowania postępowania poprzez złożenie wniosku w roku 1987 przez G.P. będącą matką i spadkodawczynią skarżących oraz podjęcia zawieszonego postępowania w lipcu 2006 r. nie dokonał od lipca 2006 r. do dziś dnia żadnych czynności mających na celu merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Spoczywanie sprawy przez cztery lata bez podejmowania przez organ administracji żadnych czynności mających na celu rozpatrzenie sprawy, jak również upływ 23 lat od złożenia wniosku stanowią rażące uchybienie praw skarżących do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, jak również naruszają zasadę zaufania obywateli do organów administracji. Skarżące zauważyły, że organ administracji nie zastosował się do wyznaczonego przez Wojewodę [...] terminu załatwienia sprawy do dnia [...] maja 2010 r. Urząd przesyła jedynie informacje, że przez wzgląd na brak środków finansowych sprawa zostanie rozpatrzona w późniejszym terminie, co nie stanowi przesłanki do "faktycznego wstrzymywania" wydania decyzji w sprawie i narusza prawo strony do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie, jak również narusza zaufanie obywateli do organów administracji. Pomimo wielu ponagleń oraz upływu tak długiego czasu Prezydent W. nie zamówił nawet operatu szacunkowego dla nieruchomości przy ul. [...] w W. Zdaniem skarżących organ posiada całość informacji i dokumentów niezbędnych do wydania decyzji, natomiast dotychczasowe działania organu są jedynie działaniami pozornymi, mającymi na celu jedynie przedłużenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że sprawa dotyczy rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położoną przy ul. [...], pochodzącą z dawnej ruchomości hipotecznej "[...]" - dz. nr [...] Organ podał, że przed Prezydentem W. prowadzone jest z wniosku spadkobierców dawnego właściciela postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za przedmiotowy grunt, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce ruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Prezydent wskazał, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] uznał za zasadne wniesione w sprawie zażalenie i wyznaczył organowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do [...] maja 2010 r. Prezydent podał, że ze względu na złożony charakter postępowania w chwili obecnej trwa analiza zgromadzonej dokumentacji, a w sprawie konieczne będzie również wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość przedmiotowej nieruchomości. Prezydent zauważył, że pismem z dnia [...] maja 2010 r. pełnomocnik stron prowadzonego postępowania został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] oraz o tym, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana w terminie do dnia [...] listopada 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 Kpa). Przy czym z przepisu art. 35 § 1 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 Kpa).
W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności.
Organ pozostaje zatem w bezczynności, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie wystąpił właśnie taki przypadek.
Z akt sprawy wynika bowiem, że od momentu podjęcia postępowania w sprawie (postanowienie z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...]) Prezydent W. nadal prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku G.P. z dnia [...] kwietnia 1987 r. o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, odszkodowania za nieruchomość [...], położoną przy ul. [...], pochodzącą z dawnej ruchomości hipotecznej "[...]" - dz. nr [...].
Mimo kilkukrotnych próśb następców prawnych G.P. o załatwienie sprawy (pisma z dnia [...] stycznia 2009 r., [...] listopada 2009 r., zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie) oraz kilkukrotnego wyznaczania dodatkowych terminów na załatwienie sprawy, które przekraczają maksymalny termin dwumiesięczny, o którym mowa w art. 35 § 3 Kpa (pisma z dnia [...] marca 2009 r., [...] września 2009 r., postanowienie z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], pismo z dnia [...] maja 2010 r.) organ nadal prowadzi postępowanie w sprawie, tłumacząc swą opieszałość skomplikowanym charakterem sprawy i koniecznością zgromadzenia całej dokumentacji, brakiem środków finansowych, dużą ilością spraw do załatwienia.
Nie można pominąć i tego, że organ podejmuje czynności dowodowe w znacznych odstępach czasu, o czym świadczy choćby to, że po podjęciu postępowania w sprawie w lipcu 2006 r. (postanowienie nr [...]) Prezydent W. podjął czynność procesową mającą na celu uzyskanie dowodów w sprawie dopiero w styczniu 2008 r. (pismo z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...]).
Wobec powyższego należało uznać, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu i załatwieniu sprawy wszczętej wnioskiem G.P., popieranym obecnie przez jej spadkobierców – E.P., Z.P. i E.T. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położoną przy ul. [...], pochodzącą z dawnej ruchomości hipotecznej "[...]" - dz. nr [...].
Wbrew temu co twierdzi organ przeszkodą w załatwianiu sprawy w ustawowym terminie, niezależną od organu nie mogła być zwłoka spowodowana ilością załatwianych spraw, brakiem środków finansowych, czy skomplikowanym charakterem sprawy. Tego rodzaju okoliczności dotyczące sytuacji wewnętrznej organu (sytuacji finansowej, obsady etatowej i organizacji pracy) nie mogą bowiem rodzić negatywnych skutków dla strony.
Sąd - mając na uwadze rodzaj załatwianej sprawy oraz konieczność zlecenia sporządzenia operatu szacunkowego - uznał za celowe wyznaczenie Prezydentowi W. dwumiesięcznego terminu na rozstrzygnięcie wniosku o odszkodowanie za przejęcie przez Skarb Państwa nieruchomości [...], położonej przy ul. [...], pochodzącą z dawnej ruchomości hipotecznej "[...]" - dz. nr [...].
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach zastępstwa prawnego Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło