I SAB/Wa 1715/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. I. i L. I. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] października 1950 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r. - w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz P. I. i L. I. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 18 listopada 2016 r., P. I. i L. I. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i w przedmiocie rozpoznania ich wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta [...] z [...] kwietnia 1950 r., którym odmówiono przyznania, w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279), prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] , oznaczonej nr. hip. [...]. W dniu 20 marca 2014 r. skarżący sprecyzowali wniosek i wnieśli również o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Budownictwa z [...] października 1950 r. utrzymującej w mocy ww. orzeczenie. Postępowanie w sprawie objętej powyższą skargą zainicjowane zostało wnioskiem P. I. i L. I. z dnia 16 grudnia 2013 r. ( który wpłynął do organu w dniu 24 grudnia 2013 r.) i do dnia wniesienia skargi nie zostało zakończone. Skarżący podnieśli że bezskuteczne okazały się wystosowana przez nich wezwania Kolegium do usunięcia naruszenia prawa polegającego na przewlekłym prowadzeniu postępowania. W tym stanie rzeczy domagali się wyznaczenia organowi dwumiesięcznego terminu na rozpoznanie ich wniosku, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o oddalenie skargi przestawiając dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego. Wyjaśniało jednocześnie, że przyczyna zwłoki w załatwieniu sprawy wynika z faktu, że stronami postepowania jest około 80 osób , co powoduje konieczność kontrolowania na bieżąco wysyłanej do nich korespondencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skargę uznać należy za zasadną. Przedmiotem tej skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa przy rozpoznawaniu wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego orzeczenia administracyjnego Prezydenta [...] z [...] kwietnia 1950 r., którym to orzeczeniem odmówiono przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] oraz decyzji Ministra Budownictwa z [...] października 1950 r. utrzymującej w mocy ww. orzeczenie. Przechodząc do oceny zasadności zarzutu skargi, dotyczącego przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ podkreślenia wymagało, że według art. 35 § 1, § 3 i § 5 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Natomiast zgodnie z art. 36 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. W związku z powyższym należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie dwumiesięczny termin, w ciągu którego organ był zobowiązany wydać orzeczenie rozpoczął swój bieg od dnia przekazania przedmiotowego wniosku przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do właściwego Ministra Infrastruktury i Budownictwa tj. od 2 kwietnia 2014 r. Orzeczenie nie zostało jednak wydane w ciągu dwóch miesięcy od tego dnia, to jest do 2 czerwca 2014 r., a więc organ odwoławczy znajdował się w stanie przewlekłości. Dla jej stwierdzenia nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy przewlekłość ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. A to z kolei implikuje po stronie Sądu obowiązek wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej: ppsa)., a więc zobowiązania Kolegium do wydania aktu w określonym terminie. Wyznaczając zaś ten termin w wymiarze czterech miesięcy, Sąd ocenił, że jest to wystarczający okres dla zweryfikowania legalności kwestionowanych przez skarżących orzeczeń. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy formułowaniu przez Sąd oceny, czy stwierdzona bezczynność ( przewlekłość ) miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., czy też nie. W ocenie Sądu nie ma wystarczająco usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że przewlekłość Ministra miała charakter rażący. Przy ocenie stanu zwłoki organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można bowiem abstrahować od charakteru sprawy, w której organ jest w bezczynności ( przewlekłości), przyczyn które mały wpływ na przedłużające się postępowanie, jak też skali przekroczenia ustawowych terminów. Postępowania nadzorcze zainicjowane wnioskiem skarżących dotyczy zaś aktu wydanego blisko 70 lat temu. Zasadniczy czynnik rzutujący na przedłużanie prowadzonego postępowania to ustalenie stron postępowania, ich duża liczba i zmiany w stanie osobowym stron i choć te okoliczności nie uwalniają organu o zarzutu bezczynności, to nie może pozostawać bez wpływu na ocenę jej charakteru. Biorąc pod uwagę czynności podejmowane przez organ celem zgromadzenia niezbędnej dokumentacji związanej również z ustaleniem stron postępowania ( blisko 80 osób), skomplikowany i historyczny charakter niniejszej sprawy oraz fakt zawieszenie postępowania w okresie od [...] września 2015 r. do [...] marca 2016 r., Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała w sprawie przewlekłość nie miała jeszcze miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zważywszy więc na to, że stan zwłoki w załatwieniu sprawy jest w znacznej mierze spowodowany obiektywnie weryfikowalnymi przeszkodami uniemożliwiającymi zakończenie postępowania, to mimo znacznego przekroczenia terminów w jakich winno nastąpić rozpatrzenie podania stron, nie ma wystarczająco usprawiedliwionych podstaw by twierdzić, że przewlekłość Ministra wywołana jest rażącym naruszenia przez ów organ zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Z takimi bowiem mielibyśmy do czynienia wówczas, gdyby była ona przede wszystkim efektem intencjonalnego i nacechowanego "złą wolą" lekceważenia przez organ norm postępowania. Tego natomiast w niniejszej sprawie stwierdzić nie sposób. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.