I SAB/Wa 173/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Joanna Skiba (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. K. i M. B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] października 1948 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...] ozn. hip. [...] – w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących J. K. i M. B. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. K. i M. B. (Skarżący), reprezentowani przez adwokata J. S., pismem z 18 czerwca 2021 r. (data wpływu do Sądu 2 sierpnia 2021 r.) złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] (Prezydent) w przedmiocie rozpoznania wniosku z 12 października 1948 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...] ozn. hip. [...], wnosząc o wyznaczenie Prezydentowi terminu do załatwienia przedmiotowej sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych prawem. W uzasadnieniu wskazali, że 14 października 1948 r. dawni właściciele nieruchomości, złożyli na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. z 1945 r. Nr 50 poz. 279) wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do ww. nieruchomości. Z uwagi na brak działań w sprawie, Skarżący 23 listopada 2016 r. wystąpili z zażaleniem na bezczynność Prezydenta. Na skutek powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. zobowiązało Prezydenta do rozpoznania ww. wniosku i wydania decyzji [...] września 2017 r. Wobec dalszego braku decyzji w sprawie, Skarżący, pismami z 16 lutego 2017 r., 12 kwietnia 2017 r., 31 maja 2017 r., 22 czerwca 2017 r., 15 stycznia 2018 r., 15 stycznia 2019 r. oraz 19 lutego 2019 r., zwracali się do Prezydenta o podjęcie działań w sprawie. Pismem z 22 stycznia 2020 r., Prezydent poinformował, że zlecił wykonanie opracowania geodezyjno-kartograficznego nieruchomości. Następnie pismem z 17 czerwca 2020 r. wskazał, że z uwagi na trwający stan epidemii wykonawca odpowiedzialny za wykonanie ww. opracowania zwrócił się o przedłużenie terminu realizacji zlecenia do 30 sierpnia 2020 r. Tym samym pismem Prezydent poinformował, że przewidywany termin zakończenia postępowania to 30 września 2020 r. Termin ten upłynął, a organ nie zakończył niniejszej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że organ cały czas podejmował czynności zmierzające do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku Skarżących. W zgromadzonym materiale dowodowym znajdują się m.in. opracowania geodezyjne z 10 grudnia 2019 r. oraz z 28 sierpnia 2020 r., polegające na sporządzeniu mapy sytuacyjnej nieruchomości hipotecznej z rozliczeniem w aktualnych działkach ewidencyjnych, które zawierają istotne różnice w zakresie wkreślenia nieruchomości w działki ewidencyjne. Organ wskazał, że w związku z powyższym, pismem z 28 sierpnia 2020 r. zwrócił się o wyjaśnienie z czego wynikają powstałe rozbieżności. W odpowiedzi geodeta uprawniony, pismem z 27 października 2020 r., wskazał, że drugie z opracowań geodezyjnych przedstawia granice nieruchomości po uwzględnieniu opracowań powojennych. Końcowo organ wskazał, że po zgromadzeniu wyczerpującego materiału dowodowego i poddaniu go szczegółowej analizie są podstaw do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z §1a powołanego przepisu, Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256), powoływanej dalej jako "K.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że Prezydent w prowadzonym postępowaniu dopuścił się bezczynności. Nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o przyznani prawa użytkowania wieczystego. Wniosek wpłynął do organu 14 października 1948 r. Zatem od tej daty rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 K.p.a. Tymczasem pomimo upływu ponad siedemdziesięciu lat od złożenia opisanego wniosku, Prezydent nie zakończył postępowania zainicjowanego tym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, w terminie czterech miesięcy, od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Ponadto, zdaniem Sądu, przebieg prowadzonego postępowania przez organ daje podstawy do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Rozpoznając sprawę Sąd wziął pod uwagę datę wpływu wniosku do organu oraz fakt, że organ tylko dwukrotnie od [...] listopada 2016 r. (data wniesienia zażalenia do Kolegium), poinformował Skarżących o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do czego był zobligowany mocą art. 36 § 1 K.p.a. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że od ponad siedemdziesięciu lat organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres skutecznych działań zmierzających do załatwienia sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 K.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a w związku z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. orzekł jak pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. i 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżących solidarnie kwotę 100 złotych tytułem uiszczonego wpisu i 480 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.