I SAB/Wa 174/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. sprawy ze skargi K. S., D. S. i H. F. na bezczynność Starosty O. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę zobowiązuje Starostę O. do rozpoznania wniosku K. S. i D. S. z dnia 24 czerwca 2002 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod ulicę [...] i [...] w J. w terminie 2 miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. K.S., D.S. oraz H.F. pismem z dnia 5 września 2008 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Starosty O. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działki ewid. nr [...] i nr [...] z obrębu [...], o łącznej powierzchni [...] m-, zajętą pod drogi publiczne gminne - ul. [...] i ul. [...] w J.. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że od dnia 29 maja 1995 r. starają się o wypłatę należności za zabrane przez Gminę J. działki nr [...] i nr [...]. Mimo zapewnień organów oraz wydawania przez Wojewodę [...] kolejnych aktów dotyczących uregulowania należności, w tym postanowienia z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] wyznaczającego Staroście O. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2008 r. sprawa, nadal nie została załatwiona. Zdaniem skarżących "sposób prowadzenia sprawy przez Urząd Starosty O. nosi wszelkie znamiona gry na zwłokę i chęci przeciągania sprawy, która trwa już 13 lat". W odpowiedzi na skargę Starosta O. wskazał, że w dniu 24 czerwca 2002 r. K.S. oraz D.S. złożyły wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogi publiczne gminne - ul. [...] i ul. [...] w J., oznaczone w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] m-. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 r. Starosta O. zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu uzyskania ostatecznej decyzji Wojewody [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności w/w działek przez Gminę J.. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] uchylił wskazane postanowienie z dnia [...] listopada 2002 r. zwracając uwagę na fakt, że przedmiotowe postępowanie powinno być rozstrzygnięte w oparciu o przepis art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.), w związku z wydaniem przez Burmistrza Miasta J. decyzji z dnia [...] marca 1995 r., nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości uregulowanej w KW [...], oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], położonej przy ul. [...] w J.. Decyzja ta jest ostateczna i podlega wykonaniu. Organ wskazał, że w dniu [...] września 2004 r. Starosta O. wydał decyzję nr [...] odmawiającą ustalenia odszkodowania za grunt oznaczony jako działki ew. nr [...] i nr [...] z obrębu [...] w J., zajęte pod drogi publiczne, wskazując, że w dacie wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, nie były one przeznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego Miasta J. na poszerzenie dróg publicznych gminnych. Starosta O. zaznaczył, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego Miasta J. obowiązującego w dacie wydania decyzji zatwierdzającej podział, przedmiotowe działki znajdowały się na terenie zabudowy jednorodzinnej na dużych działkach leśnych o pow. [...] m- z preferencją zabudowy pensjonatowej. Ponieważ plan zagospodarowania przestrzennego nie przewidywał wydzielenia powyższych działek pod poszerzenie dróg publicznych nie można mówić o przejściu własności na rzecz Gminy J.. Na skutek odwołania wniesionego przez K.S. i D.S. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] września 2004 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta O. decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] odmówił ustalenia odszkodowania za przedmiotowe działki, gdyż zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego miasta J. obowiązującym w dacie wydania decyzji podziałowej, tj. w dniu [...] marca 1995 r. ulice [...] i [...] nie były wyznaczone na rysunku planu zagospodarowania przestrzennego jako drogi publiczne. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] Wojewoda [...] uchylił wskazaną decyzję z dnia [...] lipca 2005 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Z kolei w dniu 23 lipca 2007 r. K.S. oraz D.S. wniosły zażalenie na niezałatwienie sprawy w trybie przewidzianym w kpa. W tej sytuacji Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] wyznaczył Staroście O. dodatkowy termin na załatwienie sprawy do dnia 31 marca 2008 r. Pismem z dnia 11 kwietnia 2008 r. Starosta O. poinformował strony o konieczności przedłużenia załatwienia sprawy ze względu na jej skomplikowany charakter. Z kolei postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. Starosta O. zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu przeprowadzenia negocjacji pomiędzy Gminą J. oraz właścicielami nieruchomości. Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. uchylił postanowienie Starosty O. z dnia [...] października 2008 r. o zawieszeniu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie należało rozważyć dopuszczalność skargi. Stosownie bowiem do art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność, wyczerpaniem środków odwoławczych, w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu, jest wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa. Zażalenie takie skarżący złożyli w dniu 23 lipca 2007 r. a wyniku jego rozpoznania Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. wyznaczył Staroście O. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2008 r. Sytuacja taka świadczy o wyczerpaniu środka odwoławczego, co upoważnia Sąd do uznania skargi za dopuszczalną. W przypadku skargi na bezczynność organu kontrola Sądu sprowadza się przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, w rozumieniu art. 104 § 1 kpa, oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 35 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, przy czym nie później niż w terminie jednego miesiąca, gdy chodzi o sprawę wymagającą postępowania wyjaśniającego, w terminie dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania, gdy chodzi o sprawę szczególnie skomplikowaną, zaś w postępowaniu odwoławczym w terminie jednego miesiąca od daty otrzymania odwołania. W każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W sprawie będącej przedmiotem skargi wniosek K.S. i D.S. o przyznanie odszkodowania za grunt zajęty po drogę wpłynął do Starosty O. w dniu 24 czerwca 2002 r. Jak wynika z akt sprawy Starosta O. dwukrotnie wydał decyzje odmawiające przyznania odszkodowania (decyzja nr [...] z dnia [...] września 2004 r. i decyzja nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r.), które zostały uchylone przez Wojewodę [...] (decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r., decyzja nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r.). Po wydaniu przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. uchylającej decyzję Starosty O. z dnia [...] lipca 2005 r. akta sprawy zostały zwrócone Staroście O. w dniu [...] stycznia 2006 r. Po otrzymaniu akt Starosta O. w dniu 20 lutego 2006 r. jedynie zwrócił się z pismem ponaglającym do Wojewody [...] o przyspieszenie rozpatrzenia wniosku Burmistrza J. o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez Gminę J. własności przedmiotowych działek z dniem 1 stycznia 1999 r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 28 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Następnie po wyznaczeniu przez Wojewodę [...], w wyniku zażalenia na przewlekłość postępowania, dodatkowego terminu o załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2008 r. Starosta O. po otrzymaniu akt sprawy od Wojewody [...] w dniu 25 stycznia 2008 r. dopiero w dniu 11 kwietnia 2008 r. zawiadomił strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 31 maja 2008 r. Następnie pismem z dnia 19 czerwca 2008 r. zwrócił się do Urzędu Miasta J. z zapytaniem dotyczącym przeznaczenia przedmiotowych działek w planie zagospodarowania przestrzennego, a odpowiedź na to pismo nadeszła w dniu 16 lipca 2008 r. Następną czynnością organu I instancji było zawieszenie postępowania postanowieniem z dnia [...] października 2008 r., które zostało uchylone przez Wojewodę [...] w dniu [...] grudnia 2008 r. i doręczone Staroście O. w dniu 15 stycznia 2009 r. (notatka służbowa k. 115 akt sądowych). Po tej dacie Starosta O. nie podjął już żadnych czynności w sprawie. Należy wskazać, że bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie je podjął, lecz - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przy czym Sąd ocenia bezczynność na datę orzekania. Do dnia rozprawy Starosta O. nie wydał decyzji w przedmiotowej sprawie. Powyższe ustalenia skutkują uznaniem, że wystąpiła bezczynność organu. Takie postępowanie jest dowodem lekceważenia zasady przewidzianej w art. 7 kpa nakładającej obowiązek podejmowania wszelkich działań niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2000 r. (sygn. akt IV SA 105/00, publ. Lex 53462) zwrócił uwagę na to, że: "zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa odnosi się także do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw, określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania do organów Państwa." Mając na uwadze wszystkie wyżej podniesione okoliczności Sąd na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.