I SAB/Wa 174/11
WyrokWSA w Warszawie2011-08-18
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz, Marta Kołtun, Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent W. dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, pomimo upływu wyznaczonych terminów?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt, uznając, że organ dopuścił się bezczynności. Bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. W niniejszej sprawie Prezydent W. przekroczył terminy zakreślone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, nie kończąc postępowania odszkodowawczego.Stan faktyczny
Skarżący M.K. złożył skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. Postępowanie w sprawie odszkodowania było zawieszone od 2001 roku, a po jego podjęciu w 2008 roku, organ administracji wielokrotnie przekraczał wyznaczone terminy załatwienia sprawy. Pomimo wyznaczenia przez Prezydenta W. terminu do 31 grudnia 2010 r., decyzja nie została wydana, co skutkowało wniesieniem skargi na bezczynność.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt oraz zasądzono od Prezydenta W. na rzecz skarżącego M.K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz Sędziowie WSA Marta Kołtun – Kulik (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi M.K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], ozn. hip. [...] – działka nr [...] - w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego M.K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarżący M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]" – działka nr [...].
Przedmiotowa nieruchomość z dniem 21 listopada 1945 roku tj. z dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279), na podstawie art. 1 cyt. Dekretu, przeszła na własność gminy m.st. Warszawy, a w 1950 roku, z chwilą likwidacji gmin, na własność Skarbu Państwa. Obecnie w/w nieruchomość stanowi część działki ewid. nr [...] z obrębu [...] i stanowi własność Miasta W.
Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...] Starosta [...] zawiesił na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt opisanej na wstępie nieruchomości do czasu dostarczenia przez M. K. prawomocnego wyroku sądu powszechnego ustalającego, że Z. i S. małż. K. w dniu 21 listopada 1945 r. byli właścicielami nieruchomości [...] przy ul. [...].
Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2008 r. M. K. wystąpił do Wojewody [...] o podjęcie postępowania w sprawie, wskazując na ustanie przyczyny uzasadniającej jego zawieszenie. Jednocześnie wnioskodawca podniósł, że wprawdzie właściwym do wydania decyzji w pierwszej instancji w sprawie jest starosta, jednak Prezydent W. jako pełniący obowiązki starosty podlega wyłączeniu ze względu na możliwy konflikt interesów i dlatego na podstawie art. 26 § 2 Kpa sprawę tą załatwia organ wyższego stopnia nad organem podlegającym wyłączeniu.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] Wojewoda [...] przekazał w/w wniosek do rozpatrzenia zgodnie z właściwością Prezydentowi W. Na postanowienie to M. K. wniósł zażalenie. W wyniku rozpatrzenia powyższego zażalenia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] uchylił postanowienie Wojewody [...] i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawskie wyrokiem z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1472/09 uchylił zaskarżone postanowienie z dnia [...] lipca 2009 r.
W wyniku wyroku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...].
W międzyczasie za niewłaściwy do podjęcia przedmiotowego postępowania odszkodowawczego uznał się również Starosta [...], który w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1472/09 postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r., przekazał wniosek M. K. o podjęcie zawieszonego postępowania Prezydentowi W.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] Prezydent W. podjął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]" – działka nr [...].
Następnie pismami z dnia 29 września 2010 r. Prezydent wystąpił do właściwej komórki organizacyjnej Urzędu W. o przesłanie dokumentów niezbędnych do załatwienia przedmiotowej sprawy, m.in. rozliczenia całej powierzchni dawnej nieruchomości w obecnych działkach ewidencyjnych, wydruku informacji z ewidencji gruntów, mapy ewidencyjnej, decyzji komunalizacyjnych, jak również zawiadomił M. K., że decyzja w sprawie odszkodowawczej zostanie wydana do dnia 31 grudnia 2010 r.
Z uwagi na niedotrzymanie w/w terminu skarżący pismem z dnia 12 kwietnia 2011 r. wniósł do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, a następnie pismem z dnia 14 kwietnia 2011 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezydenta W. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy dawnej ul. [...] (obecnie [...]). Skargę uzasadnił tym, iż organ nie dotrzymał terminu 31 grudnia 2010 r., który sam sobie wyznaczył w trybie art. 36 Kpa.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wyjaśnił, że pismem z dnia 4 maja 2011 r. poinformował skarżącego o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 Kpa oraz o tym, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone do dnia 30 września 2011 r. Jednocześnie organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na nierozpoznanie, do czasu jej wniesienia, przez Wojewodę [...] zażalenia z dnia 12 kwietnia 2011 r. złożonego w trybie art. 37 § 1 Kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący wyczerpał środki zaskarżenia, jakie służyły mu w postępowaniu administracyjnym. Samo złożenie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie powoduje, że zostaje spełniony wymóg z art. 52 p.p.s.a. Spełnienie tej przesłanki umożliwiającej wniesienie skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego zależy bowiem od zachowania się strony postępowania administracyjnego, nie zaś od sposobu rozstrzygnięcia (bądź nie) sprawy przez organ.
Z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 Kpa). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 Kpa). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 Kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa).
W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek nie załatwienia sprawy w terminie, a więc istnieje stan pozostawania przez organ w bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 Kpa.
Ponadto wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Prezydent W. rozpoznając wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]" – działka nr [...] (obecnie przy ul. [...]) przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, od dnia złożenia wniosku do dnia wyrokowania, nie zakończył postępowania.
Nie można nie dostrzec, że czas jakim dysponował organ w przedmiotowej sprawie był aż nadto wystarczający, aby móc zgromadzić materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji.
Ponadto wyjaśnić należy, że organy administracji publicznej zawiadamiając w trybie art. 36 Kpa strony o przyczynach zwłoki oraz wskazując nowy termin załatwienia sprawy, związane są terminami maksymalnymi załatwiania spraw wynikającymi z art. 35 Kpa. Zatem gdyby nawet przyjąć, że Prezydent pismem z dnia 4 maja 2011 r. powiadomił skarżącego o terminie załatwienia sprawy odszkodowawczej do dnia 30 września 2011 r. (powyższego dokumentu nie ma bowiem w aktach sprawy), to wyznaczony termin nie mieści się w granicach przewidzianych w art. 35 Kpa.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd stwierdził, że Prezydent w ten sposób prowadząc postępowanie naruszył podstawowe zasady wynikające z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 Kpa.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło