I SAB/Wa 175/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. N. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania pisma postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu K. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. K. N. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Departament ds. Równego Traktowania Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, obsługujący Ministra ds. Równego Traktowania. Zarzucił mu brak odpowiedzi na pismo z 26 maja 2024 r., w którym opisał przejawy dyskryminacji osób nieheteronormatywnych w Polsce oraz odwoływał się do wypowiedzi Prezydenta RP, którą w odczuciu skarżącego został znieważony. Wskazał, że skierował drogą elektroniczną do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zażalenie z 30 listopada 2024 r. zatytułowane "Pozwanie Państwa Polskiego (Skarbu Państwa) za łamanie 8 punktu Konwencji Praw Człowieka oraz pozwanie Prezydenta RP", które również pozostało bez odpowiedzi. Podkreślił, że jego pismo z 26 maja 2024 r. oczekuje na odpowiedź ok. 11 miesięcy, a uzyskanie odpowiedzi nawet negatywnej będzie również odpowiedzią. W jego ocenie urzędnicy nie dopełnili swoich obowiązków. Organowi zarzucił naruszenie art. 8, 12 § 1, 35 § 1 i 3, 36 § 1, 37 § 5 kpa, poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania, o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 8181,72 zł; o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wskazał, że Departament, obsługujący Ministra ds. Równego Traktowania został utworzony w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów 1 lipca 2024 r. na podstawie ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji rządowej (Dz. U. z 2024 r., poz. 834). Stwierdził, że pismo z 26 maja 2025 r. nie zawierało żadnego wyraźnego żądania ani oczekiwania konkretnych działań ze strony organu. Stanowiło ono wyraz niezadowolenia skarżącego z istniejącego w Polsce stanu prawnego, dyskryminującego, w jego ocenie, osoby nieheteronormatywne. Stwierdził, że z ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) dalej: "ppsa", nie wynika, że sądy administracyjne są właściwe w sprawach zawiadomień obywateli o nieprawidłowościach. Tym bardziej sądy administracyjne nie są właściwe do orzekania w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia tego typu spraw. Jednocześnie organ wyjaśnił, że zapoznał się ze stanowiskiem skarżącego jako obywatela i zgodnie ze swoją właściwością podejmował działania w zakresie, m.in.: opracowywania i opiniowania projektów aktów prawnych oraz programów rządowych w zakresie zasad równego traktowania; inicjowania działań zmierzających do zapewnienia równego traktowania, a także ochrony przed dyskryminacją; promowania, upowszechniania i propagowania problematyki równego traktowania; podejmowania działań zmierzających do eliminacji lub ograniczenia skutków powstałych w wyniku naruszenia zasady równego traktowania. Odnosząc się bezpośrednio do zakresu objętego pismami skarżącego wskazał, że procedował: projekt ustawy o rejestrowanych związkach partnerskich, numer projektu UD87; projekt ustawy wprowadzającej ustawę o rejestrowanych związkach partnerskich, numer projektu UD88; projekt uchwały Rady Ministrów zmieniającej uchwałę w sprawie ustanowienia Krajowego Programu Działań na rzecz Równego Traktowania na lata 2022-2030, numer projektu ID119. Podkreślił, że fakt, iż do skarżącego nie zostało skierowane pismo stanowiące odpowiedź na jego zażalenie z 30 listopada 2024 r. nie powinien być zatem poczytywany jako brak działań ze strony organu. Przedmiotowa sprawa ma bowiem szczególny charakter na tle innych postępowań w przedmiocie przewlekłości czy bezczynności organu. W niniejszej sprawie nie było możliwe wydanie przez organ decyzji czy postanowienia. Skarżący nie domagał się rozstrzygnięcia sporu o charakterze administracyjnym, czy innym, co do którego właściwy byłyby organ. Skarżący przedstawił wyłącznie pewnego rodzaju postulaty dotyczące sytuacji osób nieheteronormatywnych. Organ stwierdził, że mając na uwadze stanowisko skarżącego podejmował i podejmuje działania mające na celu polepszenie sytuacji, w tym sytuacji prawnej, osób nieheteronormatywnych w Polsce, lecz prace te mają charakter długofalowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy, tj. w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Z przewlekłością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie – ale mimo istnienia obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu. Aby zatem skutecznie wnieść skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ musi istnieć sprawa administracyjna zawisła przed tym organem, w której organ jest właściwy i zobowiązany do wydania jednego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ppsa sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie skarżący domaga się rozpatrzenia pisma z 26 maja 2025 r., w którym przedstawił swoje niezadowolenie z sytuacji osób nieheteronormatywnych w Polsce. Wskazał na należne mu prawa, z których nie może skorzystać, ponieważ nie dysponuje ku temu stosownymi środkami finansowymi. Pismo to nie stanowiło wniosku inicjującego postępowanie administracyjne. Z akt sprawy wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest przewlekłość organu w związku ze sposobem załatwienia korespondencji skarżącego z 26 maja 2024 r. Nie mieści się ona w żadnej z kategorii spraw, gdyż jako korespondencja skargowa jest rozpatrywana w trybie działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanego "Skargi i wnioski". Tego rodzaju skargę kwalifikować zatem należy, jako tzw. skargę obywatelską, o której mowa w art. 227 i n. kpa, której przedmiotem może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Wnosi się ją zaś do właściwych organów wymienionych w art. 229 kpa. Organ administracji publicznej nie wydał wobec skarżącego żadnego aktu, który podlegałby kontroli sądowoadministracyjnej. Organ nie prowadził także postępowania, które podlega kognicji sądów administracyjnych w zakresie badania bezczynności czy przewlekłości prowadzonego postępowania. Jak wyżej zaznaczono złożone przez skarżącego pismo stanowi skargę, o której mowa w art. 227 kpa. Kognicja sądów administracyjnych nie obejmuje orzekania zarówno w sprawach tego rodzaju skarg jak i sposobu ich rozpoznania. Skoro w sprawie, w której wniesiono skargę organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania decyzji ani żadnego innego aktu z zakresu administracji publicznej, to tym samym skarga na przewlekłość organu w tej sprawie podlega odrzuceniu. Ubocznie nadmienić należy, że do akt sprawy wpłynęło pismo z 7 sierpnia 2025 r., którym Minister ds. Równości udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego pismo z 26 maja 2024 r. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, z mocy art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, orzekł jak w pkt. 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa (pkt 2 sentencji).