I SAB/Wa 177/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA – Justyna Wtulich – Gruszczyńska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. G. na bezczynność Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w przedmiocie rozpoznania skargi postanawia I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej H. G. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. H. G. (dalej jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo zatytułowane "Skarga na bezczynność organu/ wniosek o wszczęcie postępowania". W jej treści wskazała na bezczynność Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, dalej jako: "ABW" w związku ze złożonymi skargami na działalność służb ABW złożonymi 30 grudnia 2021 r., 8 lutego 2022 r., 16 marca 2022 r., 29 marca 2022 r., 13 lipca 2022 r., oraz ponagleniami. Skarżąca wskazała, że w dniu 30 grudnia 2021 r., złożyła skargę do Dyrektora Generalnego w Ministerstwie Finansów oraz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na inwigilujące ją służby, w których przedstawiła "dziwne sytuacje", które się działy i dzieją w jej życiu. Skarżąca zwróciła się o pomoc poprzez "zaniechanie inwigilowania" oraz "zakaz stosowania wszelkich kłuć ciała i trzasków" dokonywanych wobec niej przez służby. W odpowiedzi na ww. skargę ABW pismem z 14 stycznia 2022 r. wyjaśniła, że opisane przez Skarżącą zdarzenia nie mają żadnego związku z działalnością ABW, jak też wskazała, że w przypadku utrzymywania się dolegliwości należałoby rozważyć konsultację lekarską. Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na skargę poinformowało, że nie prowadzi i nie prowadziło wobec skarżącej żadnych czynności operacyjnych, które mogłyby skutkować opisanymi zdarzeniami. W odpowiedzi na pismo Skarżącej z 8 lutego 2022 r. ABW poinformowała, że aktualność zachowuje stanowisko jakie zawarła w piśmie z 14 stycznia 2022 r. l.dz.B-1145/2022. Skarżąca w kolejnych skargach podniosła, że ABW nie przeprowadziło wnikliwie postępowania wyjaśniającego w ramach służb. Żądanie podjęcia czynności przez ABW we wskazanym wyżej przedmiocie skarżąca ponawiała pismami kierowanymi do Prezesa Rady Ministrów (dalej również jako "organ"), oraz kierowanymi do Prezesa Rady Ministrów ponagleniami, jednak pozostały one bez odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Organ wskazał, że z treści skargi nie można wywnioskować, co właściwie jest jej przedmiotem. Podnoszone przez Skarżącą zarzuty określane mianem "kłuć w różnych miejscach na ciele", "dziwnych trzasków" i "dziwnych zachowań zwierząt", które mieliby powodować funkcjonariusze ABW nie dowodzą jakichkolwiek działań organu, które mogłyby być przedmiotem decyzji czy lub innego aktu na gruncie prawa administracyjnego. Organ podniósł, że postawione "zarzuty" są zupełnie niezrozumiałe i nie są poparte żadnymi dowodami. Zostały sformułowane wyłącznie w oparciu o twierdzenia i subiektywne odczucia oraz wyobrażenia Skarżącej. Organ zaznaczył, że ABW nie prowadziła żadnego postępowania administracyjnego w stosunku do Skarżącej i nie inwigiluje Skarżącej, a tym samym nie mogła się również dopuścić bezczynności. W przypadku nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi, organ wniósł o oddalenie skargi jako bezprzedmiotowej, albowiem nie zawiera ona jakichkolwiek treści pozwalających na zweryfikowanie jej przedmiotu jako sprawy administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023 r., poz. 1634 ze zm.) powoływanej dalej jako "p.p.s.a." sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (pkt 1) lub jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn jest niedopuszczalne (pkt 6). Merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola jej dopuszczalności. Za dopuszczalną uznaje się skargę, która podlega kognicji sądu administracyjnego. Kognicja sądów administracyjnych określona została natomiast w art. 3 § 2 p.p.s.a. który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści ww. przepisu wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia i akty w nim wymienione (pkt 1-7) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651) jak również postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 8-9). Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2023 r. poz. 1136) Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego jest centralnym organem administracji rządowej, działającym przy pomocy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, będącej urzędem administracji rządowej. W ust. 2 tej ustawy wprost zostało ustanowione, że Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego podlega bezpośrednio Prezesowi Rady Ministrów. Prawo składania skarg, m.in. do organów administracji rządowej, zostało zagwarantowane w Konstytucji RP, przy czym w art. 221 § 1-3 K.p.a. znalazło się sprecyzowanie tego konstytucyjnego prawa. Dział VIII K.p.a. zawiera m.in. procedurę postępowania ze skargami (powszechnymi), o których stanowią ostatnio powołane przepisy. W wyniku dokonania kwalifikacji prawnej przedmiotu skargi, Sąd stwierdza że jest nim "bezczynność" organu w zakresie właściwego, w ocenie skarżącej, sposobu załatwienia jej skargi. Wobec powyższego wskazania wymaga, że z art. 237 § 1 K.p.a. wynika, że skarga powszechna wniesiona przez skarżącą powinna być załatwiona przez organ bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie miesiąca. W razie niezałatwienia skargi w terminie określonym w art. 237 § 1 K.p.a. wnoszącej skargę przysługiwało prawo złożenia ponaglenia zgodnie z art. 237 § 4 w zw. z art. 37 K.p.a. Jak wynika z art. 237 § 3 K.p.a. zakończenie postępowania w sprawie skargi powszechnej następuje poprzez zawiadomienie skarżącego, a zatem jako takie nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie przyjmuje bowiem formy decyzji, postanowienia lub niejurysdykcyjnych aktów (czynności) publicznoprawnych dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skoro natomiast czynność ta nie jest formą działania organu administracji publicznej, która podlega zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to również bezczynność w zakresie jej podjęcia nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8-9 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 241/09; z 1 czerwca 2010 r. sygn. akt I OW 30/10; z 14 października 2010 r. sygn. akt II OSK 2019/10; https://cbois.nsa.gov.pl). Przy ocenie przedmiotowego stanu faktycznego warto również wskazać, choć ma to marginalne znaczenie dla jego oceny, że zawiadomienie o odmownym załatwieniu skargi powinno zawierać pouczenie o treści art. 239 § 1 K.p.a. Pouczenie o treści tego przepisu zostało zawarte w piśmie organu z 17 lutego 2022 r., będącego odpowiedzią na pismo skarżącej z 8 grudnia 2022 r. (k. 119 akt sądowych). Zatem wraz z otrzymaniem tego pisma skarżąca została pouczona, w jakim trybie rozpoznawane będą kolejne pisma przez nią wnoszone, będące w istocie ponowieniem pierwotnego żądania określonego w piśmie z 30 grudnia 2021 r. W niniejszej sprawie, dotyczącej rozpatrzenia skargi z 1 czerwca 2023 r. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nie był obowiązany do wydania żadnego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., podlegających kontroli sądu administracyjnego. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 orzekł jak w sentencji postanowienia.