I SAB/Wa 18/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J. D. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji 1. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Rozwoju dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania do rozpatrzenia odwołania J. D. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] dotyczącej nieruchomości położonej w gminie W. oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] (obręb [...], art. mapy 1); 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz J. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. D., pismem z dnia 9 grudnia 2015 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] potwierdzającej, że nieruchomość ozn. jako działka nr [...], położona w gminie W., stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własnością Województwa [...]. Skarżący wskazał, że organ nie udziela odpowiedzi na jego pisma. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie względnie o odrzucenie skargi, wskazując, że odwołanie nie zostało rozpoznane w terminie przewidzianym w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) – powoływanej dalej jako "K.p.a.", ze względu na dużą ilość spraw, które wpłynęły do organu, a także w związku z przekształceniami strukturalnymi Ministerstwa oraz wprowadzeniem nowej wersji Elektronicznego Systemu Obiegu Dokumentów. Organ zaznaczył, że skarżący nie dokonał prawidłowego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, bowiem nawet jeżeli uznać pismo z dnia 26 listopada 2015 r. za takie wezwanie, to złożenie skargi w dniu 9 grudnia 2015 r. nie dało możliwości podjęcia przez organ realnych działań. W dniu 21 marca 2016 r. do Sądu wpłynęła decyzja z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], mocą której Minister Infrastruktury i Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołania J. D., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). Stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 K.p.a., tj. zażalenia do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Z akt sprawy wynika, że przed wniesieniem skargi J. D. pismem z dnia 26 listopada 2015 r. wezwał Ministra Infrastruktury i Budownictwa do usunięcia naruszenia prawa. Tym samym wniosek organu o odrzucenie skargi jest bezzasadny. Powołany art. 52 P.p.s.a. nie uzależnia skuteczności złożenia skargi na bezczynność od rozpatrzenia przez organ wniesionego środka zaskarżenia. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a., a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Stosownie do art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). W myśl art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Jak wynika z akt sprawy Minister Infrastruktury i Budownictwa w dniu 15 marca 2016 r. wydał decyzję, mocą której rozpoznał odwołanie J. D. od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r. Minister załatwił zatem sprawę i nie pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania odwołania. Wydanie przez Ministra wskazanej decyzji wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W sprawie zaistniały więc przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania sądowego w tym zakresie. Z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Minister Infrastruktury i Budownictwa rozpoznając odwołanie przekroczył terminy załatwienia sprawy określone w art. 35 K.p.a. (odwołanie z dnia 2 sierpnia 2015 r., przekazane do Ministra w dniu 12 sierpnia 2015 r., rozpoznane zostało decyzją z dnia [...] marca 2016 r.). Mając jednak na uwadze charakter oraz stopień skomplikowania przedmiotowej sprawy, powoływane w odpowiedzi na skargę okoliczności, a także fakt, że organ wydał stosowną decyzję, Sąd uznał, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania odwołania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowadministracyjnymi podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym także terminów do załatwienia sprawy. Dodatkowo wskazać trzeba, że sprawy ze skarg na działanie administracji publicznej określone w art. 227 K.p.a nie podlegają kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Sąd nie odnosił się zatem do podnoszonego w skardze zarzutu dotyczącego nieudzielania przez organ odpowiedzi na pisma skarżącego w trybie powołanego przepisu. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 149 § 1 i § 1a oraz art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 54 § 3 P.p.s.a.