I SAB/Wa 180/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Gabriela Nowak (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do rozpatrzenia wniosku z dnia 10 października 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. J. S. pismem z 8 lutego 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. nr [...]. Jak wynika z akt administracyjnych powyższa nieruchomość objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). J. K. pismem z 10 października 2011 r. wystąpił do Urzędu W. o ustalenie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), odszkodowania za przedmiotowy grunt wskazując, że następcami prawnymi byłych właścicieli gruntu są wnioskodawca, J. S. i T. P. Urząd W. pismami z 20 października 2011 r. wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami i Delegatury Biura Geodezji i Katastru w [...] o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości, mapy z zaznaczonymi granicami hipotecznymi gruntu i granicami aktualnych działek oraz wydruku z informacji z ewidencji gruntów. Żądane dokumenty nadesłano w dniu 14 grudnia 2011 r. Pismami z 22 lutego i 5 lipca 2012 r. organ poinformował strony o przyczynach nierozpoznania sprawy w terminach, o których mowa w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz o przewidywanym terminie jej zakończenia do 31 maja 2012 r., przedłużonym następnie do 31 października 2012 r. Organ w dniu 9 lipca 2012 r. wystąpił do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w [...] o podanie, czy i od jakiej daty K. P. i E. K. były zameldowane w budynku przy ul. [...] oraz do Archiwum Państwowego W. o nadesłanie materiałów dotyczących przeznaczenia nieruchomości w Ogólnym Planie Zabudowania Miasta W. z 1931 r. W dniu 27 lipca 2012 r. wpłynęła odpowiedź na pierwsze z ww. wezwań. W dniu 11 grudnia 2012 r. organ poinformował strony o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania do 31 marca 2013 r. W dniu 20 czerwca 2013 r. do organu wpłynęła dokumentacja z Archiwum Państwowego W., o którą wystąpiono w dniu 9 lipca 2012 r. Urząd W. w dniu 10 września 2013 r. wystąpił do Delegatury Biura Geodezji i Katastru w [...] o przesłanie dokumentu na podstawie którego E. K. i B. P. wpisane są jako władające działką nr [...] z obr. [...] (odpowiedź wpłynęła w dniu 30 września 2013 r.). W tym samym dniu organ poinformował strony postępowania o przedłużeniu terminu jego zakończenia do 31 grudnia 2013 r. J. S. pismem z 1 grudnia 2014 r. wystąpiła do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie przez organ sprawy w terminie. Organ pismem z 19 marca 2015 r. poinformował strony o sporządzeniu operatu szacunkowego w sprawie (noszącego datę 15 grudnia 2014 r.) oraz o tym, że przed wydaniem decyzji konieczne jest zabezpieczenie środków pieniężnych na jej realizację. Z uwagi na powyższe poinformowano strony o przewidywanym terminie zakończenia sprawy do 31 sierpnia 2015 r. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] marca 2015 r. nr [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na wydanie rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia. We wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skardze z 8 lutego 2016 r. na bezczynność Prezydenta W. J.S. wskazała, że choć sporządzony został już operat szacunkowy określający wartość przedmiotowego gruntu i choć Wojewoda [...] wyznaczył organowi termin rozpatrzenia sprawy, który to termin upłynął w czerwcu 2015 r., Prezydent W. nie wydał decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podał, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej merytorycznie decyzji. Pismem z 9 marca 2016 r. poinformowano ponadto strony postępowania o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie jej zakończenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent W. pozostaje w bezczynności. Po pierwsze od 11 października 2011 r., kiedy to do organu wpłynął wniosek o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, do dnia wyrokowania, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Po drugie z akt sprawy wynika, że gromadzenie materiału dowodowego organ zakończył już w dniu 30 września 2013 r. (kiedy to otrzymał pismo z Biura Geodezji i Katastru Delegatury w [...] z 24 września 2013 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie z 10 września 2013 r.), natomiast od 15 grudnia 2014 r. dysponuje operatem szacunkowym określającym wartość gruntu. W ocenie Sądu, organ nie zastosował się również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 K.p.a., bowiem, choć początkowo informował strony o przyczynach zwłoki oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy (trzy pisma w 2012 r.), to już w 2013 r. wystosowano tylko jedno takie pismo, w 2014 r. - żadnego, natomiast w 2015 r. - jedno, a to na skutek wniesionego do Wojewody [...] zażalenia na niezałatwienie przez organ sprawy w terminie. Ostatnie takie pismo nosi natomiast datę 9 marca 2016 r., a wysłane zostało na skutek wniesienia do Sądu skargi na bezczynność. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że od ponad dwóch i pół roku, tj. od dnia, w którym organ zaprzestał gromadzenia materiału dowodowego (30 września 2013 r.), Prezydent W. pozostaje w stanie bezczynności, a ta – w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres skutecznych działań zmierzających do załatwienia sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Nie można pominąć również faktu, że organ prowadząc postępowanie przez ponad rok nie informował stron o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 K.p.a. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał, jest termin dwóch miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Sąd miał przy tym na względzie datę złożenia wniosku wszczynającego przedmiotowe postępowanie (tj. 11 października 2011 r.) oraz fakt, że organ w 2013 r. zakończył już gromadzenie materiału dowodowego w sprawie, natomiast od około półtora roku dysponuje operatem szacunkowym umożliwiającym ustalenie wysokości odszkodowania za przedmiotowy grunt. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.