I SAB/Wa 181/22
WyrokWSA w Warszawie2022-06-23
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Jolanta Dargas, Mateusz Rogala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o odszkodowanie za nieruchomości przejęte na podstawie dekretu z 1945 r., i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się bezczynności w rozpatrywaniu wniosków o odszkodowanie za nieruchomości przejęte na podstawie dekretu z 1945 r., która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność ta trwała ponad 13 lat od złożenia pierwszego wniosku, charakteryzowała się brakiem spójności, opieszałością, znacznymi odstępami czasu między czynnościami oraz okresami całkowitego braku aktywności organu. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosków w terminie czterech miesięcy, stwierdził rażące naruszenie prawa, wymierzył grzywnę oraz przyznał skarżącym rekompensatę i zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o odszkodowanie za nieruchomości przejęte na podstawie dekretu z 1945 r. Pierwszy wniosek złożono w 2009 r., a mimo upływu ponad 13 lat, organ nie wydał decyzji. Skarżący zarzucili organowi rażącą bezczynność, brak podjęcia właściwych czynności merytorycznych oraz lekceważenie obowiązków wynikających z przepisów k.p.a. i postanowienia Wojewody Mazowieckiego uwzględniającego ponaglenie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując skomplikowanym charakterem sprawy i dużą liczbą wpływających wniosków.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosków o odszkodowanie w terminie czterech miesięcy, stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył organowi grzywnę w wysokości 5.000 zł, przyznał skarżącym sumę pieniężną po 1.000 zł oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Magdalena Durzyńska sędzia WSA Jolanta Dargas asesor WSA Mateusz Rogala (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. B., J. J., B. S., B. S. i O. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J. B. z dnia [...] maja 2009 r., wniosku J. J. i B. S. z dnia [...] grudnia 2017 r., wniosku B. S. z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz wniosku O. S. z dnia [...] stycznia 2020 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...], oznaczonej jako [...] hip. Nr [...] dz. [...] i część dz. [...] w terminie czterech miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5.000 (pięć tysięcy) złotych; 4. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz skarżących J. B., J.J., B.S., B.S. i O. S. sumę pieniężną w kwocie po 1000 (tysiąc) złotych; 5. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących J. B., J.J., B.S., B.S. i O. S. solidarnie kwotę 665 (sześćset sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W piśmie z dnia 28 marca 2022 r. J. B., J. J., B. S., B. S. oraz O. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za przejęte na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) działki gruntu, tj. dz. nr [...], [...], [...] i części dz. [...], która nie została zbyta przez H. i K. B., wchodzące w skład nieruchomości figurującej w wykazie hipotecznym jako "nieruchomość w byłej wsi [...] Nr hip. [...], dawny [...], rejestru hipotecznego [...]" oraz gruntu położonego pod ul. [...] i ul. [...].
Skarżący wnieśli o:
1. zobowiązanie Prezydenta m.st. Warszawy do wydania decyzji w terminie 21 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;
2. stwierdzenie, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3. wymierzenie Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny w wysokości 56.625,30 zł;
4. przyznanie na rzecz każdego ze skarżących od Prezydenta m.st. Warszawy sumy pieniężnej w wysokości po 28.312,65 zł;
5. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle potrójnej stawki minimalnej, mając na względzie znaczny nakład pracy pełnomocnika skarżących.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że J. B. złożyła w dniu 14 maja 2009 r. (data doręczenia organowi 20 maja 2009 r.) wniosek o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość położoną przy ul. [...] w W., oznaczoną jako "[...] hip. Nr [...], dawny [...]" [...]: dz. Nr [...], [...], [...] (hip. nr [...]) i dz. Nr [...] (hip. nr [...]) oraz gruntu położonego pod ul. [...] i ul. [...].
Pismami z dnia 9 czerwca 2009 r. organ zwrócił się do Biura Geodezji i Katastru Urzędu m.st. Warszawy oraz do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu m.st. Warszawy o przesłanie akt własnościowych. W dniu 1 lipca 2009 r. wpłynęła odpowiedź z Biura Geodezji i Katastru. Pismem z dnia 4 października 2009 r. wnioskodawczyni udzieliła informacji co do pozostałych uczestników postępowania oraz przedłożyła dokumenty. Pismem z dnia 14 października 2009 r. organ zwrócił się ponownie do Biura Gospodarki Nieruchomościami o przesłanie akt własnościowych. W dniu 14 stycznia
2010 r. wpłynęła odpowiedź z Biura Gospodarki Nieruchomościami. Pismem z dnia 1 października 2010 r. wnioskodawczyni złożyła opracowanie mapy sytuacyjnej nieruchomości oraz dokumenty dotyczące dziedziczenia.
Od października 2010 r. do listopada 2015 r., organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Pismem z dnia 30 maja 2016 r. organ zwrócił się do Biura Geodezji i Katastru o przekazanie aktualnej informacji z rejestru gruntów wraz z odbitką mapy sytuacyjnej z naniesionymi granicami hipotecznymi nieruchomości. W odpowiedzi Biuro wskazało, że należy zlecić czynności geodezyjno-kartograficzne podmiotowi uprawnionemu.
Pismem z dnia 5 grudnia 2017 r. J. J. i B. S. złożyły wniosek o przyznanie odszkodowania za przejęte na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. działki gruntu wymienione we wniosku J. B. z dnia 14 maja 2009 r., zaś pismem z dnia 8 stycznia 2018 r. wniosek o odszkodowanie za tę nieruchomość złożyła B. S.
Pismem z dnia 30 lipca 2018 r. organ zwrócił się do Ministerstwa Finansów o udzielenie informacji, czy dawnym właścicielom wypłacono odszkodowanie na podstawie umów indemnizacyjnych oraz do Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa o wydanie odpisu wykazu hipotecznego. W dniu 3 września 2018 r. wpłynęła odpowiedź z Ministerstwa Finansów i Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa.
Pismem z dnia 7 września 2018 r. organ zwrócił się do Archiwum Państwowego o wydanie odpisu wykazu hipotecznego. Pismem z dnia 3 września 2018 r. pełnomocnik przedłożył brakujący dokument w związku z wcześniejszym wezwaniem. W dniu 19 października 2018 r. wpłynęła odpowiedź Archiwum Państwowego, które nadesłało wykazy hipoteczne.
Pismem z dnia 28 lutego 2019 r. organ zwrócił się do Wydziału Budżetowo-Księgowego o informację, czy dawni właściciele uiszczali podatek rolny. Odpowiedź wpłynęła w dniu 18 marca 2019 r.
Następnie pismem z dnia 19 marca 2019 r. organ zwrócił się do Biura Geodezji i Katastru o przesłanie aktualnej mapy z naniesionymi granicami dawnej nieruchomości, o informację, jakie obecnie działki wchodzą w skład nieruchomości hipotecznej oraz o przesłanie informacji z rejestru gruntów i budynków dotyczącej aktualnego stanu władania nieruchomością.
W toku postępowania w celu ponaglenia organu i wymuszenia podjęcia dalszych działań wnioskodawcy składali kolejne pisma (np. pisma z dnia: 17 grudnia 2019 r., 7 stycznia 2020 r., 9 stycznia 2020 r., 4 marca 2020 r., 5 czerwca 2020 r., 9 czerwca 2020 r., 16 lipca 2020 r. oraz 29 lipca 2020 r.), lecz mimo tego organ nie dokonywał jakichkolwiek czynności.
W piśmie z dnia 7 stycznia 2020 r. z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za przejęte na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. działki gruntu wymienione we wniosku J. B. z dnia 14 maja 2009 r. wystąpił O. S.
W dniu 3 sierpnia 2020 r. pełnomocnik wnioskodawców wniósł ponaglenie na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.) Po wpływie ponaglenia organ nadal nie zwrócił się do Biura Geodezji i Katastru o udzielenie odpowiedzi na pismo z dnia 19 marca 2019 r. - mimo iż zarzut co do zaniedbania w tym zakresie był formułowany wielokrotnie, również w ponagleniu.
W konsekwencji powyższego postanowieniem z dnia 29 września 2020 r. Wojewoda Mazowiecki uznał ponaglenie na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy za uzasadnione oraz stwierdził, że w niniejszej sprawie doszło do rażących zaniedbań organu. Akta sprawy wpłynęły z powrotem do Biura Spraw Dekretowych w dniu 7 października 2020 r. Wnioskodawcy pismem z dnia 19 października 2020 r. ponaglili organ do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy
Pismem z dnia 8 lutego 2021 r. organ wezwał wnioskodawców do sprecyzowania, z wnioskiem o odszkodowanie za jakie działki występują. Czynność tego typu była, zdaniem skarżących, czynnością pozorną, bowiem wnioskodawcy nigdy nie modyfikowali zakresu przedmiotowego złożonych wniosków o odszkodowanie.
W odpowiedzi na powyższe zobowiązanie pismem z dnia 22 lutego 2021 r. wnioskodawcy udzielili odpowiedzi, wskazując, iż niezmiennie występują o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość położoną przy ul. [...] w W., oznaczoną jako "[...] hip. Nr [...], dawny [...]" [...], dz. Nr [...], [...], [...] i część dz. nr [...] oraz gruntu położonego pod ul. [...] i ul. [...], tj. zgodnie z wnioskami złożonymi w
2009 r.
Pismem z dnia 3 lutego 2021 r. organ poinformował, że zlecił opracowanie geodezyjne dawnej nieruchomości.
Następnie pismem z dnia 19 sierpnia 2021 r., odpowiadając na pytanie wnioskodawców, organ poinformował, że termin wykonania rozliczenia geodezyjnego to 30 września 2021 r. i że może on ulec wydłużeniu. Organ nie ponaglał właściwego podmiotu o sporządzenie rozliczenia geodezyjnego.
Akta sprawy zostały przekazane do Prokuratury Regionalnej w W. w związku z wnioskiem organu z dnia 12 kwietnia 2021 r. o rozważenie złożenia przez prokuraturę sprzeciwu od decyzji SKO z dnia 4 maj a2016 r. (dotyczącej Z. i D. R.). W ocenie wnioskodawców, była to kolejna czynność pozorna, bowiem nie istniały podstawy do złożenia wniosku z dnia 12 kwietnia 2021 r., co w istocie doprowadziło do przewlekłości postępowania oraz odwlekało możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy.
Pismem z dnia 19 października 2021 r. organ poinformował, że rozliczenie geodezyjne wpłynęło w dniu 23 sierpnia 2021 r.
W dniu 23 lutego 2022 r. organ zażądał od wnioskodawców wskazania danych następców prawnych współwłaścicieli dz. nr [...] lub przedstawienia stanowiska w sprawie. W odpowiedzi na to pismo wnioskodawcy wskazali, że brak jest podstaw do stwierdzenia, jakoby następcy prawni dawnych współwłaścicieli ¼ niepodzielnej części dz. nr [...] mieli być uczestnikami niniejszego postępowania. Tym samym aktualne działania organu są nakierowane jedynie na przedłużenie postępowania.
W ocenie skarżących z opisanego przebiegu postępowania wynika, że organ dopuścił się rażącej bezczynności, bowiem przez okres 13 lat nie dokonywał właściwych czynności merytorycznych, ani nie wydał stosownej decyzji w przedmiocie wniosku złożonego 14 maja 2009 r. Organ do chwili złożenia skargi nie wyznaczył nawet terminu wydania decyzji, do czego był zobowiązany na podstawie art. 36 k.p.a. Tym samym Prezydent m.st. Warszawy jawnie i w sposób oczywisty naruszył art. 35 k.p.a. oraz art. 36 k.p.a. Ponadto organ nie zareagował prawidłowo na postanowienie Wojewody Mazowieckiego uwzględniające ponaglenie.
Uzasadniając żądanie wymierzenia organowi grzywny oraz przyznania skarżącym sumy pieniężnej, skarżący podkreślili, że postawa organu przejawia wyjątkowo naganny charakter. Zwłoka w załatwieniu sprawy w postaci rozpoznania wniosków z 2009 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość jest niebagatelna i stanowi wyłącznie efekt zaniechań organu, który unikając rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, ewidentnie lekceważy obowiązki wynikające z przepisów prawa. Odwlekanie przez organ terminu wydania decyzji w sposób rażący godzi w interesy skarżących oraz sprzeczne jest z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego określonymi w k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Uzasadniając swoje stanowisko, organ stwierdził, że z uwagi na wynikający z treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także z uwagi na bardzo dużą liczbę wpływających spraw z zakresu odszkodowań, nie było możliwości zakończenia niniejszego postępowania w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Istotny pozostaje również fakt, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej do tutejszego Biura Spraw Dekretowych korespondencji w sprawach odszkodowawczych. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, niestety nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie.
Organ w toku postępowania zlecił rozliczenie geodezyjne nieruchomości, wystąpił do Ministerstwa Finansów o sprawdzenie kwestii wypłaty odszkodowania w ramach tzw. układów indemnizacyjnych oraz poszukiwał dokumentów dotyczących rozpoczęcia inwestycji na przedmiotowym terenie oraz innych, wskazujących na moment utraty władania nieruchomością przez dawnych właścicieli - m.in. w Archiwum Urzędu m.st. Warszawy. Ponadto, organ zlecił naniesienie granic nieruchomości na archiwalne zdjęcia lotnicze. W związku z tym, że na zdjęciach lotniczych widać na terenie przedmiotowej nieruchomości różnego rodzaju zabudowania, organ zlecił opracowanie fotogrametryczne w celu otrzymania opisu stanu faktycznego terenu. Ponadto, ustalono, że działka nr [...] miała współwłaścicielki, co do których nie wykazano następstwa prawnego. W związku z powyższym, organ wezwał strony do przedstawienia dokumentów, które pozwoliłyby na ustalenie pełnego kręgu stron, zgodnie z art. 28 k.p.a. Do dnia przekazania skargi, organ nie otrzymał tych dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności, należy zwrócić uwagę, że w przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Terminy załatwiania spraw w postępowaniu jurysdykcyjnym określają przepisy art. 35 k.p.a., a przekroczenie tych terminów (ewentualnie terminów szczególnych lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 k.p.a.) oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego (patrz T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 86).
Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy zostało to spowodowane zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Okoliczności, jakie spowodowały zwłokę oraz działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, będą natomiast istotne przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie kontroli sądu poddana została bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy polegająca na nierozpoznaniu wniosków: J. B. z dnia 14 maja 2009 r., J. J. i B. S. z dnia 5 grudnia 2017 r. B. S. z dnia 8 stycznia 2018 r. oraz O. S. z dnia 7 stycznia 2020 r. o odszkodowanie za przejęte na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. działki gruntu, tj. dz. nr [...], [...], [...] i części dz. [...], która nie została zbyta przez H. i K. B., wchodzące w skład nieruchomości figurującej w wykazie hipotecznym jako "nieruchomość w byłej wsi [...] Nr hip. [...], dawny [...], rejestru hipotecznego [...]" oraz gruntu położonego pod ul. [...] i ul. [...].
Należy zwrócić uwagę, że pomimo złożenia odrębnych wniosków o przyznanie odszkodowania przez poszczególnych spadkobierców byłych właścicieli wymienionej we wnioskach nieruchomości, przedmiotem niniejszej sprawy jest bezczynność organu w jednej sprawie administracyjnej, dotyczącej wydania jednej decyzji odszkodowawczej.
Nie jest przedmiotem sporu między stronami, że decyzja kończąca postępowanie w tej sprawie nie została wydana, mimo że upłynął termin do załatwienia sprawy określony w przytoczonych wyżej przepisach k.p.a.
Z tej przyczyny zasadne okazało się zobowiązanie organu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., do wydania aktu w określonym przez Sąd terminie, tj. w terminie czterech miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zdaniem Sądu, termin ten jest z jednej strony wystarczający, a z drugiej strony niezbędny do zgromadzenia przez organ koniecznego do ostatecznego załatwienia sprawy materiału dowodowego.
Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sąd stwierdza jednocześnie, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W ocenie Sądu, taka sytuacja niewątpliwie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.
Wniosek J. B., wszczynający postępowanie administracyjne w sprawie wpłynął do organu w dniu 20 maja 2009 r., a więc przez ponad 13 lat organ nie doprowadził do zakończenia sprawy. Podejmowane przez organ działania cechował brak spójności i opieszałość. Czynności organu następowały w dużych odstępach czasu, a niejednokrotnie były one w sposób niezasadny rozdzielane, co prowadziło do znacznego wydłużenia postępowania. Okolicznością świadczącą w sposób szczególny o rażącym naruszeniu prawa był brak podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności pomiędzy 2010 r. a 2016 r. Tego rodzaju niespełna sześcioletnia przerwa w prowadzeniu postepowania stoi w całkowitej sprzeczności z wyrażoną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, a w konsekwencji narusza również wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej. Stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje on wszelkie niezbędne działania zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy.
Powoływane przez organ okoliczności związane ze skomplikowanym charakterem sprawy, a także znacznym obciążeniem wpływającymi wnioskami o odszkodowanie, nie mogły zostać uznane przez Sąd jako okoliczności usprawiedliwiające niezałatwienie sprawy z tak znacznym przekroczeniem terminu. Z akt sprawy nie wynika bowiem, by znaczące odstępy czasu pomiędzy poszczególnymi czynnościami organu, a także brak kumulacji podejmowanych działań były skutkiem skomplikowanego charakteru sprawy lub okoliczności niezależnych od organu. W ocenie Sądu, jeżeli organ prowadzi liczne postępowania z wniosków o odszkodowania za przejęte na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. nieruchomości, to oznacza, że dysponuje wiedzą, jakiego rodzaju dokumenty mogą okazać się niezbędne do zakończenia postępowania w sprawie. Organ, zmierzając do szybkiego załatwienia sprawy, winien zatem prowadzić postępowanie w sposób zorganizowany, kompleksowo i bez zbędnej zwłoki gromadząc materiał dowodowy. Takiego rodzaju aktywności organu w rozpoznawanej sprawie jednak zabrakło.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności przemawiające za przyznaniem na rzecz skarżących sum pieniężnych w kwotach po 1000 zł, co ma po pierwsze stanowić swego rodzaju rekompensatę za uciążliwości dla skarżących związane z przedłużającą się bezczynnością organu, a po drugie ma służyć zdyscyplinowaniu organu do jak najszybszego załatwienia sprawy. Wysokość przyznanej sumy pieniężnej jest niższa niż wnioskowana przez skarżących, jednak zdaniem Sądu, jest ona adekwatna z punktu widzenia realizacji celów tej instytucji.
Sąd uwzględnił również wniosek o wymierzenie organowi grzywny i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 5000 zł, która stanowi dodatkowy środek i może być stosowana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Wysokość grzywny, choć mniejsza niż wnioskowana przez skarżących, mieści się w wymiarze określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy oraz omówionego wyżej opieszałego sposobu prowadzenia postępowania przez organ.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o zwrot kosztów postępowania w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego wedle potrójnej stawki minimalnej, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie, jak już wspomniano, bezczynność organu dotyczyła jednej sprawy administracyjnej, choć wnioski o przyznanie odszkodowania zostały złożone przez pięcioro skarżących. Z tej przyczyny skarga, jako dotycząca wspólnych uprawnień wszystkich skarżących, na podstawie art. 214 § 2 p.p.s.a., podlegała jednemu wpisowi w wysokości 100 zł. Sąd nie uznał, by nakład pracy pełnomocnika w tej sprawie przekraczał standardowy nakład pracy profesjonalnego pełnomocnika w sprawach skarg na bezczynność i z tej przyczyny zasądził od organu na rzecz skarżących solidarnie koszty zastępstwa procesowego w wysokości stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Do niezbędnych kosztów postępowania Sąd zaliczył również uiszczone opłaty skarbowe od pięciu złożonych w sprawie pełnomocnictw procesowych.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 i 4 sentencji Sąd wydał na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło