I SAB/Wa 184/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, , po rozpoznaniu w dniu 9 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. J. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...], ozn. hip "[...]", działka nr [...], dz.ew. nr [...] obręb [...] w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej E. J. sumę pieniężną w kwocie 500 (pięćset) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej E. J. 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] kwietnia 2019 r. E. J. (dalej jako skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] (dalej jako organ/prezydent) w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] grudnia 1988 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", działka nr [...], wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. W skardze podniesiono, że wyrokiem z 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 7/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z [...] listopada 2015 r. oraz decyzję Prezydenta [...] nr [...] z [...] lipca 2015 r. o odmowie oddania w użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości. Na skutek tego wyroku organ miał wydać nową decyzję. Akta sprawy wraz z wyrokiem zostały przekazane do organu w sierpniu 2016 r. 18 września 2018 r. skarżąca złożyła zażalenie na bezczynność organu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. sygn. akt [...] uwzględniono zażalenie i zobowiązano organ do załatwienia sprawy w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia. Postanowienie wraz z aktami sprawy zostało doręczone organowi 17 stycznia 2019 r., termin na załatwienie sprawy upłynął 17 marca 2019 r., pomimo to organ nie wydał w sprawie decyzji, jak również nie poinformował skarżącej o przeszkodach uniemożliwiających wydanie decyzji i nie wyznaczył nowego terminu na załatwienie sprawy. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania decyzji w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie sumy pieniężnej na rzecz skarżącej w kwocie [...] złotych oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako kpa) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę stosowanej procedury. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaistniała bezczynność organu, która miała charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13, LEX nr 1612000). Jak wynika z akt sprawy, 11 sierpnia 2016 r. organ odebrał akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem z 29 kwietnia 2016 r. Kolejną czynnością organu w sprawie jest dopiero wezwanie do nadesłania dokumentów przy piśmie z [...] maja 2019 r. Powyższe wskazuje, że w okresie od 11 sierpnia 2016 r. do 21 maja 2019 r., tj. przez ponad dwa i pół roku organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie, pozostając tym samym w bezczynności. W toku postępowania prezydent przekroczył zarówno termin określony w art. 35 § 3 kpa jak i termin wyznaczony w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] stycznia 2019 r. Ponadto organ nie poinformował stron o niezałatwieniu sprawy w terminie z podaniem przyczyn zwłoki i nie wskazał nowego terminu na załatwienie sprawy, co stanowi naruszenie art 36 § 1 kpa. Okoliczności te prowadzą do wniosku, że Prezydent [...] w sposób rażący naruszył podstawowe normy postępowania administracyjnego. Sąd uwzględnił również wniosek skarżącej o przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej o której mowa w art. 149 § 2 ppsa. W ocenie Sądu, ten dodatkowy środek może być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Okoliczność taka zachodzi w niniejszej sprawie, z uwagi na brak jakichkolwiek czynności organu po wyroku z 29 kwietnia 2016 r. i fakt, że organ nie podjął żądnych czynności również po otrzymaniu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] stycznia 2019 r. Należy też mieć na uwadze, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte 29 grudnia 1988 r., tj. niemal dwadzieścia jeden lat temu i dotychczas nie zostało zakończone. W ocenie Sądu powyższe okoliczności uzasadniają przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 500 (pięćset) złotych. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako ppsa) zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku E. J. w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia odpisu wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 sentencji), na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1a ppsa stwierdził, że Prezydent Miasta [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji) oraz na podstawie art. 149 § 2 ppsa przyznał od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 500 złotych (pkt 3 sentencji). O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 ppsa w zw. z art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.) (pkt 4 sentencji). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ppsa który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.