I SAB/Wa 184/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 października 2025r. na posiedzeniu niejawnym ze skargi P. B. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wykonania decyzji z dnia 15 maja 2025 r. nr 010070/684/9707768/2024 postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżącemu P. B. wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych. Pismem z 28 lipca 2025 r. P. B. (dalej: skarżący) złożył skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ) w zakresie niewykonania decyzji z 15 maja 2025 r. o przyznaniu świadczenia z programu "Aktywny Rodzic – Aktywni rodzice w pracy" i wniósł o zobowiązanie organu do wykonania decyzji z 15 maja 2025 r. poprzez wypłatę przyznanego świadczenia oraz zobowiązanie organu do wypłaty świadczenia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Skarżący uzasadnił, że 15 maja 2025 r. organ wydał ostateczną decyzję, która uchyliła decyzję odmowną I instancji w sprawie nr 010070/684/9707768/2024 i przyznał skarżącemu prawo do świadczenia "Aktywni rodzice w pracy" na dziecko T. B. za okres od 1 października 2024 r. do 31 maja 2025 r. w wysokości 1500 zł miesięcznie. Skarżący w dniu 14 lipca 2025 r. złożył ponaglenie do organu, jednakże do dnia złożenia skargi organ nie wypłacił świadczenia. W odpowiedzi na skargę z 12 sierpnia 2025 r. organ o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalanie skargi i umorzenie postępowania. Organ uzasadnił, że skarga nie dotyczy bezczynności organu w rozumieniu art. 53 § 2 b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 30 sierpnia 2002 r.(Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm, dalej: ppsa), a jedynie tyczy się braku wypłaty świadczenia. Ponadto organ wskazał, że w dniu złożenia odpowiedzi na skargę świadczenie zostało już wypłacone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 3 § 1 ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola jej dopuszczalności. Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 ppsa, który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, opinie i akty w nim wymienione (pkt 1-7) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: kpa) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1785) jak również postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 8-9). Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 ppsa). Powołane przepisy dopuszczają zatem wniesienie skargi na bezczynność organów tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i inne czynności z zakresu administracji publicznej, które zostały wymienione w przywołanym wyżej art. 3 § 2 ppsa. Uwzględniając przedmiot wniesionej skargi odnoszący się do braku dokonywania wypłat świadczenia wychowawczego przez Prezesa ZUS, należy wyjaśnić że świadczenie to przyznane zostało skarżącemu decyzją z dnia 15 maja 2025 r. nr 010070/684/9707768/2024. Sama wypłata takowego świadczenia jest zatem czynnością faktyczną, nie następuje bowiem w formie decyzji administracyjnej albo postanowienia. Natomiast inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa musi dotyczyć określonych uprawnień lub obowiązków określonych przepisami prawa. Wypłata świadczenia następuje jako konsekwencja uprzedniego uwzględnienia wniosku o wypłatę świadczenia wychowawczego. Organ przez czynność tą nie ustala jednak, nie stwierdza uprawnień bądź też obowiązków skarżącej wynikających z przepisów prawa – co w konsekwencji oznacza, że wypłata świadczenia wychowawczego jako czynność materialno-techniczna nie mieści się w zakresie kontroli sądowoadministracyjnej. Analiza skargi prowadzi do stwierdzenia, że sama skarga jest niedopuszczalna, przedmiot zaskarżenia nie mieści się bowiem w zakresie przedmiotowym powołanego wcześniej art. 3 § 2 i 2a ppsa. Skarga została wniesiona w sprawie znajdującej się poza kognicją sądu administracyjnego, zatem stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ppsa. Sąd taką skargę odrzuca. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, które może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi § 3 powołanego ostatnio artykułu. Marginalnie należy zaznaczyć, że organ poinformował o wypłacie świadczenia wychowawczego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa., orzekł jak w sentencji postanowienia.