I SAB/Wa 185/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 10 września 2013 r. 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J. J. z dnia [...] września 2013 r. dotyczącego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] – obecnie ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 9 kwietnia 2018 r. J. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 10 września 2013 r. dotyczącego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] – obecnie ul. [...]. Skarżąca wskazała, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279), dalej powoływanego jako dekret [...]. Skarżąca zarzuciła Prezydentowi rażące naruszenie art. 35 § 3 i art. 36 kpa. Jednocześnie podniosła, iż na skutek braku podjęcia działań przez Prezydenta pismem z dnia 12 września 2016 r. wniosła do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie wynikającym z przepisów prawa. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] Wojewoda uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi nowy termin załatwienia sprawy, którego organ ten również nie dotrzymał. Ponadto Prezydent nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 kpa i nie informował regularnie stron postępowania o przyczynach zwłoki w rozpoznaniu wniosku z 10 września 2010r. oraz o nowym terminie załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o zobowiązanie Prezydenta do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie w terminie wyznaczonym przez Sąd. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że gromadzony jest materiał dowodowy niezbędny do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej przez organ. Ponadto wskazano, iż opóźnienie w rozpoznawaniu spraw z zakresu odszkodowań spowodowane jest między innymi bardzo dużą ilością wpływającej do organu korespondencji w sprawach dotyczących gruntów [...] Jak wynika z treści skargi jak i odpowiedzi na skargę wniosek skarżącej z dnia 10 września 2013 r. dotyczył ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Z uwagi na brak tego wniosku w aktach administracyjnych sprawy Sąd dwukrotnie (pismem z dnia 25 czerwca 2018 r. i 19 lipca 2018 r.) wzywał organ do uzupełnienia akt administracyjnych sprawy. W odpowiedzi wskazano, iż całość akt administracyjnych sprawy została przesłana do Sądu przy piśmie z dnia 18 maja 2018 r. wraz ze skargą J. J. Ponadto przesłano do Sądu kserokopie dwóch wniosków skarżącej z dnia 10 września 2013 r. dotyczących zwrotu nieruchomości przedwojennej oraz w sprawie ustalenia położenia i numeru [...] nieruchomości przedwojennej. Wniosku skarżącej o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość organ do dnia rozpoznania sprawy nie nadesłał. Jednakże mając na względzie stwierdzenie organu, iż wniosek taki został przez skarżącą złożony - Sąd rozpoznał w niniejszym postępowaniu skargę na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku J. J. z dnia 10 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej "p.p.s.a.". W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza także, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast § 1a tego art. stanowi, iż jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotem skargi J. J. jest bezczynność Prezydenta [...], polegająca na nierozpoznaniu wniosku z dnia 10 września 2013 r. dotyczącego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] – obecnie ul. [...]. Ta zaś ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym przepisami procedury administracyjnej terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, czy innego aktu. Do tego rodzaju wniosków prowadzi także definicja bezczynności sformułowana w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. - w brzmieniu ustalonym art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy zostało to spowodowane zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę oraz działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) jak również stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast istotne przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem praw (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., bądź terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...]. Niesporna pozostaje bowiem okoliczność, że wniosek z dnia 10 września 2013 r. dotyczący nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] – obecnie ul. [...] nie został przezeń rozpoznany. Tymczasem, do chwili obecnej Prezydent [...] nie podjął w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia, ani aktu przerywającego bieg terminów określonych w kodeksie. Pierwsze czynności w sprawie organ podjął 3 października 2014 r. i było to zwrócenie się do Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu Miasta [...] w Dzielnicy [...] o nadesłanie kopii mapy ewidencyjnej – z zaznaczeniem granic działek ewidencyjnych i granic hipotecznych przedmiotowej nieruchomości oraz wypisów z rejestru gruntów. Z kolei pismem z 6 października 2014 r. zwrócono się do Sądu Rejonowego dla [...] Wydział Ksiąg Wieczystych o wydanie zaświadczenia z księgi wieczystej nieruchomości pod nazwą "[...]" [...] dotyczącego reszty działki nr [...] położonej w W. przy ul. [...] ze wskazaniem właścicieli gruntu na dzień [...] listopada 1945 r. Odpowiedzi na powyższe pisma organ otrzymał w dniu 16 października 2014 r. i w dniu 29 października 2014 r. Jak wynika z akt sprawy były to jedyne czynności podjęte przez organ celem merytorycznego załatwienia niniejszej sprawy. Takie działanie organu implikuje po stronie sądu obowiązek wyznaczenia mu terminu załatwienia sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) oraz oceny charakteru zaistniałej zwłoki (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ta natomiast w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zwłoka w rozpoznaniu niniejszej sprawy z wniosku z dnia 10 września 2013 r. wynosi prawie 5 lat, a podstawowym czynnikiem ją powodującym było niepodejmowanie w niej przez blisko 4 lata, jakichkolwiek czynności procesowych. Brak zaś podejmowania przez niemal cztery lata jakichkolwiek czynności w zawisłej przed organem w sprawie oznacza, że jej sposób procedowania w sposób oczywisty i drastyczny pozostaje w sprzeczności z zasadami ogólnymi postępowania wyrażonymi w przepisach art. art.: 7, 8 i 2 k.p.a., jak też narusza w sposób rażący dyspozycję normy prawnej z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. Ustalając termin w jakim organ zobligowany będzie do załatwienia sprawy, Sąd wziął natomiast pod uwagę realną możliwość pozyskania w tym czasie dokumentów niezbędnych dla oceny zaistnienia przesłanek uprawniających do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 10 września 2013r. Te zaś nie zawsze pozostają w jego gestii. Z tego względu oceniono, że terminem, w jakim możliwe jest realne zakończenia postępowania– będzie termin dwóch miesięcy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono zaś na podstawie na podstawie art. 200 ppsa.