I SAB/Wa 186/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...][...] (obecnie [...] i [...][...]), oznaczoną hip. [...] [...], stanowiącą obecnie część działek nr [...] i [...] z obrębu [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego M. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. M. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...][...] (obecnie [...] i [....][...]), oznaczoną hip. [...][...], stanowiącą obecnie część działek nr [...] i [...] z obrębu [...], zarzucając organowi, że do dnia wniesienia skargi wniosek nie został rozpatrzony. Dlatego też wniósł o wyznaczenie organowi ostatecznego terminu rozpatrzenia jego wniosku o odszkodowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że skarżący wnioskiem z dnia [...] stycznia 2017 r. wystąpił o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. W dniu [...] stycznia skarżący złożył ponaglenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewoda nie wydał rozstrzygnięcia w tym zakresie. Zauważył także, że pismem z dnia [...] maja 2018 r. strona została poinformowana o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 kpa oraz że postępowanie zostanie zakończone w terminie do [...] grudnia 2018 r. Organ wskazał, że WSA w Warszawie wyrokiem (powinno być postanowieniem) z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 647/17, odrzucił poprzednią skargę skarżącego. Akta sprawy wraz z prawomocnym postanowieniem zostały zwrócone do Urzędu [...] w dniu [...] marca 2018 r. Organ zaznaczył, że wraz z odpowiedzią na skargę zobowiązany jest do ponownego przesłania akt sprawy do WSA w Warszawie, co uniemożliwia procedowanie nad sprawą. Wskazał, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej do Biura Spraw Dekretowych korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu warszawskiego. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowana oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, niestety nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. W opinii organu, o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować tylko aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg, tym bardziej, że wniosek skarżącego jest relatywnie nowy w stosunku do innych wniosków o odszkodowanie oczekujących na rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu art. 35 § 1 i 3 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. Uprzednie złożenie przez skarżącego ponaglenia do Wojewody [...] wyczerpuje wymogi ustawowe warunkujące wniesienie przedmiotowej skargi. Jak wynika z akt sprawy wniosek o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość nie został dotychczas rozpoznany. Taki stan rzeczy prowadzi do wniosku, iż organ dopuścił się bezczynności. W tych okolicznościach Sąd uznał, że ww. skarga na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania zasługuje na uwzględnienie, co skutkowało zobowiązaniem Prezydenta [...] do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Termin ten, w ocenie Sądu, jest wystarczający i daje organowi realną możliwość załatwienia sprawy. Jednocześnie, Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Niewątpliwie postępowanie organu naruszyło określoną w art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania, jak również przepisy procedury administracyjnej określające terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 35 § 1-3 kpa). Jednak w okolicznościach sprawy nie można uznać, aby stwierdzona bezczynność miała rażący charakter. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie. Sąd, dokonując takiej oceny, miał na względzie datę wpływu do organu wniosku wszczynającego postępowanie ([...] stycznia 2017 r.) oraz znaną Sądowi z urzędu ilość spraw z zakresu odszkodowań za tzw. nieruchomości dekretowe. Sąd wziął również pod uwagę okoliczność, którą podnosi organ w odpowiedzi na skargę, że akta sprawy wraz z prawomocnym postanowieniem Sądu z dna 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 647/17, wypłynęły do organu w dniu 28 marca 2018 r. Natomiast rozpoznawana skarga została wniesiona już w dniu [...] kwietnia 2018 r. Tak krótki okres dysponowania przez organ aktami sprawy spowodował, że nie mógł on skutecznie przystąpić do rozpatrywania wniosku odszkodowawczego, albowiem zmuszony był ponownie przekazać Sądowi akta sprawy wraz z odpowiedzią na skargę w wykonaniu obowiązku określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a. Z powyższych względów w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 210 § 2 P.p.s.a. (100 zł tytułem wpisu od skargi). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a.