I SAB/Wa 186/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska- Jaroszewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. N. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1976 r. nr [...] wydanej z up. Naczelnika Dzielnicy [...] - w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego W. N. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. N. pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o umorzenie postępowania. Organ zaznaczył, że w dniu [...] listopada 2017 r. do Kolegium wpłynął, przekazany przez Prezydenta W., wniosek T. N. i W. N. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1976 r. nr [...] wydanej z up. Naczelnika Dzielnicy W. – [...] orzekającej o sprzedaży na rzecz M. N. i S. O. lokalu mieszkalnego nr [...], położonego w budynku przy ul. [...] w W. W dniu [...] sierpnia 2018 r. uzyskano akta sprawy dotyczące sprzedaży w/w lokalu, a w dniu [...] listopada 2018 r. akta własnościowe przedmiotowej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podkreśliło, że z akt sprawy, a w szczególności z danych zawartych w księdze wieczystej w/w lokalu wynika, że jako współwłaściciel lokalu wpisana jest S. O., która jak wynika z ustaleń dokonanych przez Prezydenta W., zmarła w dniu [...] sierpnia 2010 r. Wnioskodawcy przedłożyli zaś informację, że postępowanie spadkowe po zmarłej prowadzone było przez Sąd Rejonowy dla W. [...] w W. pod sygn. akt [...], zaś obecnie prowadzone jest pod sygn. akt [...]. Organ wskazał, że pismem z dnia [...] listopada 2018 r. wystąpił do w/w Sądu Rejonowego o przekazanie odpisu postanowienia stwierdzającego nabycie spadku po zmarłej. Do dnia dzisiejszego nie otrzymano jednak odpowiedzi na w/w pismo, pomimo prośby o potraktowanie sprawy jako pilnej z uwagi na konieczność zachowania ustawowo określonych terminów. Tym samym, zdaniem SKO, organ nie ma możliwości ustalenia wszystkich stron postępowania i zawiadomienia ich o toczącym się postępowaniu. Opisany powyżej stan faktyczny wskazuje, że Kolegium podejmowało stosowne działania mające na celu rozpoznanie wniosku i zarzut bezczynności nie jest zasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b P.p.s.a.). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Stosownie do art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] jest uzasadniona. Organ nie wywiązał się bowiem z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa. Analiza akt wskazuje, że wniosek W. N. i T. N. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1976 r. nr [...] wydanej z up. Naczelnika Dzielnicy W. — [...], orzekającej o sprzedaży na rzecz M. N. i S. O. lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] w W., wpłynął do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w dniu [...] listopada 2017 r. Pierwsze czynności w sprawie podjęte natomiast zostały dopiero w lipcu 2018 r. – pismami z dnia [...] lipca 2018 r. zwrócono się do Prezydenta W. oraz do Burmistrza Dzielnicy [...] Miasta W. o przekazanie akt i stosownych informacji dotyczących nieruchomości. Po otrzymaniu akt sprawy sprzedaży lokalu, co miało miejsce [...] sierpnia 2018 r., kolejne działania podjęto w październiku 2018 r. - pismem z dnia [...] października 2018 r. zwrócono się do T. N. i W. N. o nadesłanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej S. O. – dawnej właścicielce w/w lokalu. Następnie pismem z dnia [...] listopada 2018 r., o nadesłanie odpisu stosownego postanowienia, zwrócono się do Sądu Rejonowego dla W. [...] w W. W dniu [...] listopada 2018 r. uzyskano z kolei akta własnościowe nieruchomości. Zauważyć należy, że po otrzymaniu przedmiotowych akt SKO w [...] nie podejmowało w istocie działań mających na celu wyjaśnienie i załatwienie sprawy. Pismo z dnia [...] listopada 2018 r. było ostatnią podjętą przez organ czynnością. Oczywiste zatem jest, że w prowadzonym postępowaniu SKO w [...] uchybiło powołanym wyżej przepisom kpa. Jak wskazano organ nie interesował się na bieżąco sprawą, zaś czynności podejmowane były sporadycznie, zwykle po interwencji ze strony skarżącego. Skarga jest więc uzasadniona. Bezczynności organu nie usprawiedliwiają przy tym podnoszone w odpowiedzi na skargę okoliczności dotyczące braku możliwości ustalenia wszystkich stron postępowania w związku ze śmiercią dawnej współwłaścicielki lokalu i toczącym się postępowaniem spadkowym. Na marginesie zauważyć trzeba, że w przypadku zaistnienia takiej sytuacji organ powinien rozważyć ewentualną możliwość zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jednocześnie, wobec podejmowania przez organ nielicznych czynności mających na celu zakończenie sprawy i podejmowania ich z przekroczeniem terminów określonych w kpa, a także uwzględniając fakt, że od listopada 2018 r. organ nie podejmował w istocie działań w sprawie, Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 149 § 1 i § 1a oraz art. 200 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a.