I SAB/Wa 189/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. P. i A. P. na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku z dnia 12 czerwca 2023 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. przyznaje od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżących M. P. i A. P. sumę pieniężną w kwotach po 1000 (tysiąc) złotych; 4. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz M. P. i A. P. solidarnie kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. P. i A. P. złożyli, pismem z 26 czerwca 2024 r., skargę na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku z 12 czerwca 2023 r. o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra Rozwoju i Technologii z 31 maja 2023 r., nr DO-II.7610.142.2022.KC o odmowie wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z 6 listopada 1992 r., nr 699/92, zmienionej decyzją tego organu z 14 kwietnia 1995 r., nr 218/95 w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego przez Zakład [...] w [...]. Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 7 dni, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznanie od Ministra na rzecz skarżących sumy pieniężnej w kwocie 10000 zł, ewentualnie wymierzenie organowi grzywny w wysokości 10000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że 12 czerwca 2023 r. został złożony wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, który nie został rozpatrzony. Skarżący podali, że 10 listopada 2023 r. i 30 stycznia 2024 r. złożyli ponaglenia. Skarżący zarzucili, że Minister Rozwoju i Technologii nie wydał decyzji w sprawie, chociaż dawno upłynęły terminy załatwienia sprawy przewidziane w art. 35 § 1-3 kpa. Organ nie tylko nie przejawia jakiejkolwiek aktywności w sprawie, lecz także ignoruje wszelkie próby uzyskania informacji na temat przyczyn takiego stanu rzeczy. Ponadto nie zrealizował przewidzianego w art. 36 § 1 kpa obowiązku zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie wynikającym z art. 35 kpa wraz z podaniem przyczyny zwłoki i wyznaczeniem nowego terminu. Oczekiwanego skutku nie przyniosły także ponaglenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że postanowieniem z 1 sierpnia 2024 r., nr DO-II.7610.142.2022.AK utrzymał w mocy postanowienie z 31 maja 2023 r. Wyjaśnił, że sprawa nie została załatwiona w terminie z uwagi na konieczność szczegółowej analizy nowych zarzutów podniesionych we wniosku z 12 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a ppsa Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 kpa bezczynność ma miejsce wtedy, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Jak wynika z akt sprawy Minister nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 kpa, tj. w terminie miesiąca od wpływu wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy, co oznacza, że pozostawał w bezczynności (art. 37 § 1 pkt 1 kpa). Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra z 31 maja 2023 r. wpłynął do organu 15 czerwca 2023 r. Po złożeniu dwóch ponagleń - z 10 listopada 2023 r. i 30 stycznia 2024 r., a następnie skargi na bezczynność organ wydał 1 sierpnia 2024 r. postanowienie kończące sprawę. Sąd podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Dlatego też w przedmiotowej sprawie Sąd nie mógł uwzględnić skargi w zakresie zobowiązania Ministra do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bowiem, po wniesieniu skargi organ wydał postanowienie z 1 sierpnia 2024 r. Wobec tego w tej części postepowanie zostało umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa. Jednakże umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu nie zwalnia Sądu z oceny charakteru bezczynności organu. Zdaniem Sądu, organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Niewątpliwie sprawa nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 kpa. Sprawa z wniosku o ponowne rozparzenie sprawy toczyła się ponad rok, w sytuacji gdy wniosek taki powinien być rozpoznany w ciągu miesiąca. Organ nie powiadamiał stron o przewidywanym terminie zakończenia sprawy i nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Zakończył postępowanie dopiero po złożeniu skargi. Nie sposób podzielić stanowiska organu, że na długie procedowanie miała wpływ konieczność szczegółowej analizy zarzutów podniesionych we wniosku z 12 czerwca 2023 r. W każdej sprawie organ ma taki obowiązek, jednakże analiza zarzutów przez ponad rok nie może być usprawiedliwieniem dla organu. Odnośnie do żądania przyznania sumy pieniężnej wskazać należy, że pełni ona przede wszystkim funkcję kompensacyjną. Ustawodawca w art. 149 § 2 ppsa nie zawarł przesłanek miarkowania wysokości sumy pieniężnej, wskazując jedynie jej maksymalną dopuszczalną wysokość. Dlatego wysokość sumy pieniężnej została pozostawiona do uznania sądu i uzależniona jest od okoliczności rozpoznawanej sprawy. W orzecznictwie wskazuje się, że takimi okolicznościami są, m.in. okres zwłoki organu związanej z bezczynnością, rodzaj sprawy oraz ewentualne zachowania skarżącego, jeżeli przyczynił się on do wydłużenia postępowania. Jakkolwiek przyznanie sumy pieniężnej skarżącemu jest pozostawione uznaniu sądu, jej przyznanie należy rozważyć zwłaszcza w przypadkach jednoczesnego stwierdzenia przez sąd w wyroku, że bezczynność organu ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2021 r. sygn. akt I OSK 1913/20). Taka zaś sytuacja miała miejsce w tej sprawie. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, suma pieniężna w kwocie po 1000 zł dla każdego ze skarżących spełni swoją funkcję kompensacyjną. Określając wysokość sumy pieniężnej, Sąd z jednej strony wziął pod uwagę, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, brak podejmowania czynności przez organ, a z drugiej, że przed wydaniem wyroku Minister zakończył przedmiotowe postępowanie postanowieniem z 1 sierpnia 2024. Wobec tego, że w skardze zawarto ewentualnie żądanie przyznania sumy pieniężnej lub wymierzenie grzywny Sąd przyznając sumę nie rozstrzygał już w przedmiocie grzywny. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ppsa (pkt 1 sentencji), art. 161 § 1 pkt 3 ppsa (pkt 2 sentencji), art. 149 § 2 ppsa w zw. z art. 154 § 6 ppsa (pkt 3 sentencji). W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa w zw. z art. 205 § 2 ppsa (pkt 4 sentencji). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, uzasadnione było treścią art. 119 pkt 4 ppsa.