I SAB/Wa 194/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Joanna Skiba Protokolant ref. Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2010 r. sprawy ze skargi J. P., L. S. i E. P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 23 kwietnia 1948 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 23 kwietnia 1948 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [..,] położonej przy ul. [..,], hip. nr [..,], stanowiącej działkę nr ew. [..,] -cz o powierzchni [..,] m2 - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałej części; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz J. P., L. S. i E. P. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz po 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych na rzecz każdej z nich tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W dniu 19 lipca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga J. P., L. S. i E. P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip [...]. Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. W dniu 23 kwietnia 1948 r. dawny właściciel przedmiotowej nieruchomości złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej. Prezydent W. decyzją z dnia [...]lipca 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu powyższego wniosku, orzekł o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu o łącznej powierzchni [...]m2, ozn. w ewidencji gruntów jaklo działki ewidencyjne nr [...]-cz. o pow. [...]m2 i [...]. o pow. [...] m2 w obrębie [...]na rzecz J. P., L. S., E. S. i E. Z. oraz stwierdził, że rozpoznanie wniosku w stosunku do gruntu o pow. [...] m2 ozn. jako dz. ew. nr [...]. nastąpi odrębną decyzją Prezydenta W. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdził, że grunt oznaczony jako dz. ew. nr [...] był dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy o samorządzie terytorialnym, zabudowany budynkiem Szkoły Podstawowej nr [...]. Oznacza to, że stał się z tym dniem z mocy prawa własnością Dzielnicy Gminy W.. Fakt ten nie został jeszcze potwierdzony decyzja deklaratoryjną Wojewody [...]. Z tego względu Prezydent [...] W. w stosunku do tego gruntu będzie mógł rozpatrzyć przedmiotowy wniosek dopiero po wydaniu tej decyzji. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze J. P., L. S. i E. P. podniosły, że Prezydent W. nie rozpoznał wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego w terminie zakreślonym, w trybie art. 37 § 2 kpa, przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w postanowieniu z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...], tj. do dnia [...]marca 2006 r. Zarzuciły też rażącą obrazę przepisów postępowania administracyjnego: - art. 12 § 2 kpa w związku z art. 35 § 1 kpa polegające na nieuzasadnionym przedłużaniu postępowania, podczas gdy okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości i nie ma potrzeby zbierania dowodów w sprawie, - art. 36 kpa polegające na przekroczeniu terminu do załatwienia sprawy wyznaczonego przez organ wyższego stopnia. Skarżące wniosły o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania decyzji w przedmiocie wniosku z dnia 23 kwietnia 1948 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że wydał decyzję z dnia [...]lipca 2010 r., nr [...]orzekającą o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu ozn. w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr [...] i [...]w obrębie [...]. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, czy w związku z powyższą decyzją cofają swoją skargę na bezczynność - skarżące pismem z dnia 18 sierpnia 2010 r. podtrzymały swoją skargę w części, w jakiej wniosek z dnia 23 kwietnia 1948 r. nie został rozpoznany do dnia dzisiejszego. Dodały, że decyzja z dnia [...] lipca 2010 r. nie orzekała o części wniosku dekretowego w zakresie dz. ew. [...]. o pow. [...]m² - tym samym organ pozostaje w dalszym ciągu w bezczynności. Na rozprawie w dniu 28 października 2010 r. skarżące wniosły o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego - w części, w jakiej wniosek ten został już rozpoznany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga w części dotyczącej wniosku z dnia 23 kwietnia 1948 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], hip. nr [...], stanowiącej działkę nr ew. [...] o powierzchni [...] m2 - nierozpoznanego decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. jest zasadna. Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżące bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta W., złożyły zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa. Obowiązkiem organu właściwego do załatwienia sprawy jest podjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu wnikliwego i szybkiego rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wyjątkowo, w przypadku, gdy załatwienie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wydanie rozstrzygnięcia powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawie szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania co wynika z art. 35 § 1, 2 i 3 kpa. Podkreślenia wymaga, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył jej wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Nadto z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 kpa, jak również mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Odnosząc powyżej wskazane ogólne zasady postępowania administracyjnego do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż oznacza to obowiązek organu administracji publicznej podjęcia działań, które umożliwią rozpatrzenie całości wniosku dekretowego o oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] - w ustawowym terminie. Wniosek o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste rozpoznawany jest od 1948 r., zaś okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę oraz w decyzji organu z dnia [...] lipca 2010 r. - iż organ rozpoznał jedynie cześć wniosku dekretowego, bowiem pozostała część dawnej nieruchomości dekretowej stała się z mocy prawa własnością Dzielnicy Gminy W., a fakt ten nie został jeszcze potwierdzony decyzja deklaratoryjną Wojewody [...], w związku z czym Prezydent W. w stosunku do tego gruntu będzie mógł rozpatrzyć przedmiotowy wniosek dopiero po wydaniu tej decyzji - nie stanowią usprawiedliwienia nie dotrzymania ustawowych terminów do załatwienia sprawy administracyjnej. W ocenie Sądu, organ administracji posiadał dostateczną ilość czasu na rozpoznanie wniosku w całości. Nawet jeśli uznał za konieczne rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej i potwierdzenie komunalizacji nieruchomości o pow. [...]m2 decyzją - to posiadał odpowiednie instrumenty prawne, aby taki fakt usankcjonować, oczekując na wydanie odpowiedniego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, postępowanie Prezydenta W. w tej sprawie uzasadnia stwierdzenie, iż skarga jest zasadna. Wniosek dekretowy o oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], stanowiącej obecnie działkę nr ew. [...] o powierzchni [...] m2, pomimo upływu ponad 60 lat, nie został jeszcze przez organ administracji publicznej w rozpoznany - co jednoznacznie wskazuje, że Prezydent W., naruszając zarówno art. 35 § 1 i 3 kpa jak i art. 12 § 1 kpa, pozostaje w zwłoce. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu trwająca aż tak długi okres - nie jest usprawiedliwiona. Nawet w sytuacji, gdy cześć wniosku dekretowego została rozpoznana. Natomiast w odniesieniu do części wniosku z dnia 23 kwietnia 1948 r. rozpatrzonej decyzją Prezydenta W. z dnia [...]lipca 2010 r., nr [...] Sąd umorzył postępowanie, bowiem zgodnie z art. 149 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 tego aktu zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności bierze zaś pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Oznacza to, że jeśli przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to przestaje on być w bezczynności. Zatem postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności staje się bezprzedmiotowe. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że Prezydent W. wskazaną uprzednio decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. rozpoznał wniosek dekretowy w części, zatem zaistniały podstawy uzasadniające umorzenie postępowania sądowego z uwagi na jego bezprzedmiotowość w tym zakresie, na mocy art. 161 § 1 pkt 3. ww. ustawy. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, stosownie do treści art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Natomiast o umorzeniu postępowania w pozostałej części orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 tej ustawy. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 tej ustawy.