I SAB/Wa 195/19
WyrokWSA w Warszawie2019-10-29
Skład orzekający: Joanna Skiba, Jolanta Dargas, Monika Sawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu w rozpatrzeniu odwołania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a jeśli tak, czy należy zobowiązać organ do wydania aktu w określonym terminie i przyznać zadośćuczynienie?Ratio decidendi
Wydanie decyzji przez organ odwoławczy po wniesieniu skargi na bezczynność czyni bezprzedmiotowym zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie i uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie. Chociaż organ przekroczył termin załatwienia sprawy, jego późniejsza reakcja na ponaglenie i skargę, a także charakter sprawy, nie uzasadniają stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. W związku z tym oddalono skargę w pozostałej części i odmówiono przyznania zadośćuczynienia.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody umarzającej wznowione postępowanie. Skarżąca zarzuciła organowi lekceważenie władzy sądowniczej z uwagi na ponad 4-miesięczną zwłokę w rozpatrzeniu odwołania. Po wniesieniu skargi, Minister wydał decyzję rozpoznającą odwołanie. Minister wniósł o odrzucenie skargi, argumentując jej przedwczesność. Skarżąca domagała się zobowiązania organu do wydania aktu, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i przyznania zadośćuczynienia.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że bezczynność Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju w rozpatrzeniu odwołania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 2. Umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Ministra do wydania aktu w określonym terminie. 3. Oddalono skargę w pozostałej części. 4. Zasądzono od Ministra na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Dargas sędzia WSA Monika Sawa po rozpoznaniu w dniu 29 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. L. na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania odwołania 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju w rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2018 r., nr [...], nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju do wydania aktu w określonym terminie; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju na rzecz M. L. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
M. L. pismem z [...] lutego 2019 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2018 r., nr [...], umarzającej wznowione postępowanie , zakończone uprzednio decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2012 r., nr [...].
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym.
Skarżąca oraz G. L. pismem, które wpłynęło do organu [...] października 2018 r., wystąpili z odwołaniem od powyższej decyzji.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na bezczynność M. L. wniosła o:
- zobowiązanie organu do wydania aktu w terminie 30 dni,
- stwierdzenie, że bezczynność Ministra miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- przyznanie od organu na rzecz skarżącej kwoty zadośćuczynienia w wysokości wg uznania sądu.
Skarżąca uzasadniła, że od wniesienia odwołania minęło ponad 4 miesiące. Organ pomimo wyroku sądu pozostaje w bezczynności, co musi oznaczać lekceważący stosunek organu do władzy sądowniczej. Stąd wniosek o uznanie rażącego charakteru bezczynności oraz żądanie zadośćuczynienia skarżącej ponownej bezczynności.
W dniu [...] marca 2019 r. Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją nr [...] rozpoznał powyższe odwołanie od decyzji Wojewody [...].
W odpowiedzi na skargę z tego samego dnia Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o odrzucenie skargi, względnie jej oddalenie. Podniósł, że strona skarżąca złożyła skargę przedwcześnie, nie dając organowi możliwości podjęcia czynności w sprawie, a ponadto wskazał na wydane orzeczenie, rozpoznające złożone odwołanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym.
W pierwszej kolejności należy wskazać, ze wniosek organu o odrzucenie skargi jest niezasadny. Zgodnie z art. 53§2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Powyższy przepis sformułowany jest w sposób klarowny i jednoznaczny. Wprowadza bezwzględny warunek dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłość w postaci konieczności uprzedniego "wniesienia ponaglenia do właściwego organu". W orzecznictwie podkreśla się, że strona nie musi nawet oczekiwać na rozpatrzenie ponaglenia przez właściwy organ. O dopuszczalności skargi w świetle art. 53 § 2b p.p.s.a. rozstrzyga samo wniesienie ponaglenia ( zob. wyrok NSA z 25 września 2018 r. II OSK 1659/18, publik. CBOSA). Strona wypełniła zatem obowiązek zawarty w ww. przepisie i mogła skutecznie wnieść skargę do sądu.
Stosownie do art. 149 § 1 tej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie wydanie przez Ministra Inwestycji i Rozwoju decyzji z [...] marca 2019 r., nr [...] - którą zostało rozpoznane wniesione m.in. przez skarżącą odwołanie od decyzji organu I instancji - powoduje, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu odwoławczego do załatwienia sprawy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe. Powyższa konstatacja wynika z tego, że w przypadku wydania decyzji przez organ II instancji na skutek wniesionego odwołania - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - brak jest podstaw do zobowiązania organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia, bowiem postępowanie to zostało już zakończone we właściwej instancji.
W tej sytuacji, mając na uwadze wydane w sprawie orzeczenie, kończące postępowanie z odwołania, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego, w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu.
Oceniając zaś prowadzenie postępowania, zainicjowanego wniesionym odwołaniem, stwierdzić należy, że organ nie wywiązał się z ustawowych
obowiązków wynikających z przepisów kpa i przekroczył termin załatwienia sprawy. Zgodnie bowiem z art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Uwzględniając jednak okres przekroczenia powyższego terminu, określonego w kpa, charakter prowadzonej przez Ministra sprawy, jak również fakt załatwienia sprawy po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - miało miejsce. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym także terminów do załatwienia sprawy.
W niniejszej sprawie wydanie rozstrzygnięcia zajęło organowi niespełna 4 miesiące, licząc od dnia przesłania akt sprawy przez organ I instancji. Należy jednak mieć na uwadze, że organ zareagował na wniesione ponaglenie, jak też skargę do Sądu i zakończył postępowanie w ciągu niespełna miesiąca.
Sąd oddalił wniosek skarżącej o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, bowiem przyznanie tej sumy mogą uzasadniać tylko szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w jej rozpoznaniu, jak też obawa, że bez zastosowania tych środków orzeczenie organu nie zostanie wydane. W niniejszej taka sytuacja z całą pewnością nie wystąpiła. Organ zareagował na wniesione ponaglenie oraz skargę i rozstrzygając sprawę z wniesionego odwołania. Z tego względu przyznanie sumy pieniężnej na rzecz skarżącej w obecnym stanie faktycznym nie znajduje uzasadnienia.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. W pkt 3 sentencji orzeczono na podstawie art. 151 tej ustawy. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło