I SAB/Wa 198/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. N. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku z dnia [...] grudnia 2002 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], ozn. hip. jako "Nieruchomość [...]" nr rej. hip. [...], działka nr [...] z bloku [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej E. N. kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. E. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2002 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]" nr rej. hip. [...], działka nr [...] z bloku [...] domagając się wydania przez Prezydenta W. w określonym przez Sąd terminie decyzji w sprawie odszkodowania za w/w nieruchomość. Z uzasadnienia skargi wynika, że E. N. pismem z dnia [...] grudnia 2002 r. złożyła do Prezydenta W. wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]" nr rej. hip. [...], działka nr [...] z bloku [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). Skarżąca wskazała, iż do 2010 r. postępowanie nie mogło być prowadzone ze względu na sprawę toczącą się przed Sądem Rejonowym dla W. ze skargi o wznowienie postępowania w sprawie zasiedzenia części przedmiotowej nieruchomości (działki ewidencyjnej nr [...]), jednakże w dniu [...] grudnia 2010 r. strona doprecyzowała swój wniosek - wyłączając z jego zakresu działkę ewidencyjną nr [...]. Również od tego czasu organ nie wydał rozstrzygnięcia. Pismem z dnia [...] października 2011 r. skarżąca wniosła do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta W., a Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. trzymiesięczny termin na wydanie stosownego rozstrzygnięcia. W związku z dalszym nie rozpoznaniem wniosku z dnia [...] grudnia 2002 r., E. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W., podnosząc w uzasadnieniu, że organ nie dotrzymał trzymiesięcznego terminu wyznaczonego przez wojewodę na wydanie stosownego rozstrzygnięcia, czym naruszył art. 37 § 2 kpa. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie; wkazał, że postępowanie administracyjne prowadzone jest z wniosku dawnych właścicieli o odszkodowanie za grunt nieruchomości położonej przy ul. [...], zgodnie z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami; podniósł, że pismem z dnia [...] maja 2012 r. strony zostały poinformowane, iż z uwagi na dużą ilość spraw oraz przedłużającą się procedurę przygotowania operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości, nie było możliwe załatwienie sprawy w terminie określonym przez Wojewodę [...] do dnia [...] marca 2012 r., jednocześnie jako datę zakończenia postępowania wskazano [...] sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 i 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. Art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a sąd oceniając czy organ pozostaje w bezczynności bierze zaś pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. Realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 2002 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. Przy czym z art. 35 § 1 i 2 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Ponadto art. 36 § 1 i 2 kpa wymagają, aby o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. W niniejszej sprawie, po wpłynięciu w dniu [...] grudnia 2002 r. wniosku E. N. z dnia [...] grudnia 2002 r., po stronie organu powstał wynikający z art. 104 § 1 kpa obowiązek załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej, w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 kpa. Zdaniem Sądu, organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie zgodnie z obowiązkami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to organ jest bezczynny lub postępowanie administracyjne prowadzone jest przewlekle. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Prezydent W. nie rozpoznając do chwili obecnej wniosku z dnia [...] grudnia 2002 r. przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach kpa, bowiem jak wynika z akt administracyjnych sprawy, od dnia złożenia wniosku do dnia wyrokowania przez Sąd, pomimo wyznaczenia przez Wojewodę [...] dodatkowego terminu załatwienia sprawy, Prezydent W. nie zakończył postępowania. Jedynymi czynnościami podejmowanymi w sprawie przez organ, jeszcze przed wniesieniem skargi, ale po doprecyzowaniu wniosku przez stronę skarżącą w piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r. – były wystąpienia z dnia [...] marca 2011 r. i [...] lipca 2011 r. do właściwych jednostek organizacyjnych Urzędu Miasta W. o udzielenie informacji lub przesłanie wymienionych w tych pismach dokumentów niezbędnych do wydania decyzji w sprawie. Ponadto pismo organu z dnia [...] listopada 2011 r. informujące stronę o wyznaczeniu dodatkowego terminu załatwienia sprawy do dnia [...] marca 2012 r. wystosowane zostało dopiero w dniu przekazywania do Wojewody [...] zażalenia na nie załatwienie sprawy w terminie. Z powyższego wynika więc, że organ zaczął gromadzić dowody konieczne do załatwienia sprawy dopiero po upływie prawie 10 lat od złożenia wniosku, a ponadto, że podejmuje czynności dopiero po interwencji strony. Kolejne pismo informujące o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczające termin do [...] sierpnia 2012 r. na wydanie decyzji, opatrzone datą [...] maja 2012 r., wystosowane zostało również dopiero w dniu przekazywania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na bezczynność organu w przedmiotowej sprawie. Stwierdzić zatem należy, że organ pierwszej instancji przez okres prawie 10 lat podejmował niezwykle opieszale czynności, które w zasadzie tylko pozorowały pracę organu; potwierdza to również zwrócenie się dopiero w 2011 r. do instytucji czy urzędów o przekazanie stosownych informacji i dokumentów. Działanie takie, zdaniem Sądu, świadczy o nienależytym prowadzeniu postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Prezydent W. naruszył w szczególności podstawowe zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7, 8, 9, 12 kpa, jak również terminy załatwiania spraw administracyjnych określone w art. 35 oraz 36 kpa, a bezczynność organu nosi cechy rażącego naruszenia prawa, bowiem organ nie tylko sprawy nie załatwił w żadnym ze wskazanych ustawą terminów, czy w dodatkowym terminie zakreślonym przez Wojewodę [...], ale również nie podejmował stosownych czynności umożliwiających załatwienie sprawy. Oznacza to, że Prezydent W. pozostawał w bezczynności, a bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ nie podjął żadnych konkretnych, realnych i skutecznych prób zakończenia postępowania w sprawie w ustawowym terminie, i zignorował wszelkie dodatkowe terminy załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu, stwierdzenie organu zawarte w odpowiedzi na skargę o poinformowaniu pełnomocnika stron pismem z dnia [...] maja 2012 r., iż ze względu na dużą ilość spraw oraz procedurę przygotowania operatu szacunkowego – nie było możliwe załatwienie sprawy w terminie określonym przez Wojewodę [...] do dnia [...] maja 2012 r. - nie usprawiedliwia bezczynności organu, bowiem art. 35 § 3 kpa stanowi jednoznacznie, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego (niniejsza sprawa tego bez wątpienia wymaga) powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Żaden ze wskazanych wyżej przepisów kpa nie zezwala organowi administracji publicznej na nie załatwienie sprawy w terminie ze względu na "dużą ilość spraw". Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.