I SAB/Wa 199/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w skąłdzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2006 r. sprawy ze skargi [...] Zakładów [...] na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego oddala skargę. [...] Zakłady [...] wniosły skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku dotyczącego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...] "[...]" i zobowiązania do wydania odpowiedniej decyzji. W uzasadnieniu skarżący podał, że bezskuteczne postępowanie administracyjne trwa od kilku lat i do tej pory sprawa dotycząca wniosku dawnych właścicieli nie została rozstrzygnięta. Stan ten godzi bezpośrednio w interes prawny przedsiębiorstwa, które nie może przeprowadzić z tego powodu procesu prywatyzacji . Na podstawie akt sprawy ustalono następujący stan faktyczny. Decyzją z dnia [...] lutego 1992 roku Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1972 roku w sprawie odmowy przyznania dotychczasowemu właścicielowi C.J. prawa własności czasowej do części gruntu niezabudowanej nieruchomości [...] o pow. [...] m2 oznaczonej nr hip. [...] "[...]" położonej w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, że wniosek dotychczasowych właścicieli nieruchomości [...] został rozpatrzony w odniesieniu tylko do części gruntów o pow. [...] m2, z tego powodu zachodzi konieczność rozpatrzenia przez właściwy organ jego zasadności co do pozostałej części gruntów tejże nieruchomości, według zasad określonych w art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 roku. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 1995 roku Kierownik Urzędu Rejonowego w W. odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego (prawa własności czasowej )do pozostałej części gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] "[...]" o pow. [...] m2 . W uzasadnieniu organ administracji podał, że nieruchomość o pow. [...] m2 stanowiła własność C.J. na mocy aktu notarialnego z dnia 20.02.1933 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1972 roku Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej W. odmówiono C.J. prawa użytkowania wieczystego co do części gruntu o pow. [...] m2 , przeznaczonego pod. budowę " [...]". Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji i zalecił rozpoznanie wniosku co do pozostałej części gruntu przedmiotowej nieruchomości. Ustalono ponadto, że opisana wyżej nieruchomość została przekazana w 1951 roku w zarząd [...] Zakładom [...] , które z dniem 5 grudnia 1990 roku stały się użytkownikiem wieczystym tego gruntu z mocy samego prawa. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1995 roku uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] kwietnia 1995 roku nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji podano, że kwestią wymagająca wyjaśnienia jest to, czy faktycznie nieruchomość hipoteczna nr [...] "[...] " została oddana w zarząd [...] Zakladom [...] , gdyż nie wynika to jednoznacznie z protokołu przekazania z dnia 15 czerwca 1951 roku. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] maja 1998 roku Kierownik Urzędu Rejonowego w W. odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego (d. własności czasowej) do pozostałej części nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. [...] , ozn. nr hip. [...] "[...]" o pow. [...] m2 , wchodzącej w skład działki nr [...] w obrębie [...]. W uzasadnieniu organ podał, że grunt wchodzący w skład dawnej nieruchomości "[...]" obecnie wchodzący w działkę ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] ,jest częściowo zabudowany 4-kondygnacyjnym budynkiem fabrycznym, częściowo zajęty jest pod wewnętrzną drogę komunikacyjną , a częściowo pod ochronny pas zieleni. Przeważająca część nieruchomości zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego znajduje się na terenie przeznaczonym pod przemysł i w liniach rozgraniczających ulic [...] i [...]. Z tych względów uznano, że dalsze użytkowanie przedmiotowego gruntu nie da się pogodzić z planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1999 roku uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] maja 1998 roku nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zlecając zbadanie jaka część nieruchomości znajduje się pod budynkiem przemysłowym . Ustalił również, ze brak jest uzasadnienia dla odmowy zwrotu tej części nieruchomości , która wykorzystywana jest pod pas zieleni. W dniu 11 stycznia 2002 roku odbyła się rozprawa administracyjna w sprawie nieruchomości położonej w W. przy ul . [...] "[...]" . W rozprawie udział wzięli przedstawiciele [...] Zakładów [...] . W trakcie rozprawy przedstawiciel tego przedsiębiorstwa podał, że jest zainteresowany wykupem roszczeń od byłych właścicieli nieruchomości warszawskiej. W trakcie prowadzonego postępowania zarządca [...] Zakładów [...] kilkakrotnie pismami kierowanymi do Urzędu W. zwracał się o przyśpieszenie toku prowadzonego postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy. ul [...] "[...]" nr hip [...]. W piśmie z dnia 13 kwietnia 2004 roku wskazano , że brak zakończenia postępowania w przedmiotowej sprawie uniemożliwia przedsiębiorstwu przeprowadzenie procesu prywatyzacji. W dniu 6 stycznia 2005 roku [...] Zakłady [...] wniosły skargę do Wojewody [...] przeciwko Prezydentowi W. - organowi I instancji jako przedstawicielowi Skarbu Państwa na przewlekłość prowadzonego postępowania w sprawie dotyczącej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości oznaczonej nr hip. [...] Wojewoda nie wydał w wyniku złożonej skargi żadnego rozstrzygnięcia W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o odrzucenie skargi podnosząc, że [...] Zakłady [...] nie są stroną toczącego się postępowania z wniosku dawnego właściciela o ustanowienia prawa własności czasowej . Na rozprawie w dniu 24 czerwca 2006 roku pełnomocnik Prezydenta W. wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 §2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) kognicja sądu administracyjnego obejmuje m.in. kontrolę działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadku, gdy nie wydają decyzji administracyjnej w sprawach indywidualnych , podlegających załatwieniu w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie skarga podlega oddaleniu jako wniesiona przez podmiot, który nie ma w sprawie interesu prawnego. W myśl art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (oraz prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym). Zgodnie zaś z art. 50 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie skargę na bezczynność organu administracji w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku dotychczasowego właściciela o ustanowienie wieczyste do nieruchomości położonej w W. przy ul [...], oznaczonej nr hipoteki [...] "[...] wniosło przedsiębiorstwo państwowe [...] Zakłady [...] . Nie ulega wątpliwości, że przedsiębiorstwo państwowe jako podmiot posiadający osobowość prawną (art. 16 ustawy z dnia 25 września 1981r. o przedsiębiorstwach państwowych t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 911 z późń. zm.) ma zdolność do występowania przed sądem administracyjnym w charakterze strony (tzw. zdolność sądową - art. 25 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skoro zaś skargę wniósł podmiot mogący co do zasady występować w charakterze strony (skarżącego), to konieczne było dokonanie oceny jego legitymacji czynnej (do wniesienia skargi) na gruncie konkretnej sprawy. Badanie tej legitymacji wymaga wkroczenia w dokonywanie ocen w sferze materialnoprawnej. Chodzi bowiem o kwestię istnienia interesu prawnego w sprawie, który to musi zawsze wynikać z przepisów prawa materialnego. Stwierdzenie, że skarżący w konkretnej sprawie nie ma interesu prawnego ma taki skutek, że skarga ulega oddaleniu, a nie odrzuceniu (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2000 r. sygn. akt II SA 2109/00 OSP 2001/6/86 wydany wprawdzie w czasie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Dz. U. Nr 74, poz. 368, ale którego teza - w ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę zachowała aktualność na gruncie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Składające w niniejszej sprawie skargę Przedsiębiorstwo Państwowe [...] Zakłady [...] w ocenie Sądu interesem takim nie dysponowały. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony został pogląd, uznawany również w doktrynie, iż podstawą legitymacji procesowej strony jest przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Szczególnymi cechami interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym i w prawie administracyjnym jest po pierwsze bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa materialnego, na której budowany jest interes prawny. Oznacza to, że jeżeli sprawa dotyczy dwóch lub więcej podmiotów, to interes prawny mają tylko te z nich, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego. Drugą cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (wyrok NSA z 2 lutego 1996 r., sygn. akt IV S.A. 846/95). W przedmiotowej sprawie prawo materialne , które winno być zastosowane przez organ administracji przy rozpoznawaniu wniosku dotychczasowych właścicieli gruntów [...] to dekret z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (DZ. U nr 50 z 1945 roku poz. 279). Skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym podlegać będzie więc prawo dotychczasowych właścicieli gruntów [...], nie zaś skarżących [...] Zakładów [...] . Okoliczności, które zostały powołane w skardze, że rozpoznanie złożonego wniosku o przyznania prawa użytkowania wieczystego do wyżej opisanej nieruchomości ma wpływ na sytuację prawną skarżącego, gdyż uniemożliwia przeprowadzenie prywatyzacji przedsiębiorstwa oraz utrudnia załatwianie bieżących spraw urzędowych i handlowych - jest wyłącznie powołaniem się na interes faktyczny , nie określa zaś w żaden sposób interesu prawnego przedsiębiorstwa. Zważywszy na przyczynę oddalenia skargi, niemożliwe było ustosunkowanie się Sądu do zarzutu merytorycznego sformułowanego w skardze. Z tych wszystkich względów z mocy art. 151 cytowanej już ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak na wstępie.