I SAB/Wa 199/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J.J., M.J., A.J. i S.J. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]"[...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących J.J., M.J., A.J. i S.J. solidarnie kwotę 408 (czterysta osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J.J., M.J., A.J. i S.J., pismem z dnia 7 marca 2014 r., działając przez pełnomocnika radcę prawnego M.A., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" hip. [...]. Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do wydania – w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu przez Sąd akt administracyjnych sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem – decyzji kończącej w pierwszej instancji postępowanie z wniosku skarżących o przyznanie i wypłatę odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu skargi powołano treść art. 35 § 1 i 3 kpa oraz art. 36 kpa i podkreślono, że wniosek o ustalenie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość złożony został w dniu [...] czerwca 2013 r. Mimo upływu terminów wskazanych w powołanych przepisach kpa organ do dnia dzisiejszego nie wydał decyzji. Skarżący przytoczyli stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące bezczynności organu i zaznaczyli, że czas jaki upłynął od momentu złożenia wniosku o odszkodowanie do chwili wniesienia skargi był wystarczający na zgromadzenie materiału dowodowego, wszechstronne jego rozważenie i wydanie decyzji. W ocenie skarżących niezałatwienie sprawy poprzez wydanie rozstrzygnięcia oznacza, że organ pozostaje w bezczynności, a bezczynność ma charakter rażący. Niewydanie decyzji stanowi ponadto naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym m.in. wyrażonych w art. 12 kpa i art. 8 kpa. Skarżący wskazali także, że w dniu 31 stycznia 2014 r. złożone zostało zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie. Skarga na bezczynność Prezydenta W. jest więc w pełni uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że wskazana wyżej nieruchomość objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Organ zaznaczył, że przed Prezydentem prowadzone jest z wniosku spadkobierców dawnych właścicieli postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za przedmiotowy grunt, zgodnie z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz że pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. pełnomocnik stron został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu wyznaczonego w art. 35 § 3 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 2 Ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a pozostałe strony nie zażądają przeprowadzenia rozprawy w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma natomiast na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że analiza dokumentów znajdujących się w przekazanych do Sądu aktach administracyjnych sprawy, wskazuje, iż od dnia wystąpienia z wnioskiem z dnia [...] czerwca 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" nr [...] organ podejmował co prawda czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia, jednakże nie można uznać, że czynności te podejmowane były zgodnie z zasadami określonymi w powołanych wyżej przepisach kpa. Zauważyć trzeba, że wniosek z dnia [...] czerwca 2013 r. o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wpłynął do Kancelarii Urzędu W. w dniu [...] czerwca 2013 r. Po wpłynięciu powyższego wniosku, Prezydent W. pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. zwrócił się do Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w Dzielnicy [...] Urzędu W. o przesłanie akt własnościowych nieruchomości. Stosowne akta własnościowe przekazane zostały do organu przy piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. Następnie, pismem z dnia [...] października 2013 r., a więc po upływie ponad 3 miesięcy, zwrócono się o przesłanie akt lokalizacyjnych nieruchomości. Kolejne działania w sprawie podjęte natomiast zostały dopiero po wystąpieniu przez skarżących z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie i ograniczyły się do wystosowania pisma z dnia [...] kwietnia 2014 r. informującego o przyczynach niemożności rozpatrzenia wniosku w terminie określonym w art. 35 § 3 kpa oraz o przewidywanym terminie wydania stosownej decyzji wynoszącym "trzy miesiące od zebrania całości dokumentacji". Niemal więc przez pół roku organ nie podejmował w niniejszej sprawie jakichkolwiek działań. W ocenie Sądu okoliczności powyższe jednoznacznie wskazują, że Prezydent W. – wbrew obowiązkom określonym w powołanych wyżej przepisach kpa - nie działał w sprawie wnikliwie i szybko. Przeciwnie, czynności mające na celu załatwienie sprawy i wydanie stosownego rozstrzygnięcia podejmowane były przez organ opieszale i nieefektywnie. Jak wyżej wskazano w sprawie podjęto jedynie nieliczne działania, a pomiędzy kolejnymi działaniami zachodziły, niczym nieuzasadnione przerwy. Nie można zatem uznać, że organ na bieżąco interesował się sprawą. Skarga na bezczynność Prezydenta W. jest więc uzasadniona. Zgodnie zaś z art. 149 § 1 Ppsa, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie, mając na względzie charakter i stopień jej skomplikowania oraz fakt, że Prezydent W. mimo, iż z przekroczeniem terminów określonych w kpa, to podejmował jednak czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego koniecznego do końcowego załatwienia sprawy, Sąd uznał, że bezczynność nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Sąd uznał, że wskazany w skardze termin 1 miesiąca na załatwienie sprawy w tego rodzaju sprawie byłby zbyt krótki, dlatego też uznał, że zasadnym jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. w terminie 2 miesięcy. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 Ppsa orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 Ppsa w zw. z z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).