I SAB/Wa 199/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Tomasz Szmydt (spr.) WSA Magdalena Durzyńska Protokolant referent stażysta Anna Głowacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi H. B. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość w. 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku z dnia 28 grudnia 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], która wchodzi w skład dz. ew. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz H. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 1 lutego 2015 r. H. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], która wchodzi w skład dz. ew. nr [...]. Skarżąca wskazała, że pismem z dnia 2 lipca 2015 r. wniosła do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta W. wyczerpując tym samym tryb określony w k.p.a. Ponadto podniosła, że organ pomimo wyznaczenia przez Wojewodę terminu na załatwienie sprawy - nie zakończył przedmiotowego postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że postępowanie w sprawie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość znajduje się na etapie gromadzenia dokumentacji mającej na celu określenie czy spełnia ona przesłanki wyznaczone w art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015, poz. 1774). Ponadto wskazano, iż pismem z dnia 7 marca 2016 r. skarżąca została poinformowana o przyczynach niedotrzymania terminu w postanowieniu Wojewody [...] oraz o tym, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone do dnia 29 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ppsa). Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał wniosku skarżącej o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul.[...], która wchodzi w skład dz. ew. nr [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącą przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezspornym jest, że przedmiotowy wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], która wchodzi w skład dz. ew. nr [...] wpłynął do organu w dniu 29 grudnia 2004 r. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy pismem z dnia 29 kwietnia 2005 r. Prezydent W. wystąpił do Archiwum Urzędu W. o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Następnie pismem z dnia 4 kwietnia 2006 r. zwrócono się m. in. do wnioskodawczyni o przesłanie postanowień sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po współwłaścicielach przedmiotowej nieruchomości i ich spadkobiercach. Wskazano, iż po złożeniu żądanych dokumentów możliwe będzie podjęcie dalszych czynności przez Urząd. Pismem z dnia 2 października 2014 r. skarżąca H. B. wskazała spadkobierców właścicieli przedmiotowej nieruchomości przy ul [...], oraz ich adresy. Kolejną czynnością zmierzającą do merytorycznego rozpoznania sprawy, którą organ podjął było zwrócenie się pismem z dnia 9 kwietnia 2015 r. do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o przesłanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na przedmiotowej nieruchomości w tym pozwoleń na budowę, decyzji lokalizacyjnych z załącznikiem graficznym oraz protokołów zdawczo – odbiorczych. Żądane dokumenty dołączono do akt przedmiotowej sprawy w dniu 12 maja 2015 r. Następnie pismem z dnia 11 czerwca 2015 r. zwrócono się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] o przesłanie decyzji komunalizacyjnej dotyczącej dz. ew. nr [...]. Dokumenty przesłane przez Delegaturę Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] dołączono do akt przedmiotowej sprawy w dniu 25 czerwca 2015 r. Ponadto Prezydent W. pismem z dnia 17 września 2015 r. poinformował skarżącą o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 kpa oraz o tym, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone do 29 stycznia 2016r. Mając powyższe na względzie należy wskazać, że postępowanie w sprawach o odszkodowanie za grunt warszawski w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102 z 2010 r., poz. 651 ze zm.) jest postępowaniem skomplikowanym i wymaga od organu nie tylko zgromadzenia dokumentów potwierdzających prawa wnioskodawcy, ustalenia wszystkich osób uprawnionych, uzyskania map sytuacyjnych i akt własnościowych nieruchomości objętej wnioskiem, ale również dokonania analizy i uzyskaniu opinii, w tym opinii biegłych czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ust. 2 ww. ustawy, jak również uzyskania opinii biegłych dotyczącej wartości nieruchomości w celu ustalenia wysokości odszkodowania. Pozorny brak aktywności organu w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie nie oznacza, że organ nie podejmuje żadnych czynności. W rozpoznawanej sprawie, mając na względzie czas, który upłynął od dnia złożenia wniosku o odszkodowane oraz fakt, że Prezydent W. mimo, iż z przekroczeniem terminów określonych w kpa, to podjął jednak czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego koniecznego do końcowego załatwienia sprawy, Sąd uznał, że bezczynność nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.