I SAB/Wa 2/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Miernik WSA Dorota Apostolidis Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skargi H. P. i R. P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku z dnia 18 lutego 2009 r. o przyznanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], ozn. nr hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz H.P. i R. P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 18 grudnia 2009 r. H. P. i R. P.i reprezentowani przez adw. J.S. wystąpił do Prezydenta W. o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], która na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy przeszła na własność państwa. Pismem z dnia 5 czerwca 2009 r. Prezydent W. poinformował strony, że wniosek odszkodowawczy zostanie rozpoznany z chwilą kiedy wydana zostanie ostateczna decyzję z sprawie wniosku H. P. i R. P. o zwrot nieruchomości przy ul. [...]. Wobec powyższego adw. J. S. pismem z dnia 6 lipca 2009 r. wystąpił do organu z wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej, celem uniknięcia pozwu przeciwko organowi o wypłatę odszkodowania za szkodę wywołaną decyzją z dnia [..] marca 1972 r. Pełnomocnik wskazał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. SKO w [...] wydało już rozstrzygnięcie, którym stwierdziło nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...]marca 1972 r. Zwrot nieruchomości w całości nie jest jednak możliwy z uwagi na fakt, że działka ew. nr [..] oddana została w użytkownie wieczyste, które z jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Przy piśmie z dni 18 grudnia 2012 r. pełnomocnik wnioskodawców przesłał do organu decyzję SKO w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] umarzającą postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu W. z dnia [...] czerwca 1998 r. w przedmiocie przekazania ww. działki nr [...][...], wnosząc o podjęcie działań mających na celu rozpoznanie wniosku odszkodowawczego z dnia 18 grudnia 2009 r. W dniu 12 lutego 2013 r. Prezydent w. wystąpił do Biura Geodezji i Katastru oraz Archiwum Państwowego W. o przesłanie dokumentacji dot. nieruchomości przy ul. [...]. Po ich otrzymaniu, wystąpił dodatkowo do Dyrektora Archiwum [...] o sporządzenie kopii fragmentów Ogólnego Planu Zabudowania [...]. W związku z bezskutecznym upływem terminów do załatwienia sprawy, wnioskodawcy pismem z dnia 26 marca 2014 r. wystąpili do Wojewody [...] w trybie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Pismami z dnia 11 czerwca 2014 r. organ wystąpił do Dzielnicy [...] o przesłanie dokumentacji inwestycyjnej oraz poinformował pełnomocnika skarżących, że z uwagi na konieczność uzyskania dodatkowej dokumentacji, wniosek odszkodowawczy zostanie rozpoznany do dnia 31 października 2014 r. Postanowieniem z dnia [...]czerwca 2014 r. Nr [...] Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy czteromiesięczny termin na załatwienie sprawy. W dniu 17 listopada 2014 r. H. P. i R.P. reprezentowani przez adw. J.S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku odszkodowawczego za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. W ocenie strony skarżącej organ w prowadzonym postępowaniu naruszył nie tylko ustawowe terminy załatwienia sprawy, ale również ogólne zasady postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, wskazując jednocześnie, że pismem z dnia 19 grudnia 2014 r. poinformował pełnomocnika, że decyzja w sprawie wydana zostanie w terminie do dnia 30 kwietnia 2015 r. z uwagi na konieczność zebrania kompletu dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – dalej k.p.a.). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. W myśl artykuł 149 § 1 p.p.s.a, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga H. P. i R. P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku odszkodowawczego z dnia 18 lutego 2009 r. zasługuje na uwzględnienie, co skutkuje zobowiązaniem organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w zakreślonym w wyroku terminie. Z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą wynika, że od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie do dnia wyrokowania, organ nie wydał w sprawie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Nie ulega również wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność (aczkolwiek naganna), nie nosi jednak cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu. W przedmiotowej zaś sprawie, biorąc pod uwagę charakter prowadzonego postępowania, jego stopień skomplikowania, częstotliwość podejmowanych przez organ czynności, jak również to, że w międzyczasie toczyły się również inne postępowania administracyjne wstrzymujące rozpoznanie złożonego wniosku, nie można uznać, że bezczynność miała charakter rażący. Tymczasem w przedmiotowej sprawie organ starał się na bieżąco gromadzić materiał dowodowy potrzebny do wydania rozstrzygnięcia. Sąd zauważa też, że realia prowadzenia dużej liczby analogicznych postępowań przez organ czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jakkolwiek, nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak w znacznym zakresie determinuje ocenę, że zaistniała bezczynność organu w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ppsa, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.