I SAB/Wa 2/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna w L. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 8 grudnia 2022 r. [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna w L., zastępowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Finansów w przedmiocie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości. Skarga została poprzedzona ponagleniem z 24 maja 2022 r. Sąd zakwalifikował powyższą skargę jako skargę na bezczynność organu. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 36 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. polegające na braku podejmowania działań bezpośrednio zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu prowadzonym przez Ministra Finansów w przedmiocie stwierdzenia przejścia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1). Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie przyjmuje się, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Pojęcie interesu prawnego należy ujmować w kategoriach obiektywnych. Istnieje on wtedy, kiedy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. W konsekwencji, postępowanie sądowoadministracyjne może być wszczęte i prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony do tego podmiot. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Ministra Finansów w sprawie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa - na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych - prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], hip. [...] będącej w przeszłości w części własnością K.P.. Definicja strony postępowania administracyjnego została uregulowana w art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przy czym ustawa z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych autonomicznie określa kto jest stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych. Wskazać bowiem należy, że na mocy art. 2 ustawy z 7 października 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. 2022 r., poz. 2185) w ustawie z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych dodano art. 2a ust. 1 – 3. W myśl dodanego ust. 2 art. 2a stroną postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych jest organ reprezentujący Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami właściwy ze względu na położenie nieruchomości. Nowelizacja ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. weszła w życie w dniu 10 listopada 2022 r. Innymi słowy w świetle art. 2a § 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. stroną postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych jest wyłącznie organ reprezentujący Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami właściwy ze względu na położenie nieruchomości. Z kolei z przepisu intertemporalnego zawartego w ustawie nowelizującej, tj. art. 51, wynika, że do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych, o których mowa w art. 2a ust. 2 ustawy zmienianej w art. 2, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (nowelizującej) stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu nadanym ustawą (nowelizującą). Wynika z tego, że przepis art. 2a ust. 2 znajdzie zastosowanie do opisanego wyżej postępowania administracyjnego prowadzonego przez Ministra Finansów. Skarżąca nie ma zatem przymiotu strony w prowadzonym przez Ministra Finansów postępowaniu. W konsekwencji nie jest uprawniona do złożenia przedmiotowej skargi. Co oznacza, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.