I SAB/Wa 200/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. sprawy ze skargi W. B. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku W. B., Z. J. i M. K. z dnia [...] listopada 2001 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] róg ul. [...], oznaczonej hipotecznie nr [...] w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Pismem z [...] maja 2011 r. W. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm), odszkodowania za utraconą nieruchomość [...], położoną przy ul. [...] róg ul. [...], oznaczoną nr hipotecznym [...], stanowiącą dawną własność W. K. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Postępowanie w sprawie objętej powyższą skargą wszczęte zostało wnioskiem z [...] listopada 2001 r. wniesionym przez W. B., Z. J. i M. K. (następców prawnych W. K.), podtrzymanym następnie wnioskiem z [...] czerwca 2005 r. Wobec braku merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy objętej powyższym wnioskiem, W. B. wniosła w dniu [...] lutego 2011 r. do Wojewody [...] zażalenie na nieterminowe rozpoznanie sprawy. Powyższe zażalenie zostało przez Wojewodę uwzględnione i organ ten postanowieniem z [...] lutego 2011 r. nr [...] wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin zakończenia postępowania do [...] kwietnia 2011 r. W wyznaczonym przez Wojewodę terminie Prezydent W. sprawy jednak nie rozpoznał. W tym stanie rzeczy W. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W., wnioskując o wyznaczenie organowi terminu gwarantującego ostateczne zakończenie sprawy roszczeń. W uzasadnieniu skargi strona wskazywała na pismo Urzędu W. z [...] lutego 2011 r., w którym informowano ją, że w sprawie zgromadzono materiał dowodowy wystarczający do rozstrzygnięcia czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także informowano o konieczności zlecenia wykonania operatu szacunkowego. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że w sprawie wyznaczono dodatkowy termin jej załatwienia do [...] września 2011 r., a strona została poinformowana o tym, że ze względu na skomplikowany charakter postępowania oraz bardzo dużą ilość spraw nie było możliwe jego zakończenie w uprzednio wyznaczonym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona. Przedmiotem rozpoznania Sądu jest bezczynność Prezydenta W. polegająca na nierozpoznaniu wniesionego przez W. B., Z. J. i M. K. - następców prawnych dawnego właściciela utraconej nieruchomości warszawskiej, położonej przy ul. [...] ozn. hip. Nr [...] - wniosku z [...] listopada 2001 r. o przyznanie odszkodowania za tą nieruchomość, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do par. 3 tego artykułu załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Z kolei art. 36 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że złożony w 2001 r. przez następców prawnych przeddekretowego właściciela nieruchomości wniosek o przyznanie odszkodowania, do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia nie został przez organ rozpoznany. W toku zaś prowadzonego do końca 2010 r. postępowania organ, wbrew obowiązkom wynikającym z art. 36 § 1 k.p.a., nie informował stron o przyczynach niedochowania określonych w kodeksie terminów rozpatrzenia sprawy, jak również nie informował ich kiedy prowadzone przez niego postępowania może zostać zakończone. Po raz pierwszy informację taką podał on stronom, jak wynika z akt sprawy, dopiero w piśmie z [...] lutego 2011 r. nr [...]. Przy czym wyznaczony wówczas termin (do [...] maja 2011 r.) nie został przez Prezydenta dotrzymany. Bezskuteczne okazało się także postanowienie Wojewody [...] z [...] lutego 2011 r., nr [...] wyznaczające Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy do [...] kwietnia 2011 r. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku stron z [...] listopada 2001 r. o przyznanie odszkodowania za utraconą nieruchomość uznać należało za w pełni uzasadniony. Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, że Prezydent W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, czym w sposób drastyczny uchybił wynikającej z art. 12 k.p.a. zasady szybkości postępowania. Ocena ta jest tym bardziej uzasadniona, że blisko dziesięcioletniego okresu rozpoznawania sprawy, w żaden sposób nie może usprawiedliwiać jej skomplikowany charakter, czy też ilość spraw rozpoznawanych przez organ, na co Prezydent powołuje się w odpowiedzi na skargę i skierowanym do W. B. piśmie z [...] czerwca 2011 r. Podkreślić przy tym należy, że już sześć lat przed wydaniem niniejszego rozstrzygnięcia Prezydent W. informował strony o zgromadzeniu w sprawie niezbędnych dokumentów umożliwiających jej zakończenie (vide pismo z [...] października 2005 r. nr [...]). Mimo to, nie zakończył wówczas postępowania, lecz w rzeczywistości dopiero w kolejnych latach podjął on faktyczne postępowanie wyjaśniające, które zmierzało do ustalenia spełnienia przesłanek przyznania odszkodowania, co potwierdza zgromadzona w aktach korespondencja organu (np. pisma: z [...] lipca 2009 r. nr [...], z [...] grudnia 2009 r. nr [...], z [...] maja 2010 r. [...]). Takie zaś działanie Prezydenta W. podważa zaufanie jednostki do organów państwa i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.