I SAB/Wa 202/16
WyrokWSA w Warszawie2016-06-29
Skład orzekający: Bożena Marciniak, Małgorzata Boniecka – Płaczkowska, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostaje w bezczynności, jeśli pozostawiło wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji bez rozpoznania z powodu niewykazania przez wnioskodawcę interesu prawnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie pozostaje w bezczynności, jeśli podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy, wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych, a następnie, w związku z niewykonaniem wezwania, pozostawił wniosek bez rozpoznania. W przypadku wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, interes prawny musi być oparty na prawie lub chroniony przez prawo, a nie tylko na interesie faktycznym, takim jak utrata tytułu prawnego do dzierżawy sąsiedniej nieruchomości.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta dotyczącej ustanowienia użytkowania wieczystego na nieruchomości. SKO wezwało wspólnotę do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające posiadanie prawa rzeczowego lub roszczenia do działki, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wspólnota przedłożyła jedynie schemat budynku. SKO pozostawiło wniosek bez rozpoznania, co skutkowało złożeniem przez wspólnotę skargi na bezczynność SKO do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości położonej przy ul. [...] na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oddala skargę
Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. (data wpływu do organu [...] sierpnia 2015 r.) X przy ul. [...] w W. (dalej jako "skarżąca") wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. (SKO) z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] wydanej w sprawie ustanowienia użytkowania wieczystego na nieruchomości położonej w [...]. przy ul. [...] i [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...].
Z akt administracyjnych przedstawionych sądowi wynika, że pismem z dnia [...] września 2015 r. SKO wezwało skarżącą do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające posiadanie przez nią prawa rzeczowego bądź roszczenia do działki ewidencyjnej nr [...] w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca przesłała schemat nadchodzenia budynku przy ul. [...] na działki sąsiednie tj. [...] i [...] sporządzony na podstawie kopii mapy zasadniczej z zasobu geodezyjnego. Zdaniem skarżącej schemat ten stanowi potwierdzenie jej interesu prawnego w niniejszej sprawie.
Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. SKO poinformowało o pozostawieniu wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2011 r. bez rozpoznania z uwagi na niewykazanie przez ww. [...] iż posiada prawo rzeczowe bądź roszczenie do działki nr [...].
Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność SKO w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że posiada interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej prawa użytkowania wieczystego działki nr [...]. Wskazała, że w jej ocenie brak jest podstaw do uznania aby istnienie interesu prawnego uzależniać wyłącznie od posiadania prawa własności lub ograniczonego prawa rzeczowego do nieruchomości sąsiedniej. Powołała się na art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego wskazując, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych interes prawny może wynikać nie tylko z przepisów prawa materialnego administracyjnego ale również z prawa cywilnego. Wyjaśniła, że na skutek ustanowienia na działce nr [...] prawa użytkowania wieczystego doszło do wypowiedzenia przez właściciela działki tj. [...] zawartej ze skarżącą umowy dzierżawy z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], w związku z czym utraciła tytuł prawny do korzystania z tej działki i korzystanie z niej naraża ją na roszczenia ze strony użytkownika wieczystego. Skarżąca wskazała, że korzystanie z działki wyraża się zarówno w przechodzeniu przez działkę [...] przez lokatorów, jak również w zajęciu części działki przez piwniczną część budynku wraz z doświetleniami. W związku z tym, że decyzja nr [...] wywiera wpływ na prawa i obowiązki skarżącej należące do sfery prawa cywilnego uznać ją należy za stronę postępowania.
Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie wskazując, że dwukrotnie po bezskutecznym wezwaniu strony do uzupełniania braków formalnych wyjaśniło stronie podstawę pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważy, co następuje:
Skarga w niniejszej sprawie jest nieuzasadniona.
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 35 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016, poz. 23) – powoływany dalej jako "kpa", organy administracji publicznej obowiązane są do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do § 3 tego przepisu załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Przepis art. 36 § 1 kpa nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.
Sprawa niniejsza wszczęta została na skutek wniosku [...] położonej przy ul. [...] w [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. jako działka nr [...].
Okolicznością niesporną jest, że przed upływem terminu wskazanego w art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organ wezwał skarżącą do przedłożenia w terminie 7 dni dokumentów potwierdzających przysługiwanie jej prawa rzeczowego bądź roszczenia do działki [...] informując równocześnie, że nie przedłożenie powyższych dokumentów skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.
Okolicznością niesporną jest również fakt, że w odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca przedłożyła jedynie schemat nadchodzenia budynku przy ul. [...] na działki sąsiednie tj. [...] i [...].
Skoro więc skarżąca wezwana przez organ do wykazania przysługiwania jej prawa rzeczowego bądź roszczenia do działki nr [...] nie wykonała wezwania organu a SKO pozostawiło ten wniosek bez rozpoznania to nie można uznać by organ pozostawał w bezczynności. Zauważyć przy tym należy, że o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania organ dwukrotnie informował skarżącą (patrz: pismo z dnia [...] listopada 2015 r. i pismo z dnia [...] grudnia 2015 r.).
Sąd wyjaśnia dodatkowo, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stosuje się przepis art. 28 kpa, a stroną takiego postępowania jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Pojęcie interes prawny, użyte w przepisie art. 28 kpa, oznacza natomiast interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Zatem o istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści.
W sprawie niniejszej skarżąca nie brała udziału w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...]. Jak wynika ponadto z akt sprawy brak jest po jej stronie interesu prawnego umożliwiającego skuteczne złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Skarżąca nie legitymuje się prawem rzeczowym ani roszczeniem do nieruchomości objętej kwestionowaną przez nią decyzją. Brak jest również przepisu prawa materialnego, z którego mogła by ona wywodzić swój interes w tej sprawie.
Podnoszona zaś przez stronę w skardze okoliczność wypowiedzenia przez [...] umowy dzierżawy z dnia [...] lutego 2013 r. oraz związane z tym utrudnienia dla członków skarżącej Wspólnoty stanowią jedynie o posiadaniu przez nią interesu faktycznego.
Również podnoszony w skardze argument istnienia po stronie skarżącej interesu prawnego, który wywodziłby się z przepisów prawa cywilnego jest chybiony. W powołanych przez skarżącą orzeczeniach sądów administracyjnych mowa jest o źródłach interesu prawnego, który wywodzi się z praw rzeczowych posiadanych przez dany podmiot i w tym zakresie dotyczy on prawa cywilnego. Jak wskazuje natomiast sama skarżąca nie posiada ona żadnych praw rzeczowych do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], objętej decyzją Prezydenta [...], której stwierdzenia nieważności dotyczył wniosek z dnia [...] sierpnia 2015 r. Okoliczność wypowiedzenia umowy dzierżawy nie należy natomiast do tej kategorii regulowanego przepisami prawa cywilnego, o jakich mowa w przywołanych przez skarżącą wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Ponadto wskazać należy, że jak podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 10/15 wspólnota mieszkaniowa ma za zadanie realizować wspólny interes właścicieli, a także innych osób, wyrażający się w utrzymywaniu należytego stanu wspólnej nieruchomości tylko taka rola jest wspólnocie mieszkaniowej ustawowo przypisana. Nie może ona zatem samodzielnie kreować swoich uprawnień uzewnętrzniających się m.in. poprzez wniesienie wniosku o stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego wydanego w postępowaniu z wniosku byłych właścicieli nieruchomości warszawskiej prowadzonego w oparciu o art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r., którego przedmiotem jest przyznania prawa wieczystego użytkowania gruntu.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie można mówić o bezczynności organu w załatwieniu sprawy. Organ bowiem podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy – tj. wezwał stronę do uzupełnienia złożenia wniosku poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających posiadanie prawa rzeczowego bądź roszczenia do nieruchomości położonej przy ul. [...] i [...] (pismo z dnia [...] września 2015 r.) a nie otrzymawszy żądanych dokumentów pozostawił złożony w sprawie wniosek bez rozpoznania.
Wobec tego Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło