I SAB/Wa 204/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. J. i K. G. na bezczynność Prezydenta miasta W. w przedmiocie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość w. 1. zobowiązuje Prezydenta miasta W. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku z dnia [...] lutego 1997 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy Al. [...] , ozn. hip. "[...]", działka nr [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta miasta W. w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta miasta W. na rzecz skarżących B. J. i K. G. solidarnie kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] maja 2012 r. B. J. i K. G., reprezentowane przez r.pr. M. A., wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] lutego 1997 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy Al. [...] , ozn. hip. jako "[...]", działka nr [...]. Z akt sprawy wynika, że B. J., pismem z [...] lutego 1997 r., działając w imieniu własnym oraz siostry K. G., wystąpiła o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy Al. [...] , ozn. hip. jako "[...]", działka nr [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279). Pismami z [...] kwietnia 1998 r., [...] kwietnia 1998 r., [...] września 1998 r., [...] listopada 1998 r., [...] stycznia 1999 r., [...] lipca 1999 r. oraz [...] marca 2001 r. Kierownik Oddziału Wywłaszczeń i Odszkodowań Wydziału Geodezji, Kartografii i Gospodarki Nieruchomościami [...] Urzędu Wojewódzkiego, a następnie Starosta Powiatu W. występowali do właściwych jednostek organizacyjnych Urzędu Gminy W. o przesłanie bądź wypożyczenia akt administracyjnych lub udzielenie niezbędnych informacji. Kolejne pisma o dokumentację wystosowane już przez Prezydenta miasta W. opatrzone są datą [...] marca 2010 r., zaś następne pochodzą z [...] maja 2010 r. (błędnie podany rok 2009 r.). W dniu [...] kwietnia 2012 r. B. J. i K. G., reprezentowane przez r.pr. M. A., wniosły do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta miasta W. w terminie sprawy przyznania odszkodowania za ww. nieruchomość. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] czerwca 2012 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do [...] września 2012 r. W międzyczasie Prezydent pismami z [...] kwietnia 2012 r. wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy [...] oraz do L. Sp. z o.o. z W. o udzielenie (odpowiednio) informacji, czy przedmiotowa nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne przed dniem wejścia w życie dekretu w., oraz czy na spornym gruncie były wydane decyzje lokalizacyjne, w wyniku których były właściciel utracił możliwość władania nieruchomością i czy ewentualne inwestycje zostały zrealizowane. Wystąpienie do L. Sp. z o.o. z W. zostało ponowione w dniu [...] maja 2012 r. Z tej samej daty pochodzi pismo Prezydenta informujące pełnomocnika wnioskodawczyń o planowanym terminie zakończenia postępowania do [...] października 2012 r. Pismem z [...] maja 2012 r. B. J. i K. G., reprezentowane przez r.pr. M. A., wystąpiły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezydenta miasta W. w przedmiocie nierozpoznania wniosku z 1997 r. W uzasadnieniu podniosły, że niewydanie decyzji przez ponad 15 lat stanowi rażące naruszenie prawa. Zaznaczyły, że organ nie zawiadamiał skarżących o zaistnieniu zwłoki w rozpoznaniu sprawy, o przyczynach niedotrzymaniu terminów i o dacie zakończenia postępowania. Zdaniem skarżących Prezydent podejmował czynności w sposób opieszały w znacznych odstępach czasu, mając na celu jedynie pozorne wykazanie, że dąży do rozstrzygnięcia sprawy. Odpowiadając na skargę Prezydent miasta W. wniósł o jej oddalenie przedstawiając zwięźle aktualny stan sprawy oraz opisując czynności, jakie organ podjął w kwietniu i maju 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, powoływana dalej jako "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Wyjaśnić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego prowadzenia postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 Kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku z [...] lutego 1997 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 Kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Sąd prezentuje pogląd, że organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podejmuje, lecz mimo ustawowego obowiązku nie kończy postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie, po wpłynięciu w dniu [...] lutego 1997 r. wniosku B. J. z [...] lutego 1997 r., działającej w imieniu własnym oraz siostry K. G., po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 Kpa, załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 Kpa. W oparciu o powyższe Sąd stwierdził, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności, bądź też mamy do czynienia z przewlekłością postępowania administracyjnego. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Prezydent miasta W. rozpoznając wniosek z 1997 r. przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, od dnia złożenia wniosku do dnia wyrokowania, Prezydent nie zakończył postępowania. Ponadto zaznaczyć należy, że między rokiem 2001 a 2010 organ nie podjął jakiejkolwiek działań celem wyjaśnienia sprawy. Niezrozumiała jest również prawie dwuletnia przerwa między kolejnymi czynnościami (od [...] maja 2010 r. do [...] kwietnia 2012 r.). Z kolei pisma datowane na dzień [...] kwietnia 2012 r., w których organ zwraca się o niezbędną dokumentację, zostały wyekspediowane już po wniesieniu przez skarżące zażalenia w trybie art. 37 Kpa do Wojewody [...]. Podobnie kolejne wystąpienia pochodzące z [...] maja 2012 r., w tym pierwsze pismo informujące strony o przyczynach zwłoki oraz dodatkowym terminie załatwienia sprawy, zostały wystosowane już po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność. Tym samym stwierdzić należy, że w ciągu ostatnich dwóch lat organ podejmował czynności jedynie po interwencji strony. Wszystko to pokazuje, że Prezydent przez okres ponad 15 lat podejmował niezwykle opieszale czynności, które tylko pozorowały pracę organu. Nie można bowiem niczym uzasadnić tak długiego okresu rozpoznawania sprawy i zwracania się dopiero w 2012 r. o niezbędną dokumentację. Świadczyć to może jedynie o nienależytym prowadzeniu postępowania. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności oraz wprowadzenie z dniem 17 maja 2011 r. restrykcyjnych przepisów dotyczących bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, co związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U nr 34, poz. 173), a konkretnie jej art. 14 pkt 2, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta miasta W., ustalona w okresie od [...] maja 2011 r. (zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r.) do dnia wyrokowania, była nadzwyczaj naganna i nosząca cechy rażącego naruszenia prawa, a w szczególności podstawowych zasad postępowania wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 Kpa. Prezydent do kwietnia 2012 r. (do dnia wniesienia zażalenia na podstawie art. 37 Kpa) nie wykazywał bowiem aktywności zmierzającej do załatwienia sprawy w formie procesowej, co wynikało wyłącznie i bezpośrednio z jego niedziałania i opieszałości. Z tych względów, w okresie ocenianym na potrzeby zastosowania art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a., postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na niepodjęcie żadnych, konkretnych, realnych i skutecznych prób zakończenia postępowania w sprawie i zignorowanie wszelkich terminów załatwienia sprawy. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę termin zakończenia postępowania wyznaczony przez Wojewodę [...] do [...] września 2012 r. oraz czynności podjęte przez Prezydenta w ostatnim okresie, Sąd odstąpił od wymierzenia grzywny. W związku z powyższym, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a.