I SAB/Wa 207/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. N., K. N. i M. N. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z [...] sierpnia 2013 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], oznaczoną nr hip. Dobra Ziemskie P. lit. [...] rej. hip. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezydentowi W grzywnę w wysokości [...] zł ([...]) złotych; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz M. N., K. . i M. N. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. N., K. N. i M. N. pismem z [...] maja 2018 r. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do niezwłocznego wydania decyzji w sprawie o odszkodowanie oraz o wymierzenie organowi grzywny. Ponadto, wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazali, że [...] sierpnia 2013 r. złożyli wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], jednak wniosek ten nie został rozpoznany przez organ. Skarżący przedstawili chronologiczny przebieg prowadzonego przez Prezydenta postępowania, w tym składane przez siebie wnioski, skargi i zażalenia. Wskazali, że ze względu na brak podejmowania działań przez Prezydenta W. pismem z [...] listopada 2017 r. wnieśli ponaglenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lipca 2018 r., nr [...] uznał wniesione ponaglenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. 3 miesięczny termin na podjęcie rozstrzygnięcia od daty doręczenia postanowienia. Jednocześnie stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Prezydent wskazał, że przy piśmie z [...] marca 2018 r. akta własnościowe nieruchomości przekazane zostały do [...] Urzędu Wojewódzkiego w W., w związku z wniesionym zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Zaznaczył, że do dnia udzielenia odpowiedzi na skargę zażalenie nie zostało rozpatrzone i akta nie zostały zwrócone, co uniemożliwia dalsze prowadzenie postępowania w sprawie. Wobec powyższego wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 t.j.), powoływanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 i § 1 a P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, 12 § 1 i art. 77 § 1 Kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 Kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Zgodnie natomiast z treścią art. 37 § 1 pkt 1 Kpa stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 Kpa. Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o odrzucenie skargi ze względu na nierozpoznanie przez Wojewodę [...] ponaglenia wskazać należy, że warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi do sądu na bezczynność organu jest wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 37 Kpa, tj. wniesienia ponaglenia, a nie rozpoznanie go przez organ wyższego stopnia. W niniejszej sprawie skarżący wnieśli pismem z [...] listopada 2017 r. ponaglenie, które zostało rozpoznane postanowieniem Wojewody [...] z [...] lipca 2018 r., nr [...]. Wniesienie ponaglenia przed złożeniem skargi skutkuje jej merytorycznym rozpoznaniem. Jak bezspornie wynika z akt administracyjnych do dnia rozpatrzenia skargi przez Sąd organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie wniosku o odszkodowanie. Powyższy wniosek wpłynął do organu [...] sierpnia 2013 r. i od tego dnia rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 Kpa. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 Kpa datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Z akt sprawy wynika, że [...] grudnia 2015 r. została sporządzona opinia geodezyjna dotycząca przedmiotowej nieruchomości, a organ występował do różnych instytucji i urzędów w celu zgromadzenia niezbędnych informacji i dokumentacji. Jednakże po tym czasie organ nie podejmował czynności zmierzających do rozpoznania wniosku. Pomimo upływu przepisanego terminu, Prezydent W. nie zakończył postępowania zainicjowanego opisanym wnioskiem, co stanowi o zasadności niniejszej skargi. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpatrzenia wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczony dwumiesięczny termin jest wystarczający i dający realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego oraz wydania orzeczenia merytorycznego. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt administracyjnych Prezydent W. dokonywał czynności w sprawie niesystematycznie, w znacznych odstępach czasu, a od 2015 r. nie podejmował działań zmierzających do zakończenia postępowania. Podejmowane sporadycznie czynności były wynikiem skarg, zażaleń i ponagleń skarżących. Na skutek wniesionego ponaglenia z [...] listopada 2017 r. Prezydent poinformował skarżących, że wystąpił do Wydziału Nieruchomości dla Dzielnicy [...] o udzielenie informacji w jaki sposób Miasto [...] włada powyższą nieruchomością (pismo z [...] marca 2018 r.). Rozpoznawanie wniosku przez ponad 5 lat rażąco narusza art. 7, 8, 9, 12, 35 i 36 Kpa. Tymczasem stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Z przyczyn wyżej omówionych uznać należy, że organ pozostaje w bezczynności, która rażąco narusza prawo. Jednocześnie Sąd uznał, że w przedstawionych okolicznościach sprawy zasadne jest ukaranie organu grzywną w kwocie [...] zł, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 P.p.s.a. i stanowi środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, służący zmobilizowaniu organu do pilnego załatwienia sprawy. Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O wymierzeniu grzywny orzeczono na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. [...] P.p.s.a. Na powyższe koszty składa się wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł.