I SAB/Wa 213/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie WSA Agnieszka Miernik WSA Mirosław Gdesz Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2010 r. sprawy ze skargi M. B. i A. L. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. zasądza od Prezydenta Miasta W. na rzecz M. B. i A. L. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 9 września 2009 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga M. B. i A. L. z dnia [...] lipca 2009 r. na bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej hipotecznie jako [...]. W uzasadnieniu skargi podano, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zobowiązało Prezydenta W. do rozpoznania w/w wniosku oraz wydania w tym zakresie stosownego rozstrzygnięcia w terminie do dnia 30 października 2007 r. Pomimo upływu tego terminu Prezydent nie wykonał powyższego postanowienia Kolegium, o czym poinformował skarżące pismem z dnia 5 listopada 2007 r. - jako przyczynę zwłoki wskazując [...]. W dniu 29 lutego 2008 r. oraz w dniu 23 kwietnia 2009 r. skarżące skierowały do organu pisma w których zwróciły uwagę na bezczynność Prezydenta w przedmiotowej sprawie. Ponadto w piśmie z dnia 23 kwietnia 2009 r. podkreśliły, że w zawiadomieniu z dnia 16 kwietnia 2008 r. organ wskazał, iż zostało zakończone postępowanie dowodowe w sprawie regulacji stanu prawnego opisanej nieruchomości. Pismem z dnia 29 kwietnia 2009 r. skarżące po raz kolejny zwróciły się o niezwłoczne podjęcie działań w sprawie. W konkluzji skargi zauważono, że pomimo zaistnienia okoliczności przytoczonych powyżej, do chwili złożenia skargi, Prezydent nie rozpoznał przedmiotowego wniosku, co czyni skargę zasadną. W odpowiedzi na skargę Prezydent wskazał, iż w dniu [...] września 2009 r. wydał postanowienie nr [...]., którym zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rozpatrzenia wniosku byłych właścicieli z dnia [...] października 1949 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej przy ul. [...] ozn. hipotecznie jako [...] do czasu ustalenia wszystkich stron postępowania. Na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. pełnomocnik skarżących – adwokat A. K. podtrzymał skargę i oświadczył, że nie otrzymał dotychczas postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] września 2009 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu. Wobec powyższego Sąd postanowił odroczyć rozprawę i wystąpić do Prezydenta o nadesłanie, w terminie 7 dni, dowodów doręczenia postanowienia z dnia [...] września 2009 r. nr [...] - o co zwrócono się do organu pismem z dnia 24 listopada 2010 r. Z uwagi na brak odpowiedzi, pismem z dnia 14 stycznia 2010 r. ponownie wezwano organ do nadesłania żądanych dowodów w sprawie. Pismo to także pozostało bezskuteczne, jak również kolejne w tej sprawie pismo Sądu z dnia 1 marca 2010 r. Pismem z dnia 2 kwietnia 2010 r. wezwano organ po raz kolejny do nadesłania, w terminie 7 dni, dowodów doręczenia przedmiotowego postanowienia Prezydenta, pod rygorem pominięcia dowodu z tego postanowienia w sprawie ze skargi M. B. i A. L. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonego przy ul. [...]. Organ pismem z dnia 22 kwietnia 2010 r. poinformował Sąd, że z uwagi na zaginięcie żądanych dowodów doręczenia została złożona reklamacja i obecnie trwa procedura ustalania daty odbioru postanowienia wysłanego do pełnomocnika skarżących - adwokata A. K., przy czym termin zakończenia procedury reklamacyjnej przewidywany jest na dzień 13 maja 2010 r. Do dnia kolejnej w sprawie rozprawy tj. do 27 maja 2010 r. organ nie nadesłał dowodów odbioru przedmiotowego postanowienia, ani też nie wskazał wyniku postępowania reklamacyjnego, natomiast obecny na rozprawie pełnomocnik skarżących oświadczył, że nie otrzymał wskazanego postanowienia o zawieszeniu postępowania, jak również nie otrzymały go jego mocodawczynie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu ( art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zaś do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności, sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu – Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wskazuje, że M. B. i A. L. (następcy prawni dawnych właścicieli opisanej nieruchomości) wielokrotnie zwracały się do organu o rozpoznanie wniosku dotyczącego ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej hipotecznie jako [...]. Jednakże pomimo wystąpień skarżących postępowanie w sprawie rozpoznania wniosku nie zostało zakończone. Organ podejmował czynności w postępowaniu cyklicznie, w dość znacznych odstępach czasowych i z reguły jako reakcję na pisma skarżących. Ponadto w aktach sprawy brak jest dokumentacji z czynności organu, które w sposób zasadniczy prowadziłyby do zakończenia przedmiotowego postępowania. Poza tym na podkreślenie zasługuje fakt, iż w rozpoznawanej sprawie organ w terminie od wydania postanowienia Kolegium z dnia [...] sierpnia 2007 r. do dnia 16 kwietnia 2008 r. nie wykonał praktycznie żadnych czynności w sprawie. Przy czym zauważyć należy, że z zawiadomienia z dnia 16 kwietnia 2008 r. nr [...] wynika, iż zakończone zostało postępowanie dowodowe w sprawie regulacji stanu prawnego opisanej nieruchomości, gdy tymczasem pismami z dnia 12 sierpnia 2008 r. organ zwrócił się do Archiwum Państwowego W. i Urzędu W. Delegatury Biura [...] o podanie informacji dotyczących następców prawnych byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości oraz parcelacji [...] oraz nadesłanie stosownych dokumentów. Następnie pismem z dnia 22 grudnia 2008 r. skierowanym ponownie do Urzędu W. Delegatury Biura [...] organ wniósł o przekazanie dokumentacji geodezyjno-prawnej dotyczącej przedmiotowej nieruchomości, celem ustalenia jej stanu prawnego. Od tej daty nie ma w aktach sprawy śladu czynności organu zmierzających do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Podnoszona przez Prezydenta w odpowiedzi na skargę okoliczność zawieszenia postępowania postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr [...] została przez Sąd pominięta z uwagi na brak w aktach zwrotnych potwierdzeń odbioru w/w postanowienia przez strony postępowania. O nadesłanie tych dowodów Sąd zwracał się do organu wielokrotnie - pisma z dnia: 24 listopada 2010 r., 14 stycznia 2010 r., 1 marca 2010 r. i 2 kwietnia 2010 r. Pisma z dnia 24 listopada, 14 stycznia i 1 marca 2010 r. pozostały bez reakcji ze strony Prezydenta, natomiast w odpowiedzi na pismo z dnia 2 kwietnia 2010 r. organ udzielił informacji o zaginięciu zwrotnych potwierdzeń odbioru przedmiotowego postanowienia i wskazał, iż wynik postępowania reklamacyjnego w tej sprawie zakończy się 13 maja 2010 r. Jednak po tym dniu do dnia rozprawy, która odbyła się w dniu 27 maja 2010 r. organ nie nadesłał żądanych dowodów odbioru postanowienia, ani też nie udzielił dalszych wyjaśnień. Zauważyć trzeba, iż akt administracyjny wchodzi do obrotu prawnego w chwili jego doręczenia go stronie, gdyż doręczenie jest warunkiem bytu prawnego tego aktu, ponieważ od daty jego doręczenia akt ten wywiera skutki prawne. Tak więc akt, który nie został doręczony stronie jest aktem nieistniejącym. Z akt sprawy nie wynika aby strona otrzymała wspomniane postanowienie, co więcej pełnomocnik skarżących na rozprawie w dniu 27 maja 2010 r. oświadczył, że nie otrzymał postanowienia o zawieszeniu postępowania, jak również nie otrzymały go jego mocodawczynie. W ocenie Sądu nie ulega zatem wątpliwości, że skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.