I SAB/Wa 215/22
PostanowienieWSA w Warszawie2022-09-30
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent m.st. Warszawy posiada legitymację procesową do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego w oparciu o przesłankę z art. 271 § 1 pkt 2 PPSA, gdy podstawą wznowienia jest brak zdolności sądowej strony przeciwnej z powodu jej śmierci w trakcie postępowania?Ratio decidendi
Prezydent m.st. Warszawy nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 271 § 1 pkt 2 PPSA, gdy podstawą wznowienia jest brak zdolności sądowej innej strony postępowania z powodu jej śmierci. Taka skarga przysługuje wyłącznie stronie, której uprawnienia zostały naruszone przez zaistnienie wskazanej okoliczności, a nie innemu uczestnikowi postępowania. W związku z tym skarga podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Prezydent m.st. Warszawy wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 2 listopada 2021 r. sygn. akt I SAB/Wa 132/21. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 271 pkt 2 PPSA, twierdząc, że jedna ze stron postępowania (T. K.) zmarła przed wydaniem wyroku, co pozbawiło ją zdolności sądowej. Sąd uznał, że Prezydent m.st. Warszawy nie posiada legitymacji do wniesienia takiej skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania oraz orzeczono zwrot uiszczonego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący: sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu 30 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 listopada 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 132/21 postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania; 2. zwrócić Prezydentowi m.st. Warszawy ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi o wznowienie postępowania.
Prawomocnym wyrokiem z 2 listopada 2021 r. sygn. akt I SAB/Wa 215/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym skargi T. K. i . P. na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta m.st. Warszawy postępowania w przedmiocie wniosku z 27 kwietnia 2009 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ulicy [...], ozn. hip. "[...]", zobowiązał organ do rozpoznania przedmiotowego wniosku w terminie czterech miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznał skarżącym od organu sumę pieniężną w kwocie po 5000 złotych na rzecz każdego z nich.
Pismem z 11 maja 2022 r. Prezydent m.st. Warszawy wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej powyższym wyrokiem, powołując się na przesłankę z art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako ppsa), tj. w oparciu o brak zdolności sądowej T. K. w dniu wydania wyroku. W uzasadnieniu skargi prezydent wskazał, że w toku realizacji wyroku z 2 listopada 2021 r. okazało się, że T. K. zmarł [...] czerwca 2021 r., a zatem w dniu wyrokowania był pozbawiony zdolności sądowej, co wyczerpuje przesłankę wznowienia postępowania z art. 271 § 1 pkt 2 ppsa. Prezydent podniósł ponadto, że zachował trzymiesięczny termin do wniesienia skargi, o którym stanowi art. 277 ppsa, gdyż o podstawie wznowienia dowiedział się 22 lutego 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlegała odrzuceniu ze względu na brak legitymacji skargowej Prezydenta m.st. Warszawy do jej skutecznego wniesienia.
Postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania jest dwuetapowe. Pierwszy etap polega na badaniu dopuszczalności skargi i obejmuje ocenę terminowości wniesienia skargi oraz oparcie jej na ustawowej podstawie wznowienia wymienionej w art. 271-273 ppsa. Brak spełnienia któregoś z tych warunków powoduje odrzucenie skargi przez sąd, który może orzec w tym zakresie na posiedzeniu niejawnym (art. 280 § 1 ppsa).
Wnoszący skargę o wznowienie postępowania oparł ją na przesłance z art. 271 § 1 pkt 2 ppsa w świetle którego można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania, nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.
Zatem można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności m.in. w sytuacji, gdy wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania. Oceniając przez pryzmat art. 271 pkt 2 ppsa wskazaną podstawę dopuszczalności przedmiotowej skargi sąd stwierdza, że podstawę wznowienia organ łączy z sytuacją, w której postępowanie sądowe toczy się bez udziału następców prawnych strony zmarłej w trakcie postępowania.
Skarga o wznowienie postępowania jest środkiem nadzwyczajnym, mogącym podważyć prawomocny wyrok i z tego względu przepisy jej dotyczące należy interpretować ściśle. Przesłanka wznowienia postępowania z powodu nieważności z uwagi na to, że strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania ma na celu umożliwienie stronie, która nie mogła skutecznie dochodzić swoich praw przed sądem administracyjnym (z powodów wskazanym w cytowanym przepisie), wzruszenie prawomocnego rozstrzygnięcia sądu administracyjnego i ponowne rozpoznanie sprawy z jej udziałem. Mając na uwadze cel tego przepisu, a także nadzwyczajny charakter instytucji wznowienia postępowania, w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że skarga o wznowienia postępowania na podstawie przesłanki wskazanej w art. 271 pkt 2 ppsa przysługuje stronie, której uprawnienia zostały naruszone poprzez zaistnienie jednej z okoliczności tam wskazanych. Innymi słowy, to strona, którą pozbawiono możliwości skutecznego dochodzenia swoich prawa jest uprawniona do występowania ze skargą o wznowienia postępowania na podstawie powyższego przepisu, a nie inna ze stron postępowania (por. postanowienia NSA z 9 lutego 2018 r. II OSK 91/18 i 8 czerwca 2011 r. II OSK 802/11).
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że Prezydent m.st. Warszawy nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem wydanym pod sygn. akt I SAB/Wa 132/21 w oparciu o twierdzenie, że inna strona owego postępowania była w nim pozbawiona możliwości skutecznego działania. Uprawienie takie przysługuje następcy prawnemu bądź następcom prawnym zmarłego T. K.
Zatem przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego nie opiera się na przesłance restytucyjnej z art. 271 pkt 2 ppsa gdyż nie została wniesiona przez uprawniony podmiot i jako taka podlega odrzuceniu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 280 § 1 ppsa orzekł jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło