I SAB/Wa 217/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Mirosław Gdesz Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Z. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2008 r. w sprawie ustalenia odszkodowania w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz Z. M. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SAB/Wa 217/09 UZASADNIENIE W skardze wniesionej w dniu 24 sierpnia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. M. zarzucił Prezydentowi W. bezczynność w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] września 2008 r. o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż pismem z dnia [...] listopada 2008 r. Prezydent wezwał go do uzupełnienia wniosku poprzez wykazanie legitymacji do jego wniesienia oraz wskazanie danych ewidencyjnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości, a następnie pismem z dnia [...] marca 2009 r. Prezydent wskazał, iż wydanie rozstrzygnięcia w sprawie nastąpi w terminie dwóch miesięcy od dnia zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego w sprawie. W dniu [...] maja 2009 r. skarżący wniósł zażalenie na bezczynność Prezydenta do Wojewody [...]. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie za nieuzasadnione, podnosząc, iż organ pierwszej instancji podejmował czynności zmierzające do załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. podniósł, iż skarga na bezczynność jest niezasadna, gdyż organ poinformował wnioskodawcę pismem z dnia [...] marca 2009 r., że nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Z analizy przepisów zawartych w art. 35-37 kpa wynika, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usunięcie przeszkody do wydania decyzji. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu obronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności, Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Podkreślić należy, iż stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn nienależących od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zaś do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r. sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). W rozpoznawanej sprawie skarżący domaga się zobowiązania Prezydenta W. do wydania orzeczenia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Jak wynika z akt sprawy postępowanie administracyjne będące przedmiotem skargi na bezczynność Prezydenta W. zostało wszczęte w dniu [...] listopada 2008 r. na wniosek Z. M. z dnia [...] września 2008 r. Pismem z dnia [...] marca 2009 r. organ I instancji powiadomił stronę o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa z uwagi na konieczność zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego w sprawie w szczególności dokumentów potwierdzających tytuł prawny poprzedników prawnych wnioskodawcy do przedmiotowej nieruchomości na dzień wywłaszczenia, wykonania operatu szacunkowego oraz przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Jednocześnie organ wyjaśnił, że rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie nastąpi w terminie dwóch miesięcy od dnia zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu zażalenia Z. M. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta W. w niniejszej sprawie uznał zażalenie za nieuzasadnione. W uzasadnieniu wskazano, iż organ I instancji pismem z dnia [...] marca 2009 r. poinformował stronę o stanie sprawy i przewidzianym rozstrzygnięciu sprawy w terminie dwóch miesięcy od dnia zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego. W tym miejscu wskazać należy, że Prezydent W. do dnia wydania niniejszego orzeczenia (tj. do dnia [...] grudnia 2009 r.) nie wydał decyzji w przedmiotowej sprawie. Takie postępowanie Prezydenta W. świadczy o tym, że pozostaje on w zwłoce w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy. Podobne stanowisko wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Zasada sformułowania w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwienia spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwienia spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględnienia słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa". Również w sprawie sygn. akt I SAB 155/99 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że: "Brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiająca bezczynność organu w rozumieniu art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. ), ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu". W niniejszej sprawie w ocenie Sądu zwłoka w wydaniu decyzji została wyłącznie zawiniona przez organ, który nie działał w sprawie szybko - podejmował czynności z dużym opóźnieniem nie dokładając należytych starań, aby dokładnie wyjaśnić stan faktyczny i załatwić sprawę. Zaś treść pisma z dnia [...] marca 2009 r. na które powołuje się zarówno organ I, jak i II instancji nie spełnia wymogów określonych w art. 36 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.