I SAB/Wa 219/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2011 r. sprawy ze skargi A.Z., J.N. i K.N. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania zobowiązuje Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. [...] rej. hip. [...] w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. A.Z., K.N. i J.N., pismem z dnia 24 maja 2011 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. [...] rej. hip. [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili przebieg dotychczasowego postępowania przed Prezydentem W. podkreślając, że bezczynność organów administracji publicznej w przedmiotowej sprawie to łącznie 14 lat i 4 miesiące, na przestrzeni całego postępowania, które trwa od 14 grudnia 1990 r., kiedy to ich rodzice – L. i H.N., właściciele nieruchomości, złożyli wniosek o przyznanie odszkodowania. Zdaniem skarżących w prowadzonym postępowaniu organy administracji publicznej nie wykazywały należytej staranności oraz podejmowały działania pozorne, czego konsekwencją jest brak decyzji o odszkodowaniu. Skarżący zaznaczyli, że spełniają warunki określone w art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, bowiem faktycznego władania nieruchomością zostali pozbawieni w 1975 r. Zgodnie zaś z ekspertyzą geodezyjną z dnia 15 grudnia 2010 r. nieruchomość położona przy ul. [...] w świetle zapisów planów zabudowy z 1931 r. oraz przepisów dotyczących planowania przestrzennego i prawa budowlanego, na dzień 26 listopada 1945 r. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Skarżący wskazali okresy, w których organy administracji publicznej nie podejmowały żadnych czynności oraz podkreślili, że wiele z podejmowanych działań miało charakter pozorny, czego powodem było wielokrotne przekładanie terminów załatwienia sprawy. Po raz siódmy pismem z dnia 28 kwietnia 2011 r. odroczono termin do dnia 30 września 2011 r. bez podania przyczyn. W świetle powyższego wniesiono o orzeczenie bezczynności Prezydenta W. i zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie oznaczonym przez Sąd. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że postępowanie prowadzone jest z wniosku spadkobierców dawnego właściciela wskazanej wyżej nieruchomości oraz że postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. Wojewoda [...] uznał za nieuzasadnione wniesione przez skarżących zażalenie. Organ zaznaczył, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki określone w art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ze względu na złożony charakter postępowania do chwili obecnej trwa analiza zgromadzonej dokumentacji. Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie konieczne będzie również wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości oraz że pismem z dnia 28 kwietnia 2011 r. strony zostały poinformowane o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 kpa oraz że postępowanie zostanie zakończone do dnia 30 września 2011 r. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 5 października 2011 r. pełnomocnik organu przedstawił zaś operat szacunkowy z dnia 21 września 2011 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego K.C.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. Stosownie natomiast do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zaś do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma natomiast na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Zdaniem Sądu skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Przy czym zaznaczyć należy, że oceniając czy wskazany organ administracji publicznej pozostaje w stanie bezczynności, Sąd miał na uwadze stan sprawy po wydaniu wyroku z dnia 24 października 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1497/04, mocą którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę H.N., K.N., A.Z. i J.N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] odmawiającą przyznania odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość [...], położoną przy ul. [...] i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2003 r., nr [...]. Powołanym wyrokiem Sąd zobowiązał organ do dokonania ustaleń w kwestii istnienia przesłanek określonych w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, umożliwiających przyznanie stosownego odszkodowania. Jak wynika z analizy zgromadzonego materiału dowodowego, akta przedmiotowej nieruchomości wraz z odpisem wyroku z dnia 24 października 2005 r. wpłynęły do Kancelarii Urzędu W. w dniu 23 czerwca 2006 r. Pierwsze czynności mające na celu wyjaśnienie powyższych kwestii podjęte zaś zostały dopiero w kwietniu 2008 r. Kolejne, podejmowane przez organ w następnych latach działania, również nie były działaniami sprawnymi i efektywnymi, nie prowadziły one do szybkiego załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu były to działania opieszałe i nieefektywne. Zauważyć trzeba, że z analizy dokumentów wynika, iż po otrzymaniu opinii geodezyjnej z dnia 14 grudnia 2010 r., określającej przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. (stwierdzającej, że na dzień 26 listopada 1945 r. nieruchomość mogła być zabudowana budynkiem jednorodzinnym), Prezydent W. nie podjął w istocie jakichkolwiek czynności mających na celu wydanie w sprawie stosownego rozstrzygnięcia. W szczególności z akt sprawy nie wynika, aby Prezydent W.zlecił wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości, co jest warunkiem koniecznym rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Co prawda na rozprawie przeprowadzonej w dniu 5 października 2011 r. pełnomocnik Prezydenta W. okazał operat szacunkowy z dnia 21 września 2011 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego K.C.. Zauważyć jednakże trzeba, że z analizy przedmiotowego operatu nie wynikało kiedy dokładnie zlecono jego wykonanie - czy uczyniono to niezwłocznie po uzyskaniu opinii z dnia 14 grudnia 2010 r., co zdaniem Sądu należało uczynić. Z treści odpowiedzi na skargę wynika natomiast, iż w dniu jej udzielania (16 czerwca 2011 r.) organ nie zlecił jeszcze wykonania operatu. W odpowiedzi tej wskazano bowiem, że "w sprawie konieczne będzie wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości". Z powyższego wynika więc, że niemal przez pól roku od wydania opinii określającej przeznaczenie nieruchomości, organ nie podejmował czynności mających na celu zakończenie sprawy (nie zlecał wykonania stosownego operatu), mimo że nic nie stało na przeszkodzie podjęciu właściwych działań. Podkreślić również należy, że w piśmie z dnia 28 kwietnia 2011 r. zawiadamiając strony o możliwości zapoznania się z opracowaniem geodezyjnym, poinformowano jednocześnie, iż przewidywany termin zakończenia sprawy to 30 września 2011 r. Do dnia rozprawy, tj. do dnia 5 października 2011 r. przedmiotowa sprawa nie została jednakże załatwiona. Zdaniem Sądu wskazane wyżej okoliczności uzasadniają twierdzenie, że skarga na bezczynność Prezydent W. jest uzasadniona. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wskazany organ administracji publicznej nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.