I SAB/Wa 22/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. M. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie służebności przejścia i przejazdu postanawia: odrzucić skargę. R. M. pismem z dnia 16 grudnia 2011 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 18 sierpnia 2010 r. (data prezentaty organu 19 sierpnia 2010 r.) o ustanowienie służebności przejścia i przejazdu przez działkę nr [...] i [...] z obrębu [...] na rzecz każdoczesnego właściciela/użytkownika wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...]. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że skarga jest nieuzasadniona, bowiem ustanowienie służebności gruntowej przejścia i przejazdu na nieruchomości W. jest postępowaniem cywilno-prawnym prowadzonym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) oraz (w przypadkach dotyczących nieruchomości stanowiących własność W.) uchwałę Rady W. z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] w sprawie zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości stanowiących własność W. oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 119, poz. 2927 ze zm.). Tym samym sprawa będąca przedmiotem wniosku nie jest sprawą z zakresu prawa administracyjnego lecz cywilnego i w związku z tym nie mają do niej zastosowania przepisy kpa, również dotyczące terminów załatwiania spraw oraz prowadzenia postępowania administracyjnego. Wszelkie spory i roszczenia stron w jej zakresie mogą być rozpatrywane jedynie na gruncie obowiązujących przepisów prawa cywilnego. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływana dalej jako "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie zatem do art. 3 § 2 pkt 8 możliwe jest wniesienie skargi na bezczynność organu, lecz jedynie w przypadkach, o których mowa w pkt 1 – 4a powołanego artykułu. Treść skargi i zawartych w niej żądań nie rodzi wątpliwości co do tego, że skarżący zarzuca Prezydentowi W. bezczynność w kwestii ustanowienia na jego rzecz służebności przejścia i przejazdu przez nieruchomość stanowiącą własność W. Zaznaczyć jednak należy, że instytucja służebności jest instytucją prawa cywilnego - należy do katalogu ograniczonych praw rzeczowych. Ustanowienie służebności nie następuje zatem w drodze decyzji administracyjnej, a w drodze umowy zawartej pomiędzy wnioskodawcą, a właścicielem nieruchomości, w tym przypadku W. Sprawy dotyczące służebności regulują przepisy kodeksu cywilnego, przy czym ustanowienie służebności gruntowej (drogowej) następuje na podstawie art. 285 § 1 k.c. Wszelkie natomiast kwestie sporne związane z późniejszym wykonywaniem służebności rozstrzygają zaś sądy powszechne. Zdaniem Sądu ustanowienia służebności gruntowej, nie można również kwalifikować jako czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. objętych kontrolą sądowoadministracyjną. Jedną z istotnych cech takich czynności musi być bowiem ich administracyjnoprawny charakter. Przepis ten nie dotyczy zatem każdej czynności z zakresu administracji publicznej, lecz tylko takich czynności, w których chodzi o skonkretyzowanie co do osoby uprawnienia lub obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa. Organy administracji wykonują zaś swoje zadania w różnych formach prawnych, w tym także cywilnoprawnych. Jak wyżej wskazano czynność ustanowienia służebności gruntowej jest czynnością dokonywaną w drodze umowy cywilnoprawnej – po uprzednim ustaleniu wysokości odszkodowania. Skarżący domaga się zaś czynności organu w postaci zawarcia takiej umowy, a więc w sprawie cywilnej. Ani jednak czynności udziału w zawarciu takiej umowy, ani też czynności negocjacyjne poprzedzające jej zawarcie, nie mogą być kwalifikowane jako czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Skoro zatem skarga wniesiona w niniejszej sprawie, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., nie dotyczy żadnego z przypadków określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a., a żaden z przepisów ustaw szczególnych nie przewiduje w tym zakresie kontroli sadów administracyjnych, uznać należało, że sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania w niniejszej sprawie, gdyż przedstawiony przez skarżącego spór ma charakter cywilnoprawny. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.