I SAB/Wa 224/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Dorota Apostolidis po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. [...] - Okręgu [...] w W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania nieruchomości 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2014 r. o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania nieruchomości – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego P. [...] – Okręgu [...] w W. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. – Okręg [...] w W. pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania nieruchomości. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 12 § 1 kpa, art. 35 § 3 kpa oraz art. 36 § 1 i § 2 kpa poprzez niezałatwienie sprawy w terminie określonym w powołanych przepisach oraz wniósł o zobowiązanie Prezydenta do wydania decyzji w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia akt organowi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi opisano przebieg postępowania podkreślając, że w dniu [...] listopada 2014 r. złożony został wniosek z dnia [...] listopada 2014 r. o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania nieruchomości, tj. działek ewidencyjnych od nr [...] do nr [...] z obrębu [...] w W., na których położony jest [...] Ogród Działkowy [...]. Mimo upływu terminu określonego w art. 35 § 3 kpa oraz art. 36 § 1 i § 2 kpa do dnia złożenia skargi decyzja nie została wydana, organ nie zawiadomił też o nowym terminie załatwienia sprawy i przyczynach zwłoki. Skarżący wskazał, że dwukrotnie złożył zażalenie na bezczynność organu, nie zostało one jednak uwzględnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że Prezydent W. nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania ze względu na nieuzupełnienie braku formalnego w postaci złożenia pełnomocnictw dla osób, które podpisały w imieniu wnioskodawcy wniosek z dnia [...] listopada 2014 r. oraz pismo z dnia [...] sierpnia 2015 r. Skarżący podkreślił, że Kolegium pominęło fakt, iż wnioskodawca w piśmie z dnia [...] września 2017 r. potwierdził wszystkie czynności dokonane do tej pory w postępowaniu przez osoby występujące w imieniu [...], a które nie złożyły odpowiednich pełnomocnictw. Skarga na bezczynność jest więc uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że P. - Okręg [...] w W. informowany jest o etapach prowadzonych spraw związanych ze stwierdzeniem nabycia przez [...] prawa użytkowania do nieruchomości zajmowanych przez [...] Ogrody Działkowe. Złożony w dniu [...] listopada 2014 r. wniosek został podpisany w sposób nieczytelny i bez pieczęci. Mimo stosownego wezwania wniosek nie został uzupełniony, a więc nie mógł zostać rozpoznany. Fakt nieuzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku potwierdziło SKO w [...]. orzekając o uznaniu zażalenia skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Stosownie do art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Organ nie wywiązał się bowiem z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wskazuje, że wniosek z dnia [...] listopada 2014 r. r. o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez P. prawa użytkowania nieruchomości szczegółowo opisanej we wniosku wpłynął do Urzędu W. w dniu [...] listopada 2014 r. Po wpłynięciu powyższego wniosku Prezydent W. podejmował czynności mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Zwracano się do określonych podmiotów i instytucji o nadesłanie dokumentów i wyjaśnień koniecznych do rozpoznania wniosku (pisma z dnia [...] sierpnia 2015 r., z dnia [...] marca 2016 r., z dnia [...] czerwca 2016 r.). Istotne przy tym jest, że stosownymi pismami z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz [...] grudnia 2015 r. wzywano skarżącego do doprecyzowania i uzupełnienia wniosku m.in. poprzez złożenie dokumentów i wyjaśnień dotyczących osób, które podpisały się pod wnioskiem, celem ustalenia czy wniosek złożony został przez upoważnione do tego osoby. Zdaniem Sądu nie można jednak uznać, że działania te podejmowane były zgodnie z zasadami określonymi w powołanych wyżej przepisach kpa. Stosowne czynności podejmowane były bowiem w dużych odstępach czasu, pomiędzy kolejnymi wystosowywanymi pismami zachodziły wielomiesięczne, niczym nieuzasadnione przerwy. Po uzyskaniu zaś odpowiedzi na pisma z marca 2016 r., co miało miejsce w maju i czerwcu 2016 r. organ ograniczył swoje działania do wystosowania pisma z dnia [...] maja 2017 r. informującego o stanie sprawy oraz przyczynach niemożności załatwienia jej w terminie określonym w art. 35 kpa. Oczywiste zatem jest, że Prezydent W. w prowadzonym postępowaniu uchybił powołanym wyżej przepisom kpa. Jak wskazano organ nie interesował się na bieżąco sprawą, czynności mające na celu jej rozpoznanie i załatwienie podejmowane były sporadycznie. Skarga na bezczynność jest więc uzasadniona. Mając jednocześnie na uwadze charakter oraz stopień skomplikowania przedmiotowej sprawy, a także fakt, że mimo, iż z przekroczeniem terminów określonych w kpa to Prezydent podejmował jednak czynności zmierzające do jej wyjaśnienia i załatwienia, Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Uwzględniono przy tym okoliczność, że trudności z rozpoznaniem wniosku wynikają m.in. z faktu, że podpisany on został w sposób nieczytelny i bez pieczęci, co spowodowało konieczność wystosowania wezwań do jego uzupełnienia i usunięcia braków formalnych. W orzecznictwie sądowadministracyjnym podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest w szczególności efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym także terminów do załatwienia sprawy. Zwłaszcza jeżeli – tak jak w niniejszej sprawie – trudności z zakończeniem postępowania wynikają m.in. z faktu nieterminowego lub niewłaściwego wykonania przez stronę wezwań kierowanych przez organ. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 1a orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się 100 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a.