I SAB/Wa 226/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-24

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykonała wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, mimo wezwania, nie przedłożyła dodatkowych dokumentów niezbędnych do oceny jej sytuacji materialnej i rodzinnej. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia, że znajduje się w szczególnej sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący S.D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność Prezydenta W. Wnioskodawca przedstawił swoje oświadczenie majątkowe, wskazując na dużą liczbę osób w gospodarstwie domowym i ograniczone dochody. Sąd wezwał go do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną i rodzinną. Wnioskodawca nie wykonał wezwania w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.D. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. S.D. wnioskiem z dnia 19 października 2009 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.D. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz rodziną córki i syna (łącznie 11 osób). Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m². Miesięczny dochód rodziny wynosi zaś łącznie około [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podkreślił, że dochód uzyskiwany przez jego syna i zięcia ze stosunku pracy, w wysokości odpowiednio około [...] zł i około [...] zł, przeznaczany jest na utrzymanie domu. Wnioskodawca otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł, jego żona zaś rentę w wysokości [...] zł, które w większości przeznaczane są na zakup lekarstw i wyżywienie. Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, pismem z dnia 27 października 2009 r. wezwano skarżącego do złożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dodatkowych dokumentów, w tym do złożenia dokumentów potwierdzających wysokość emerytury uzyskiwanej przez wnioskodawcę, wysokość renty uzyskiwanej przez jego żonę, a także dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzenia uzyskiwanego przez syna i zięcia wnioskodawcy, wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wnioskodawcę oraz pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym dorosłych członków rodziny - rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów wskazujących oraz potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem oraz leczeniem, o których skarżący wspomina w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także oświadczenia czy pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym córka i synowa wnioskodawcy osiągają jakikolwiek dochód, jeżeli tak - to z jakiego tytułu i w jakiej wysokości. Wezwanie doręczone zostało w dniu 2 listopada 2009 r. Termin do jego wykonania upływał zatem w dniu 9 listopada 2009 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie wykonał wezwania – nie nadesłał żądanych dokumentów, pozwalających na pełna ocenę jego sytuacji materialnej. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. W niniejszej sprawie S.D. nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 27 października 2009 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia – w terminie 7 dni - dodatkowych dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jego sytuacji materialnej i rodzinnej, a tym samym ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie wykonał wezwania - nie nadesłał żądanych dokumentów. Stwierdzić zatem należy, że wnioskodawca nie wykazał należycie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło