I SAB/Wa 228/08

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. J. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie zaniechania działania przez organ w sprawie skargi na czynności rzeczoznawcy majątkowego postanawia: 1. przyznać Z. J. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania Z. J. prawa pomocy. W związku z wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na bezczynność Ministra Infrastruktury Z. J. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca ujawnił, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem, który z nim nie zamieszkuje i przebywa w W. Źródłem utrzymania rodziny jest wypłacane skarżącemu z tytułu umowy o prace wynagrodzenie w wysokości [...] zł (jest to kwota uzyskiwana już po zajęciu komorniczym połowy wynagrodzenia), oraz emerytura żony wnioskodawcy w wysokości [...] zł i jej dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł (obie kwoty również zostały wyliczone po zajęciu komorniczym połowy wynagrodzeń). Łącznie stanowi to kwotę [...] zł netto. Jako posiadany majątek skarżący ujawnił niewykończony dom o łącznej powierzchni [...] m2. Wśród wydatków Z. J. wymienił wydatki na życie w kwocie [...] zł miesięcznie, na lekarstwa w kwocie [...] zł w skali roku, wydatki za opłaty za wodę – [...] zł, za gaz [...] zł w skali roku, roboty zabezpieczające domu w kwocie [...] zł miesięcznie, wydatki na bilety MZK w kwocie [...] zł, oraz wydatki na utrzymanie syna (dofinansowanie mieszkania) w wysokości [...] zł miesięcznie. Ponadto skarżący wyjaśnił, że w dniu 31 grudnia 2008 r. spłacił dług zaciągnięty u osób prywatnych w latach [...]. Prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Oceniając przedstawioną przez Z. J. sytuację majątkową uznać należało, iż wykazał on, że istnieją podstawy do częściowego uwzględnienia złożonego przez niego wniosku. Skoro dochód miesięczny strony to około [...] zł netto, zaś miesięczne wydatki to kwota około [...] zł (uwzględniono wydatki na życie, na dofinansowanie mieszkania syna, na zakup biletu, na roboty zabezpieczające domu) to opłacenie kosztów związanych z powołaniem do sprawy adwokata lub radcy prawnego mogłoby stanowić uszczerbek utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy i jego rodziny. W ocenie jednak referendarza sądowego brak jest podstaw do zwolnienia strony z kosztów sądowych – na marginesie dodać należy, że nie są one wysokie, sam wpis od skargi to kwota [...] zł. Wskazać trzeba, że celem instytucji prawa pomocy jest pomoc tym osobom, które w sposób od siebie niezależny, niezawiniony znalazły się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, np. bez jakichkolwiek środków do życia, co w przypadku skarżącego nie zachodzi, co więcej ze wskazanych wyżej wyliczeń wynika, że z uzyskiwanego przez rodzinę dochodu po odliczeniu wydatków skarżącemu pozostaje do dyspozycji kwota z której może opłacić koszty sądowe. Ponadto zauważyć również należy, że Z. J. zainicjował w niniejszej sprawie postępowanie sądowe i powinien w związku z tym liczyć się z koniecznością partycypowania przynajmniej w części kosztów takiego postępowania, ich wystąpienie przewidzieć i w miarę możliwości zabezpieczyć na ten cel odpowiednie środki. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.