I SAB/Wa 228/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2013 r. sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku J. P. z dnia [...] grudnia 2005 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...], przy ul. [...] oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...], przy ul. [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] – w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego J. P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego; 4. umarza postępowanie sądowe w pozostałej części. J. P. wnioskiem z dnia [...] grudnia 2005 r. wystąpił do Prezydenta W. o przyznanie odszkodowania za grunt zajęty pod ulice: [...] w W. Wniosek dotyczył: części nieruchomości położonej przy ul. [...] (dz. nr [...], KW [...]) zajętej pod ulicę [...] (dz. nr [...], KW [...]) oraz pod ulicę [...] (dz. nr [...] KW [...]); części nieruchomości położonej przy ul. [...] (dz. nr [...], KW [...]) zajętej pod ulicę [...] oraz pod ulicę [...]; części nieruchomości położonej przy ul. [...] (dz. nr [...], ZD [...]) zajętej pod ulicę [...]; części nieruchomości położonej przy ul. [...] (dz. nr [...], KW [...]) zajętej pod ulice [...]. Postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] organ zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za część gruntu [...] uregulowanego w księdze wieczystej KW nr [...], położonego w W. przy ul. [...], zajętego pod drogę publiczną i wyznaczył wnioskodawcy dwumiesięczny termin na wystąpienie do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiocie stwierdzenia nabycia własności gruntu na podstawie art. 73 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. nr [...] organ zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za część nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], położonej w W. przy ul. [...], zajętej pod drogę publiczną. Wyznaczył wnioskodawcy 2 miesięczny termin na wystąpienie do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiocie stwierdzenia nabycia własności gruntu. Wojewoda [...] decyzjami z dnia [...] lutego 2009 r. nr: [...] stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętych odpowiednio pod część ulicy: [...] (działka nr [...]), [...] (działka nr [...]) i [...] (działki nr [...]). Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] Wojewoda stwierdził nabycie przez Powiat [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ew. nr [...], z obrębu ewidencyjnego [...], o pow. [...] m². Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Prezydent W. podjął zawieszone, postanowieniem z dnia [...] września 2006 r., postępowanie w sprawie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną, położony w W. przy ul. [...]. Pismami z dnia [...] stycznia 2010 r. organ zwrócił się do: [...] o nadesłanie dokumentów oraz udzielenie informacji w sprawie działek położonych przy ul. [...]. Pismem z dnia [...] maja 2010 r. Prezydent W. poinformował stronę, że po zgromadzeniu całości materiału dowodowego postępowanie zostanie zakończone do dnia [...] października 2010 r. Pismem z dnia [...] października 2010 r. Prezydent W., na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., poinformował stronę, że w sprawie został zgromadzony materiał dowodowy i decyzja zostanie wydana do dnia [...] czerwca 2011 r. Wskazał jednocześnie na konieczność wykonania operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości zajętej pod drogi publiczne: ul. [...]. J. P. wystąpił z zażaleniem z dnia [...] listopada 2010 r. na bezczynność Prezydenta W. w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] wyznaczył Prezydentowi W. termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 2 miesiące od daty doręczenia ww. postanowienia. Akta sprawy zostały zwrócone do Prezydenta w dniu [...] stycznia 2011 r. Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. organ wystąpił do [...] o przekazanie akt wywłaszczeniowych oraz do wnioskodawcy o nadesłanie dokumentów dotyczących nieruchomości zajętych pod ulice: [...]. Zawiadomieniem z dnia [...] marca 2011 r. organ poinformował strony, że mogą zapoznać się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie odszkodowania za nieruchomości położone w W. przy ul. [...]. Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości położone w W.: przy ul. [...] - oznaczone w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr [...], z obrębu ewidencyjnego [...], o pow. [...] m2, stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW Nr [...], przy ul. [...] - oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2 oraz jako działka ewidencyjna nr [...], z obrębu [...], o pow. [...] m2, stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW Nr [..]; przy ul. [...] - oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...], z obrębu [...], o pow. [....] m2 i nr [...], z obrębu ewidencyjnego [...], o pow. [...] m2 oraz jako działka ewidencyjna nr [...], z obrębu ewidencyjnego [...], o pow. [...] m2, zajętych pod drogę publiczną. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie wniósł J. P. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Pismami z dnia [...] lipca 2011 r. Prezydent W. zwrócił się do [...] o nadesłanie dokumentów oraz udzielenie informacji w sprawie działki położonej przy ul. [...]. Ponadto pismem z dnia [...] lipca 2011 r. Organ poinformował stronę, że z uwagi na konieczność zgromadzenia całości akt sprawy rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt zajęty pod ulice: [...] nastąpi nie później niż do [...] grudnia 2011 r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Prezydent W. zawiesił, na wniosek J. P., postępowanie. Przyczyną złożenia wniosku o zawieszenie postępowania było przekazanie sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego Z. K. operatu szacunkowego określającego wartość przedmiotowych nieruchomości do oceny przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2012 r. Prezydent W. wystąpił do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] stwierdzającej nabycie przez Powiat [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w W. ozn. jako działka ewidencyjna nr [...]. Wskazał, iż w obrocie prawnym pozostaje prawomocna decyzja wywłaszczeniowa Naczelnika [...] z dnia [...] grudnia 1976 r. orzekająca o wywłaszczeniu przez odjęcie prawa własności części nieruchomości z działki położonej w W. przy ul. [...] oraz ustalająca odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia w/w nieruchomości na rzecz M. P. Przy piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. J. P. przedstawił, celem włączenia do akt sprawy, dwie oceny Polskiego Towarzystwa Rzeczoznawców Majątkowych prawidłowości sporządzenia operatów szacunkowych z dnia [...] grudnia 2011 r. określających wartość gruntów zajętych pod drogi. Jednocześnie wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Prezydent W. podjął zawieszone postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne ulicę: [...]. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. organ poinformował stronę, że wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod ulicę [...] (działka nr [...]) zostanie rozpoznany do dnia [...] marca 2013 r. Pismem z dnia [...] września 2012 r. Prezydent W. zwrócił się do biegłego rzeczoznawcy majątkowego – Z. K. o wykonanie nowych operatów szacunkowych z uwzględnieniem uwag zawartych w opiniach wykonanych przez Polskie Towarzystwo Rzeczoznawców Majątkowych i obowiązujących przepisów prawa. Pismem z dnia [...] września 2012 r. Prezydent W. poinformował J. P., że mając na uwadze konieczność zgromadzenia całości materiału dowodowego wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomości położone przy ul. [...] zostanie rozpatrzony do [...] marca 2013 roku. Wskazał na konieczność ponownego wykonania operatów szacunkowych. Rzeczoznawca majątkowy Z. K. przedłożyła organowi operat szacunkowy z dnia [...] listopada 2012 r. określający wartość gruntu położonego pod ulicami [...]. Pismem z dnia [...] października 2012 r. J. P. wniósł do Wojewody [...] ponowne zażalenie na niezałatwienie sprawy przez Prezydenta W. Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. Prezydent W. poinformował stronę, ze wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r. nr [...]. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] uznał wniesione w sprawie zażalenie za nieuzasadnione, gdyż nie minął jeszcze termin rozpoznania sprawy wskazany przez Prezydenta w piśmie z dnia [...] września 2012 r. tj. [...] marca 2013 r. W dniu [...] marca 2013 r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna w sprawie ustalenia odszkodowania. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Prezydent poinformował stronę, że postępowanie zostanie zakończone do dnia [...] marca 2014 r. Wskazał na konieczność zgromadzenia całości materiału dowodowego. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. J. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomości zajęte pod ulice: [...]. Skarżący opisał przebieg dotychczasowego postępowania i wskazał, że Prezydent nie podjął żadnych konkretnych oraz realnych starań mających na celu zakończenie sprawy. Podniósł, iż organ odwleka rozpoznanie wniosku wyznaczając dodatkowe nowe terminy zakończenia sprawy, których nie dotrzymuje. Skarżący zarzucił naruszenie art. 12 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wskazał na jej niezasadność. Podniósł, że w toku postępowania ujawniono, iż w obrocie prawnym pozostaje prawomocna decyzja wywłaszczeniowa Naczelnika [...] z dnia [...] grudnia 1976 r. orzekająca o wywłaszczeniu przez odjęcie prawa własności części nieruchomości z działki położonej w W. przy ul. [...] oraz ustalająca odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia w/w nieruchomości na rzecz M. P. W związku z tym Prezydent wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. wnioskodawca został poinformowany, że postępowanie zostanie zakończone do dnia [...] marca 2014 r. Na rozprawie w dniu [...] lipca 2013 r. pełnomocnik organu złożył do akt sprawy kserokopię decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] oraz kserokopię postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] zawieszającego z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt położony w W. przy ul. [...]. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 10 lipca 2013 r. skarżący cofnął skargę w zakresie wniosku o odszkodowanie za grunt położony przy ul. [...] w W. Podtrzymał zaś swoją skargę w zakresie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za grunt położony przy ul. [...] oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga na bezczynność Prezydenta W. w części dotyczącej rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomości położone w W. przy ulicy: [...] jest zasadna. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. W ocenie Sądu, sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie, z wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. o ustalenie odszkodowania za opisane grunty położone w W. przy ulicy: [...], która do dnia rozpoznania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie została zakończona w przewidzianej przez prawo formie. Wniosek o odszkodowanie pozostaje zatem w tym zakresie nierozpoznany. W aktach sprawy znajduje się operat szacunkowy z dnia [...] listopada 2012 r. określający wartość nieruchomości zajętych pod wymienione wyżej ulice. Nie ma więc przeszkód do rozpoznania sprawy z wniosku strony w tym zakresie. Z tego względu, Sąd uznał skargę na bezczynność organu administracji publicznej za uzasadnioną i zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku w zakresie ustalenia odszkodowania za nieruchomości zajęte pod ulice: [...] w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie, mając na uwadze dotychczasowy przebieg postępowania, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ dokonywał działań w celu zgromadzenia całości materiału dowodowego oraz dopełniał wobec strony obowiązku zawiadomienia o przyczynach opóźnienia w rozpoznaniu sprawy, jak też podawał przewidywany termin zakończenia postępowania. Nadto, w sprawie tej wystąpiły opóźnienia w rozpoznaniu wniosku we wskazanym wyżej zakresie z przyczyn niezależnych od organu. Operaty szacunkowe z dnia [...] grudnia 2011 r. skierowane były w toku postępowania przez skarżącego do oceny przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych. Wystąpiły okresy zawieszenia postępowania z urzędu, jak również na wniosek strony, których to terminów nie wlicza się do terminów określonych w art. 35 § 3 k.p.a. Z tych względów bezczynności organu nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Odnosząc się natomiast do skargi na bezczynność organu w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], Sąd uznał cofnięcie skargi za skuteczne i dopuszczalne. W ocenie Sądu, cofnięcie skargi we wskazanym zakresie nie zmierza do obejścia prawa lub utrzymania w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności (art. 60 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W punkcie 4 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 powołanej ustawy. O kosztach postępowania sądowego w punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na postawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.