I SAB/Wa 23/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Włodzimierz Kowalczyk Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J.T., E.D. i K.T. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku J.T., E.D. i K.T. z dnia [...] stycznia 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. oznaczoną hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących: J.T., E.D. i K.T. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. T., E. D. i K. T., pismem z dnia [...] grudnia 2013 r., wystąpiły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. oznaczoną hip. "[...]" rej. hip. nr [...]. Skarżące wniosły o zobowiązanie organu do merytorycznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2013 r. zwrócono się do Prezydenta [...] o wszczęcie postepowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651) mającego na celu ustalenie i przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., oznaczoną jako "[...]" rej. hip. nr [...] - w części gruntu o pow. [...] m², działka ewid. Nr [...]oraz w części gruntu o pow. [...] m², działka ewid. Nr [...]. Wobec braku jakichkolwiek informacji na temat prowadzonego postępowania w dniu [...] kwietnia 2013 r. wystosowane zostało zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Skarżące zaznaczyły, że dopiero w toku postępowania zażaleniowego Prezydent [...] podjął czynności niezbędne do wydania rozstrzygnięcia oraz poinformował strony o przewidywanym terminie zakończenia sprawy. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał zaś wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin na podjęcie rozstrzygnięcia wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Powyższy termin nie został przez organ dotrzymany. Do dnia wniesienia skargi stosowna decyzja nie została wydana, skarga stała się więc konieczna i uzasadniona. Na poparcie stanowiska skarżące przytoczyły stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące bezczynności organu. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc m.in., że do zakończenia postępowania w przedmiotowej sprawie konieczne jest sprawdzenie, czy przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, przedmiotowy grunt mógł być przeznaczony pod budownictwo jednorodzinne. Organ wskazał podejmowane w sprawie czynności oraz zaznaczył, że do dnia dzisiejszego nie otrzymał dokumentów potwierdzających, kiedy dawni właściciele utracili możliwość władania gruntem. Prezydent [...] podniósł ponadto, że pełnomocnik stron został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu wyznaczonego w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r. oraz że decyzja wydana zostanie do dnia 30 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona. Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). Zgodnie zaś z art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się natomiast, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w przypadku braku jakiejkolwiek aktywności organu w danej sprawie. Zauważyć trzeba, że ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, iż po wpłynięciu do Kancelarii Urzędu [...] wniosku z dnia [...] stycznia 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. oznaczoną hip. "[...]" rej. hip. nr [...]- w części gruntu o pow. [...] m², działka ewid. Nr [...] oraz w części gruntu o pow. [...] m², działka ewid. Nr [...] - co miało miejsce w dniu [...] stycznia 2013 r. - organ podejmował czynności mające na celu wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Zwracano się do różnego rodzaju podmiotów i instytucji celem zgromadzenia koniecznego materiału dowodowego. Tym samym trudno uznać, że w niniejszej sprawie zachodzi bezczynność organu. Zdaniem Sądu jednakże w rozpoznawanej sprawie prowadzenie przez organ postępowania miało charakter przewlekły. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż przez przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej należy rozumieć brak należytego zaangażowania organu w załatwieniu sprawy indywidualnej. Przewlekłość postępowania obejmuje więc takie przypadki prowadzenia postępowania w sprawach indywidualnych jak wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy. W postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi na przewlekle prowadzenie postępowania sąd administracyjny bada zatem, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są one podejmowane, a także czy nie są to czynności pozorne, przedłużające postępowanie i nieprowadzące w istocie do wydania stosownego rozstrzygnięcia. Zauważyć zatem należy, że z analizy akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż po wpłynięciu wniosku z dnia [...] stycznia 2013 r. o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość, pierwsze czynności w sprawie mające na celu jej wyjaśnienie i zgromadzenie stosownego materiału dowodowego, podjęte zostały przez Prezydenta [...] dopiero w lipcu 2013 r. (pisma z dnia [...] lipca 2013 r.). Po wydaniu zaś przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...] lipca 2013 r. uwzględniającego zażalenie skarżących na niezałatwienie sprawy w terminie i wyznaczającego czteromiesięczny termin na podjęcie rozstrzygnięcia, liczony od daty doręczenia postanowienia, stosowne, kolejne działania w sprawie Prezydent podjął dopiero w styczniu 2014 r. Pomiędzy podejmowanymi przez organ czynnościami zachodziły zatem wielomiesięczne, niczym nieuzasadnione przerwy. Powyższe okoliczności - zdaniem Sądu - jednoznacznie świadczą o opieszałości organu oraz o nieuzasadnionym przedłużaniu postępowania. Oczywiste jest, że Prezydent [...] mógł i powinien podjąć stosowne działania znacznie wcześniej. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest więc uzasadniona. W ocenie Sądu Prezydent [...], wbrew obowiązkom określonym w powołanych wyżej przepisach kpa, nie działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki. Jak wskazano, od dnia wpłynięcia wniosku z dnia [...] stycznia 2013 r., organ przez okres niemal 6 miesięcy nie podejmował w sprawie jakichkolwiek czynności. Nie można zatem przyjąć, że Prezydent na bieżąco interesował się sprawą. Zgodnie zaś z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na przewlekle prowadzenie postępowania przez organ za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie, uwzględniając skargę na przewlekle prowadzenie postępowania Sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie, mając na względzie charakter i stopień jej skomplikowania oraz fakt, że Prezydent [...] mimo, iż z przekroczeniem terminów określonych w kpa, to podejmował jednak czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego koniecznego do końcowego załatwienia sprawy, Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.