I SAB/Wa 230/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 14 września 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]" działka nr [...], projektowany hip. nr [...] - w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej W. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. G. pismem z dnia 26 września 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 14 września 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]" działka nr [...], projektowany hip. nr [...]. Skarżąca wniosła o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie kosztów postępowania podnosząc, że sprawa toczy się od ponad roku i organ nie wydał stosownego rozstrzygnięcia oraz nie wykonał żadnych istotnych czynności w sprawie. Skarżąca zaznaczyła ponadto, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia 13 czerwca 2016 r. wyznaczył Prezydentowi termin załatwienia sprawy wynoszący 3 miesiące od daty doręczenie postanowienia. Termin ten upłynął 23 września 2016 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że postępowanie w sprawach odszkodowawczych wymaga podejmowania szeregu czynności koniecznych do wydania decyzji oraz że wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie stosownych dokumentów potwierdzających, że spadkodawczyni skarżącej była właścicielką nieruchomości objętej wnioskiem o odszkodowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa Stosownie do art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona. Organ nie wywiązał się bowiem z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy przekazanych wraz ze skargą do WSA w Warszawie wskazuje, że wniosek z dnia 14 września 2015 r. (sprecyzowany w dniu 19 stycznia 2016 r.) o ustalenie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Urzędu [...] w dniu 14 września 2015 r. Pierwsze działania w sprawie mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia, organ podjął dopiero w grudniu 2015 r. Pismami z dnia 31 grudnia 2015 r. skierowanymi m.in. do pełnomocnika skarżącej, do Delegatury Biura Geodezji i Katastru oraz do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami zwrócono się o nadesłanie informacji i dokumentów dotyczących nieruchomości, koniecznych do rozpoznania wniosku. Po uzyskaniu zaś stosownych odpowiedzi, co miało miejsce w styczniu i kwietniu 2016 r., kolejne działania w sprawie zmierzające do jej wyjaśnienia i rozpoznania podjęte zostały przez organ dopiero w lutym 2017 r. (pismo z dnia 23 lutego 2017 r. skierowane do pełnomocnika skarżącej). Prezydent [...] nie dochował też terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2016 r., mocą którego uznano zażalenie skarżącej za uzasadnione i wyznaczono termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia, tj. od dnia 16 czerwca 2016 r. Do dnia rozpoznania skargi na bezczynność stosowna decyzja nie została wydana. Pismo informujące stronę o przyczynach niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa oraz o przewidywanym terminie jej zakończenia wystosowane zostało jedynie w dniu 31 grudnia 2015 r. Oczywiste zatem jest, że Prezydent [...] w prowadzonym postępowaniu uchybił powołanym wyżej przepisom kpa. Jak wskazano czynności mające na celu wydanie rozstrzygnięcia podejmowane były sporadycznie, w dużych odstępach czasu. Skarga na bezczynność jest więc uzasadniona. Jednocześnie mając na uwadze, że Prezydent [...] podejmował jedynie nieliczne czynności mające na celu wyjaśnienie i załatwienie sprawy oraz ze względu na fakt, że działania te podejmowane były ze znacznym przekroczeniem terminów określonych w kpa, Sąd uznał, że bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa. W ocenie Sądu ponadto z uwagi na charakter sprawy zasadnym jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 1a orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a.